SEBA Class IX Mathematics পুণৰালোচনা Assamese Medium

পুণৰালোচনা (Revision)

প্ৰথম খণ্ড: সংখ্যা প্ৰণালী (Number System)

স্বাভাৱিক সংখ্যা (Natural Number)

গণনাৰে আৰম্ভ হোৱা সংখ্যা মালাৰ নাম গণনা সংখ্যা (গণনাৰ পৰা হোৱা বাবে), স্বাভাৱিক বা প্ৰাকৃতিক সংখ্যা।

সেইবোৰ হ'ল \(1, 2, 3, 4, 5, 6, \dots, 100\) ইয়াক এইদৰেও লিখিব পাৰি: আৰম্ভণি \(1\) ৰে কিন্তু শেষ নাই। \( (1, 2, 3, 4, 5, \ldots) \)

পূৰ্ণ সংখ্যা (Whole Number)

স্বাভাৱিক সংখ্যাই \(0\) ক সামৰি লৈ নতুন নাম ল'লে পূৰ্ণ সংখ্যা। বান্ধোনত পূৰ্ণ সংখ্যাবোৰ হৈছে \( (0, 1, 2, 3, \ldots) \)

অখণ্ড সংখ্যা (Integer)

স্বাভাৱিক সংখ্যা \(1, 2, 3, \ldots\) ৰ লগতে \(-1, -2, -3, \ldots\) আৰু \(0\) (শূন্য) ক সামৰি পোৱা সংখ্যাবোৰেই হ'ল অখণ্ড সংখ্যা।

পৰিমেয় সংখ্যা (Rational Number)

যিবোৰ সংখ্যাক \( \dfrac{p}{q} \) (য'ত \(p, q\) অখণ্ড সংখ্যা, কিন্তু \(q \neq 0\)) আকাৰত লিখিব পাৰি সিহঁতবোৰক পৰিমেয় সংখ্যা বোলা হয়।

অপৰিমেয় সংখ্যা (Irrational Number)

যিবোৰ সংখ্যাক \( \dfrac{p}{q} \) (য'ত \(p, q\) অখণ্ড সংখ্যা, কিন্তু \(q \neq 0\)) আকাৰত লিখিব নোৱাৰি সিহঁতবোৰক অপৰিমেয় সংখ্যা বোলা হয়।

বাস্তৱ সংখ্যা (Real Number)

পৰিমেয় সংখ্যা আৰু অপৰিমেয় সংখ্যাক একেলগে বাস্তৱ সংখ্যা বোলে।

• সকলো স্বাভাৱিক সংখ্যাই পূৰ্ণ সংখ্যা কিন্তু সকলো পূৰ্ণ সংখ্যাই স্বাভাৱিক সংখ্যা নহয়।
• সকলো স্বাভাৱিক সংখ্যাই অখণ্ড সংখ্যা কিন্তু সকলো অখণ্ড সংখ্যাই স্বাভাৱিক সংখ্যা নহয়।
• সকলো স্বাভাৱিক সংখ্যাই পৰিমেয় সংখ্যা কিন্তু সকলো পৰিমেয় সংখ্যাই স্বাভাৱিক সংখ্যা নহয়।
• সকলো স্বাভাৱিক সংখ্যাই বাস্তৱ সংখ্যা কিন্তু সকলো বাস্তৱ সংখ্যাই স্বাভাৱিক সংখ্যা নহয়।
• সকলো পূৰ্ণ সংখ্যাই অখণ্ড সংখ্যা কিন্তু সকলো অখণ্ড সংখ্যাই পূৰ্ণ সংখ্যা নহয়।
• সকলো পূৰ্ণ সংখ্যাই পৰিমেয় সংখ্যা কিন্তু সকলো পৰিমেয় সংখ্যাই পূৰ্ণ সংখ্যা নহয়।
• সকলো পূৰ্ণ সংখ্যাই বাস্তৱ সংখ্যা কিন্তু সকলো বাস্তৱ সংখ্যাই পূৰ্ণ সংখ্যা নহয়।
• সকলো অখণ্ড সংখ্যাই পৰিমেয় সংখ্যা কিন্তু সকলো পৰিমেয় সংখ্যাই অখণ্ড সংখ্যা নহয়।
• সকলো অখণ্ড সংখ্যাই বাস্তৱ সংখ্যা কিন্তু সকলো বাস্তৱ সংখ্যাই অখণ্ড সংখ্যা নহয়।
• সকলো পৰিমেয় সংখ্যাই বাস্তৱ সংখ্যা কিন্তু সকলো বাস্তৱ সংখ্যাই পৰিমেয় সংখ্যা নহয়।
• সকলো অপৰিমেয় সংখ্যাই বাস্তৱ সংখ্যা কিন্তু সকলো বাস্তৱ সংখ্যাই অপৰিমেয় সংখ্যা নহয়।

MCQ — সংখ্যা প্ৰণালী

1. সকলো স্বাভাৱিক সংখ্যাই ____________।

A) পূৰ্ণ সংখ্যাB) অখণ্ড সংখ্যাC) পৰিমেয় সংখ্যাD) সকলো উত্তৰ শুদ্ধ

2. সকলো পূৰ্ণ সংখ্যাই ____________।

A) স্বাভাৱিক সংখ্যাB) অখণ্ড সংখ্যাC) অপৰিমেয় সংখ্যাD) সকলো উত্তৰ শুদ্ধ

3. সকলো অখণ্ড সংখ্যাই ____________।

A) স্বাভাৱিক সংখ্যাB) পূৰ্ণ সংখ্যাC) অপৰিমেয় সংখ্যাD) বাস্তৱ সংখ্যা

4. সকলো পৰিমেয় সংখ্যাই ____________।

A) স্বাভাৱিক সংখ্যাB) পূৰ্ণ সংখ্যাC) অখণ্ড সংখ্যাD) বাস্তৱ সংখ্যা

5. সকলো বাস্তৱ সংখ্যাই ____________।

A) স্বাভাৱিক সংখ্যাB) পূৰ্ণ সংখ্যাC) অখণ্ড সংখ্যাD) সকলো উত্তৰ অশুদ্ধ

6. "সকলো স্বাভাৱিক সংখ্যাই পূৰ্ণ সংখ্যা"

A) শুদ্ধB) অশুদ্ধ

7. "সকলো পূৰ্ণ সংখ্যাই স্বাভাৱিক সংখ্যা"

A) শুদ্ধB) অশুদ্ধ

8. "সকলো অখণ্ড সংখ্যাই স্বাভাৱিক সংখ্যা"

A) শুদ্ধB) অশুদ্ধ

9. "সকলো পৰিমেয় সংখ্যাই স্বাভাৱিক সংখ্যা"

A) শুদ্ধB) অশুদ্ধ

10. "সকলো বাস্তৱ সংখ্যাই স্বাভাৱিক সংখ্যা"

A) শুদ্ধB) অশুদ্ধ

11. সকলো পূৰ্ণ সংখ্যাই ____________ নহয়।

A) স্বাভাৱিক সংখ্যাB) অখণ্ড সংখ্যাC) পৰিমেয় সংখ্যাD) বাস্তৱ সংখ্যা

12. সকলো অখণ্ড সংখ্যাই ____________।

A) পূৰ্ণ সংখ্যাB) পৰিমেয় সংখ্যাC) বাস্তৱ সংখ্যাD) সকলো উত্তৰ শুদ্ধ

13. সকলো পৰিমেয় সংখ্যাই ____________।

A) পূৰ্ণ সংখ্যাB) অখণ্ড সংখ্যাC) বাস্তৱ সংখ্যাD) সকলো উত্তৰ শুদ্ধ

14. সকলো বাস্তৱ সংখ্যাই ____________।

A) পূৰ্ণ সংখ্যাB) অখণ্ড সংখ্যাC) পৰিমেয় সংখ্যাD) অপৰিমেয় সংখ্যা

15. "সকলো অখণ্ড সংখ্যাই পূৰ্ণ সংখ্যা"

A) শুদ্ধB) অশুদ্ধ

16. "সকলো পূৰ্ণ সংখ্যাই অখণ্ড সংখ্যা"

A) শুদ্ধB) অশুদ্ধ

17. "সকলো পূৰ্ণ সংখ্যাই বাস্তৱ সংখ্যা"

A) শুদ্ধB) অশুদ্ধ

18. "সকলো অখণ্ড সংখ্যাই বাস্তৱ সংখ্যা"

A) শুদ্ধB) অশুদ্ধ

19. "সকলো পৰিমেয় সংখ্যাই বাস্তৱ সংখ্যা"

A) শুদ্ধB) অশুদ্ধ

20. "সকলো অপৰিমেয় সংখ্যাই বাস্তৱ সংখ্যা"

A) শুদ্ধB) অশুদ্ধ

গণিতীয় মৌলিক প্ৰক্ৰিয়া (Fundamental Mathematical Operations)

বাস্তৱ সংখ্যাবোৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য মৌলিক প্ৰক্ৰিয়া চাৰিটা হ'ল \(+, -, \times, \div\)

এটা যিকোনো বাস্তৱ সংখ্যা \(a\) ৰ ক্ষেত্ৰত পূৰণ প্ৰক্ৰিয়াক সূচক বিধিৰেও প্ৰকাশ কৰিব পাৰি।

টোকা:

1. স্বাভাৱিক সংখ্যাবোৰৰ আদি হ'ল \(1\) (এক)। তাত যোগ প্ৰক্ৰিয়াৰে \(1+1=2,\ 2+1=3,\ 3+1=4\) এইদৰে অফুৰন্ত স্বাভাৱিক সংখ্যা পাওঁ। সেয়ে সংখ্যা \(1\) অক স্বাভাৱিক সংখাৰ জনক বোলা হয়।
2. অখণ্ড সংখ্যাৰ \(2, 4, 6, \ldots\) আদি সংখ্যাবোৰৰ আৰ্হি \(2m\) (2ৰ গুণিতক)। গতিকে ইহঁতক নাম দিয়া হ'ল যুগ্ম, য'ত \(m\) হ'ল এটা অখণ্ড সংখ্যা।
3. অখণ্ড সংখ্যাৰ যুগ্ম সংখ্যাবোৰ বাদ দিলে বাকী থকাবোৰ অযুগ্ম সংখ্যা। সিহঁতৰ সাধাৰণ প্ৰকাশৰাশি \(2m+1\)
4. এটা অখণ্ড সংখ্যাক দুটা বা ততোধিক সংখ্যাৰ পূৰণফল হিচাপে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি। ইহঁতক মূল সংখ্যাৰ উৎপাদক (Factor) বোলে। যি সংখ্যাৰ উৎপাদক কেৱল \(1\) আৰু সংখ্যাটো নিজে, তেন্তে সংখ্যাটোক মৌলিক সংখ্যা বোলা হয়।
   যেনে: \(2 = 1 \times 2;\quad 5 = 5 \times 1;\quad 11 = 11 \times 1\) ইত্যাদি।
   \(1 = 1 \times 1\), \(1\) ৰ উৎপাদক \(1\) আৰু সি নিজেই, তৎসত্ত্বেও \(1\) মৌলিক সংখ্যা নহয় কাৰণ ইয়াৰ উৎপাদক দুটা পৃথক নহয়।
5. \(2\) হ'ল একমাত্ৰ যুগ্ম মৌলিক সংখ্যা। বাকীবোৰ অযুগ্ম।
6. দুটা সংখ্যাক সহমৌলিক (co-prime) বোলা হয় যদি সিহঁতৰ সাধাৰণ উৎপাদক কেৱল \(1\)।

MCQ — মৌলিক প্ৰক্ৰিয়া

1. স্বাভাৱিক সংখ্যাবোৰৰ আদি সংখ্যা হ'ল-

a) 0b) 1c) 2d) 3

2. সংখ্যা 1 ক _______ ৰ জনক বুলি কোৱা হয়।

a) অযুগ্ম সংখ্যাb) যুগ্ম সংখ্যাc) মৌলিক সংখ্যাd) স্বাভাৱিক সংখ্যা

3. যুগ্ম সংখ্যা হ'ল-

a) 2, 4, 6, ...b) 1, 3, 5, ...c) 1, 2, 3, ...d) 2, 3, 5, ...

4. যুগ্ম সংখ্যাৰ সাধাৰণ আৰ্হি হ'ল-

a) \(2+n\)b) \(2m\)c) \(m+1\)d) \(n+2\)

5. যুগ্ম সংখ্যাৰ উদাহৰণ হ'ল-

a) 1, 3, 5b) 2, 4, 6c) 3, 5, 7d) 1, 2, 3

6. অযুগ্ম সংখ্যাৰ সাধাৰণ আৰ্হি হ'ল-

a) \(2m+1\)b) \(2m\)c) \(2m/1\)d) \(m+1\)

7. কেতিয়া সংখ্যা এটা অযুগ্ম হয়?

a) 2 ৰে বিভাজ্য হলেb) 2 ৰে বিভাজ্য নহ'লেc) 3 ৰে বিভাজ্য হলেd) 3 ৰে বিভাজ্য নহ'লে

8. মৌলিক সংখ্যাৰ উৎপাদক কিমান?

a) 1b) 0c) 3d) 1 আৰু সংখ্যাটো নিজেই

9. কোনটো মৌলিক সংখ্যা?

a) 4b) 6c) 8d) 5

10. মৌলিক সংখ্যাৰ উদাহৰণ হ'ল-

a) 4 = 1 × 4b) 6 = 1 × 6c) 5 = 1 × 5d) 8 = 1 × 8

11. কোনটো সংখ্যা মৌলিক সংখ্যা নহয়?

a) 2b) 5c) 11d) 1

12. 1 কেনেকুৱা সংখ্যা?

a) মৌলিক সংখ্যাb) যুগ্ম সংখ্যাc) অযুগ্ম সংখ্যাd) ওপৰৰ এটাও নহয়

13. 1 ৰ উৎপাদক কিমান?

a) 0b) 2c) 1 আৰু নিজেইd) 2 আৰু নিজেই

14. একমাত্ৰ যুগ্ম মৌলিক সংখ্যা হ'ল-

a) 1b) 2c) 3d) 5

15. 2 ৰ বাদে বাকী মৌলিক সংখ্যাবোৰ কেনেকুৱা?

a) যুগ্মb) অযুগ্মc) 3 ৰে বিভাজ্যd) 5 ৰে বিভাজ্য

16. সহমৌলিক সংখ্যাৰ সংজ্ঞা হ'ল-

a) যুগ্ম সংখ্যাb) অযুগ্ম সংখ্যাc) সাধাৰণ উৎপাদক 1 থকা সংখ্যাd) সাধাৰণ উৎপাদক 2 থকা সংখ্যা

17. 1 কিয় মৌলিক সংখ্যা নহয়?

a) 1 ৰে বিভাজ্য নহয়b) উৎপাদক দুটা পৃথক নহয়c) 2 ৰে বিভাজ্য নহয়d) 3 ৰে বিভাজ্য নহয়

18. কোনটো সংখ্যা যুগ্ম নহয়?

a) 2b) 4c) 5d) 6

19. 5 কেনেকুৱা সংখ্যা?

a) যুগ্মb) 3 ৰে বিভাজ্যc) মৌলিকd) যুগ্ম মৌলিক

20. 11 কেনেকুৱা সংখ্যা?

a) যুগ্মb) অযুগ্মc) 3 ৰে বিভাজ্য হয়d) যুগ্ম মৌলিক

21. কোনটো সংজ্ঞা শুদ্ধ?

a) যুগ্ম সংখ্যা 2 ৰ গুণিতকb) অযুগ্ম সংখ্যা 2 ৰ গুণিতকc) মৌলিক সংখ্যা 2 ৰ গুণিতকd) স্বাভাৱিক সংখ্যা 2 ৰ গুণিতক

22. কোনটো যুগ্ম সংখ্যা?

a) 3b) 5c) 7d) 8

23. 2 কি?

a) 3 ৰে বিভাজ্যb) অযুগ্ম সংখ্যাc) মৌলিক সংখ্যাd) যুগ্ম মৌলিক সংখ্যা

24. 6 কি?

a) যুগ্ম সংখ্যাb) অযুগ্ম সংখ্যাc) মৌলিক সংখ্যাd) যুগ্ম মৌলিক সংখ্যা

25. 9 কি?

a) যুগ্ম সংখ্যাb) অযুগ্ম সংখ্যাc) মৌলিক সংখ্যাd) যুগ্ম মৌলিক সংখ্যা

শতকৰা আৰু সুত (Percentage and Interest)

শতকৰা শব্দটোৱে কয় প্রতি এশত কিমান। তাৰ বাবে প্রতীক হ'ল %।

---

Class 7 — Chapter 8: Revision

Exercise R-1 (অনুশীলনী R-1)

1. বৰ্গমূলৰ দ্বাৰা \(\sqrt{2}\) ৰ আনুমানিক মান দুই দশমিক স্হানলৈ উলিওৱা।

সমাধানঃ
\[ \sqrt{2} \approx 1.41 \]

2. দুটা অপৰিমেয় সংখ্যা লিখা যাৰ যোগফল পৰিমেয় আৰু পুৰণফল পৰিমেয়।

সমাধানঃ \( 5+\sqrt{7} \) আৰু \( 5-\sqrt{7} \)

3. সংখ্যা ৰেখাত \(-5\) আৰু \(5\) অৰ মধ্যৱৰ্তী অখণ্ড সংখ্যাবোৰ লিখা।

সমাধানঃ \(-5\) আৰু \(5\) ৰ মধ্যৱৰ্তী অখণ্ড সংখ্যাবোৰ হলঃ \[ -4,\ -3,\ -2,\ -1,\ 0,\ 1,\ 2,\ 3,\ 4 \]

4. সূচক বিধি \( a^m = a^n \) অত \( m=n \) লৈ প্রমাণ কৰা যে \( a^0 = 1 \)

সমাধানঃ
দিয়া আছে, \( a^m \div a^n = a^{m-n} \)
যদি \( m=n \), তেন্তে \( a^m \div a^m = a^{m-m} = a^0 \)
কিন্তু \( a^m \div a^m = 1 \) (যেকোনো অশূন্য সংখ্যাক নিজেই হৰণ কৰিলে ১ হয়)
∴ \( a^0 = 1 \)

5. সূচক বিধি \( a^m \div a^n = a^{m-n} \) অত \( m=0 \) লৈ প্ৰমাণ কৰা যে \( a^{-n} = \dfrac{1}{a^n} \)

সমাধানঃ
দিয়া আছে, \( a^m \div a^n = a^{m-n} \)
যদি \( m=0 \), তেন্তে \( a^0 \div a^n = a^{0-n} = a^{-n} \)
কিন্তু \( a^0 \div a^n = \dfrac{1}{a^n} \) (কাৰণ \( a^0=1 \))
∴ \( a^{-n} = \dfrac{1}{a^n} \)

6. তলৰ যোৰৰ প্ৰত্যেকেৰে মৌলিক উৎপাদক, গ.সা.গু. আৰু ল.সা.গু. থিৰ কৰা।

(i) 321, 396
সমাধানঃ
\( 321 = 3 \times 107 \)
\( 396 = 2 \times 2 \times 3 \times 3 \times 11 \)
∴ গ.সা.উ. (321, 396) = \(3\)
∴ ল.সা.উ. (321, 396) \( = 2 \times 2 \times 3 \times 3 \times 11 \times 107 = 4 \times 9 \times 11 \times 107 = 42372 \)

(ii) 455, 42
সমাধানঃ
\( 455 = 5 \times 7 \times 13 \)
\( 42 = 2 \times 3 \times 7 \)
∴ গ.সা.উ. (455, 42) = \(7\)
∴ ল.সা.উ. (455, 42) \( = 2 \times 3 \times 5 \times 7 \times 13 = 2730 \)

(iii) 408, 170
সমাধানঃ
\( 408 = 2 \times 2 \times 2 \times 3 \times 17 \)
\( 170 = 2 \times 5 \times 17 \)
∴ গ.সা.উ. (408, 170) \( = 2 \times 17 = 34 \)
∴ ল.সা.উ. (408, 170) \( = 2 \times 2 \times 2 \times 3 \times 5 \times 17 = 2040 \)

7. \( \dfrac{2}{5} \) আৰু \( \dfrac{3}{5} \) ৰ মাজৰ যিকোনো দুটা পৰিমেয় সংখ্যা লিখা।

সমাধানঃ \( \dfrac{2}{5} \) আৰু \( \dfrac{3}{5} \) ৰ মাজৰ দুটা পৰিমেয় সংখ্যা হ'ল \( \dfrac{5}{10} \) আৰু \( \dfrac{5.5}{10} \) (অর্থাৎ \( 0.50 \) আৰু \( 0.55 \))

8. সৰল কৰা: \( \sqrt{10} \times \sqrt{5} \). \( \sqrt{2}=1.41 \) হলে প্ৰদত্ত সংখ্যাৰ আসন্ন মান কি হ'ব।

সমাধানঃ
\[ \sqrt{10} \times \sqrt{5} = \sqrt{50} = \sqrt{25 \times 2} = 5\sqrt{2} \approx 5 \times 1.41 = 7.05 \]

9. আৱৃত দশমিক আৰ্হিৰ ভগ্নাংশত প্রকাশ কৰা:

(i) \( 0.\overline{3} \)
সমাধানঃ ধৰাহ'ল, \( x = 0.\overline{3} = 0.3333\ldots \)
\( 10x = 3.3333\ldots \) ––––– (1)
\( x = 0.3333\ldots \) ––––– (2)
(1) – (2) ⇒ \( 9x = 3 \Rightarrow x = \dfrac{1}{3} \)

(ii) \( 0.\overline{6} \)
সমাধানঃ ধৰাহ'ল, \( x = 0.\overline{6} \)
\( 10x = 6.6666\ldots \) ––––– (1)
\( x = 0.6666\ldots \) ––––– (2)
(1) – (2) ⇒ \( 9x = 6 \Rightarrow x = \dfrac{2}{3} \)

(iii) \( 0.\overline{47} \)
সমাধানঃ ধৰাহ'ল, \( x = 0.\overline{47} \)
\( 100x = 47.4747\ldots \) ––––– (1)
\( x = 0.4747\ldots \) ––––– (2)
(1) – (2) ⇒ \( 99x = 47 \Rightarrow x = \dfrac{47}{99} \)

(iv) \( 0.0\overline{01} \)
সমাধানঃ ধৰাহ'ল, \( x = 0.0\overline{01} \)
\( 1000x = 1.\overline{01} \) ––––– (1)
\( 10x = 0.\overline{01} \) ––––– (2)
(1) – (2) ⇒ \( 990x = 1 \Rightarrow x = \dfrac{1}{990} \)

10. সৰল কৰাঃ

(i) – (viii) — সূচকীয় ৰাশিৰ সৰলীকৰণ (Laws of exponents): \( a^m \times a^n = a^{m+n} \), \( a^m \div a^n = a^{m-n} \), \( (a^m)^n = a^{mn} \), \( a^{-n} = \dfrac{1}{a^n} \) ব্যবহাৰ কৰি প্ৰতিটো ৰাশি সৰল কৰিব লাগে। (মূল প্ৰশ্নৰ ৰাশিসমূহ সমীকৰণ সম্পাদক বস্তু হিসাবে আছিল, তাই হাতে সমাধান কৰিবলগীয়া।)

11. প্রমাণ কৰা যে: \( \sqrt[3]{a} \times \sqrt[3]{a^2} = a \) (টোকা: \( a^{1/3} \times a^{2/3} = a^{(1/3+2/3)} = a^1 = a \))

সমাধানঃ সূচক বিধি \( a^m \times a^n = a^{m+n} \) প্ৰয়োগ কৰি প্ৰমাণ কৰা হয়।

12. \( \sqrt{3}=1.732,\ \sqrt{2}=1.414 \) ধৰি, তলৰ ৰাশিৰ আসন্ন মান উলিওৱা:

(i) আৰু (ii) — দিয়া আসন্ন মান প্ৰয়োগ কৰি গণনা কৰিব লাগে।

13. হৰণ কাৰ্য নকৰাকৈ তলৰ পৰিমেয় সংখ্যাবোৰক দশমিকত প্ৰকাশ কৰা।

(i) – (v) — হৰক \(10\) ৰ ঘাত আকাৰে (যেমন ১০, ১০০, ১০০০) ৰূপান্তৰ কৰি দশমিক ৰূপ লিখিব লাগে।

14. তলৰ শতকৰাবোৰক ভগ্নাংশত প্রকাশ কৰা:

(i) 53%
সমাধানঃ \( 53\% = \dfrac{53}{100} \)

(ii) 53%
সমাধানঃ \( 53\% = \dfrac{53}{100} \)

(iii)
সমাধানঃ — প্ৰদত্ত ৰাশিক \( \dfrac{x}{100} \) আকাৰত লিখি ভগ্নাংশত প্ৰকাশ কৰিব লাগে।

(iv) 100%
সমাধানঃ \( 100\% = \dfrac{100}{100} = 1 \)

(v) 0.01%
সমাধানঃ \( 0.01\% = \dfrac{0.01}{100} = \dfrac{1}{10000} \)

15. তলৰ ভগ্নাংশবোৰ শতকৰা ৰূপত লিখাঃ

(i) – (iv) — ভগ্নাংশটোক \(100\) ৰে পূৰণ কৰি \%\) চিহ্ন যোগ কৰিব লাগে।

(v) 0.25
সমাধানঃ \( 0.25 = 0.25 \times 100\% = 25\% \)

(vi) 1.25
সমাধানঃ \( 1.25 = 1.25 \times 100\% = 125\% \)

16. কোনো এটা বস্তু 10% লাভত বিক্রি কৰা হ'ল। তাৰ কিনাদাম আৰু বেচাদামৰ অনুপাত কি?

সমাধানঃ
দিয়া আছে, লাভ% = 10%
ধৰাহল, বস্তুটোৰ কিনাদাম = \(x\)
লাভ = \(x\) ৰ 10% \( = \dfrac{10x}{100} = \dfrac{x}{10} \)
বস্তুটোৰ বেচাদাম \( = x + \dfrac{x}{10} = \dfrac{11x}{10} \)
∴ কিনাদাম : বেচাদাম \( = x : \dfrac{11x}{10} = 10 : 11 \)

17. 30 কণীৰ কিনাদাম, 20 টা কণীৰ বেচাদামৰ সমান। লাভৰ শতকৰা হাৰ কি?

সমাধানঃ
ধৰাহল, এটা কণীৰ বেচাদাম = \(x\) টকা
∴ 20 টা কণীৰ বেচাদাম = \(20x\) টকা
প্ৰশ্নমতে, 30 টা কণীৰ কিনাদাম = \(20x\) টকা
∴ 1 টা কণীৰ কিনাদাম \( = \dfrac{20x}{30} = \dfrac{2x}{3} \) টকা
এটা কণীত লাভ = বেচাদাম − কিনাদাম \( = x - \dfrac{2x}{3} = \dfrac{x}{3} \)
শতকৰা লাভ \( = \dfrac{\frac{x}{3}}{\frac{2x}{3}} \times 100\% = \dfrac{1}{2} \times 100\% = 50\% \)

18. এটা বস্তুৰ কিনাদাম 2100 টকা; 10% লাভত বিক্রি হ'লে বস্তুটোৰ বেচাদাম কি?

সমাধানঃ
দিয়া আছে, কিনাদাম = 2100 টকা, শতকৰা লাভ = 10%
লাভ \( = 2100 \times \dfrac{10}{100} = 210 \) টকা
বেচাদাম \( = 2100 + 210 = 2310 \) টকা

19. টকাত 4 টাকৈ নেমু কিনি 20% লাভত বিক্ৰি কৰিলে। এটা নেমুৰ বিক্ৰি মূল্য কিমান হ'ব।

সমাধানঃ
দিয়া আছে, 4 টা নেমুৰ কিনাদাম = 1 টকা
∴ এটা নেমুৰ কিনাদাম \( = \dfrac{1}{4} \) টকা
শতকৰা লাভ = 20%
এটা নেমুৰ বিক্রি মূল্য \( = \dfrac{1}{4} \times \left(1+\dfrac{20}{100}\right) = \dfrac{1}{4} \times \dfrac{6}{5} = \dfrac{6}{20} = \dfrac{3}{10} = 0.30 \) টকা

20. এটা বস্তু 500 টকাত বিক্ৰি কৰিলে 5% লোকচান হয়। এইটো কিমান দামত বেচিলে 5% লাভ হ'লহেঁতেন?

সমাধানঃ
দিয়া আছে, বেচাদাম = 500 টকা, শতকৰা লোকচান = 5%
কিনাদাম \( = \dfrac{500 \times 100}{100-5} = \dfrac{500 \times 100}{95} \approx 526.32 \) টকা
5% লাভত বেচাদাম \( = 526.32 \times \dfrac{105}{100} \approx 552.63 \) টকা
∴ বস্তুটো 552.63 টকাত বেছিলে 5% লাভ হ'লহেঁতেন।

21. গ্ৰাহকক আকৰ্ষণ কৰিবলৈ এজন ব্যৱসায়ীয়ে এটা চাৰ্টৰ দামক্ৰমে 10%, 10% আৰু 5% ৰেহাই দিয়ে। তিনিওটাৰ সমতুল ৰেহাই কি হ'ব?

সমাধানঃ
ধৰোঁ, এটা চাৰ্টৰ ছপামূল্য = 100 টকা
প্ৰথম 10% ৰেহাইৰ পিছত দাম \( = 100 \times \dfrac{90}{100} = 90 \) টকা
দ্বিতীয় 10% ৰেহাইৰ পিছত দাম \( = 90 \times \dfrac{90}{100} = 81 \) টকা
তৃতীয় 5% ৰেহাইৰ পিছত দাম \( = 81 \times \dfrac{95}{100} = 76.95 \) টকা
∴ সমতুল ৰেহাই \( = 100 - 76.95 = 23.05\% \)

Class 11 Assamese Chapter 1 Question Answer

ধনৰ ব্যৱহাৰ

ক) অতি চমু প্রশ্ন 

১) কৃপণ লোকৰ দুই ধর্ম কি কি?
উত্তৰঃ কৃপণ লোকৰ দুই ধৰ্ম হ’ল— লাজ ঢকা আৰু প্ৰাণ প্ৰৱৰ্তোৱা ৷

(২)অৰ্থ ব্যৱহাৰৰ মূল মন্ত্ৰ কি?
উত্তৰঃ অৰ্থ ব্যৱহাৰৰ মূল মন্ত্ৰ হ’ল— আয় অনুসৰি খৰচ কৰা।

(৩)দৰিদ্ৰ হোৱাৰ চিন কেনেকুৱা?
উত্তৰঃ আয় অলপ, খৰচ সৰহ- সেয়াই হ’ল দৰিদ্ৰ হোৱা চিন।

(8) মানুহৰ ঋণ কেতিয়া হয় ?
উত্তৰঃ আৰ্জনতকৈ সৰহ খৰচ কৰিলে মানুহৰ ঋণ হয়।

(৫) কি খৰচ গুপ্ত শত্ৰুৰ নিচিনা?
উত্তৰঃ খুচুৰীয়া খৰচ গুপ্ত শত্ৰুৰ নিচিনা।

খ) চমু প্রশ্ন উত্তৰ 

(১) ধনৰ দুই প্ৰকাৰৰ ব্যৱহাৰ কি কি?
উত্তৰঃ ধনৰ দুই প্ৰকাৰৰ ব্যৱহাৰ হ’ব পাৰে— প্ৰথমতে, ধনেৰে মানুহে সুখ-সম্পদৰ আহিলা পাতি গোটাই ল’ব পাৰে। ভোজনৰ বাবে ভালবস্তু, পিন্ধনৰ বাবে ভাল কাপোৰ, বসবাস কৰিবলৈ ভাল ঘৰৰ লগতে হাতী-ঘোঁৰা, গাড়ী-দোলা, বন্দী-বেটী আদি কৰি সাংসাৰিক সুখৰ আহিলাবোৰ ধন হ’লে গোটাই আনি উপভোগ কৰিব পাৰি

দ্বিতীয়তে, ধনেৰে আনৰ উপকাৰ সাধিব পাৰি; ভাত নোহোৱাৰ ভাত, কাপোৰ-নোহোৱাৰ কাপোৰৰ অভাৱ ধনেৰে পূৰাব পাৰি। মানুহ বিপদত পৰিলে ধনেৰে উদ্ধাৰ কৰিব পাৰি। তাৰোপৰি বিদ্যালয়, চিকিৎসালয় আদি স্থাপন কৰি জনসাধাৰণৰ কল্যাণ সাধন কৰিব পাৰি।

(২)কৃপণ লোকে আন মানুহে ধন খৰচ কৰিলে কিয় সহিব নোৱাৰে?
উত্তৰঃ কৃপণসকলৰ বিবেচনাত ধনৰ মূল্য সৰহ, কামৰ মূল্য অলস, গতিকে এওঁলোকে সৰহ কামৰ বিনিময় কাম অতিত পৰিমাণৰ ধন যাচে বা একেবাৰে ধন নিদিবলৈ ফাঁকি কথাৰ আশ্রয় লয়। সেয়েহে, তেওঁলোকে আনলোকে ধন খৰচ কৰিলেও সহ্য কৰিব নোৱাৰে। কোনো মানুহে ডাঙৰ সকাম পাতি সৰহকৈ ধন ভাঙিবলৈ ওলালে কৃপণ লোকসকলে তেনে কামত বিধি-পথালি কৰে আৰু অনেক আসোঁৱাহ দেখুৱায়। এই বিলাক উপায় অবলম্বন কৰি কামত বাধা দিব নোৱাৰিলে মিছা কথাৰে কুৎসা ৰটনা কৰে।

(৩)লেখকৰ মতে কি দুটা বৃত্তি ফলিওৱাৰ বাবে অলপ ধন লাগে?
উত্তৰঃ লেখকৰ মতে সজ আৰু অসজ বৃত্তি ফলিওৱাৰ বাবে অলপ ধন লাগে। কোনোরে যদি দয়া বৃত্তি লৈ কোনো ক্ষেত্ৰত ভাল কৰিব বিচাৰে, তেতিয়াও ধনৰ আৱশ্যক হয়। আকৌ অহংকাৰ বা লোভ দেখুৱাবলৈও ধনৰ প্ৰয়োজন হয়।

(৪) কি দুটা কাৰণত মানুহে কৃপণালি কৰে?
উত্তৰঃ কৃপণ মানুহে সাধাৰণতে দুটা কাৰণত কৃপণালি কৰা দেখা যায়—

1. ধন এটা চামে উভৈনদী কৰি পৃথিৱীত এটা খ্যাতি ৰাখিবৰ মনেৰে কৃপণালি কৰে।
2. কিছুমানে সন্তান-সন্ততিলৈ ধনৰ এটা অক্ষয় ভাণ্ডাৰ বান্ধি থ’বৰ মনেৰে কৃপণালি কৰে।

(৫) কৃপণ আৰু ধোঁৱাখুলীয়াৰ মাজত থকা পাৰ্থক্য দুটা লিখা।
উত্তৰঃ কৃপণ আৰু ধোঁৱাখুলীয়াৰ মাজত থকা পার্থক্য দুটা হ’ল—

1. কৃপণ সকলে খৰচ কৰিবলৈ টান পায় আকৌ ধোঁৱাখুলীয়া সকলে জমা ৰাখিবলৈ‌ টান পায়।
2. ভোগ-উপভোগ কৃপণসকলৰ নীতি বৰ্হিভূত কাম আকৌ ধোঁৱাখুলীয়া সকলে ভোগ উপভোগ কৰিয়েই সর্বস্বান্ত হয়।

গ) দীঘল প্রশ্ন উত্তৰ | ধনৰ ব্যৱহাৰ Class 11 Assamese

১) অশিক্ষিত মানুহে ধন খৰচ কৰাৰ কৌশল সম্পর্কে কেনে ধাৰণা কৰে লিখা।
উত্তৰঃ অশিক্ষিত মানুহে বাহ্যিক জাক-জমকতাত সহজে ভোল যায়। কোনো লোকক ধুমধামকৈ খৰচ কৰা দেখিলে তেওঁলোকে বিস্ময় মানে আৰু তেনেকৈ খৰচ কৰা মানুহক ‘বৰলোক’ বুলি ভাবি লয়। খৰচ কৰা মানুহৰ যোগ্যতা, সামর্থ আদি বিষয়ত অশিক্ষিত মানুহে বিচাৰ বিবেচনা কৰিব নোৱাৰে। আনকি চোৰেও চুৰ কৰা ধন খৰচ কৰি এই লোকসকলৰ চকুত চমক লগাব পাৰে। অতি সাধাৰণ অশিক্ষিত এই লোকসকলৰ মনত ধন ধৰচ কৰাটোৱে এটা মহতালিৰ কৰ্ম। সিহঁতে ধনীক ঈশ্বৰ সদৃশ দেখে। অশিক্ষিত সকলৰ দৃষ্টিত ধনীৰ অত্যাচাৰবোৰ হ’ল প্ৰতাপ, কুকামবোৰ হ’ল ধেমালি আৰু মাৰ কিল বোৰ হ’ল আদৰ। সিহঁতৰ ভাল-বেয়া বোধ নাই, মান-অপমানৰ জ্ঞান নাই। ধনীসকলৰ আদেশমতেই নিৰক্ষৰ লোকসকলে উঠা বহা কৰাও দেখা যায়।

(২)অসজ বৃত্তিধাৰী কৃপণ লোকৰ জীৱন প্ৰণালী কেনেকুৱা হয় আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ অসজ বৃত্তিধাৰী কৃপণ লোকসকলে অন্য মানুহৰ ওপৰত সুবিধা ভোগৰ সুযোগ বিচাৰি থাকে। এই লোকসকলে তেওঁলোকৰ অসজ বৃত্তিবোৰ আনৰ খৰচত সন্তুষ্ট কৰিবলৈ সদায় যত্ন কৰে। ভালবস্তু খাবলৈ সিহঁতৰ বৰ অভিলাষ, কিন্তু নিজৰ ধন খৰচ কৰি ভালবস্তু কেতিয়াও নাখায়। নিজৰ ঘৰত সিহঁতৰ সদায় শাক ভাতৰ ব্যৱস্থা, কিন্তু লোকৰ ঘৰত উপাদেয় বস্তু নহলে ভোজনে নকৰে।নিজৰ ঘৰত সদায় ভাতৰ লগত এখন আঞ্জাৰে পেট পূৰায় অথচ আনৰ ঘৰত পাঁচখন আঞ্জা বিচাৰে। নিজৰ কামৰ বাবে এদিন বাট খোজ কাঢ়ি যাব পাৰে, লোকৰ কামত বাহন নহ’লে এখোজো নলৰে। আন মানুহৰ ওপৰত পালে সিহঁতে ভালৰো ভাল খায়, ভালৰো ভাল পিন্ধে, কিন্তু নিজৰ খৰচত চলিব লাগিলে মোটা চাউলৰ ভাত খায় আৰু চৰিয়া সূতাৰ কাপোৰ পিন্ধি দিন কটায়। খাৱন-পিন্ধন সম্বন্ধে এই শ্ৰেণীৰ কৃপণৰ মুখত সদায় ডাংকোপ মৰা কথা। এই লোকসকলে নিজৰ ঘৰৰ আচল অৱস্থা কেতিয়াও পোহৰলৈ আনিব নিবিচাৰে কাৰণ তেনেহ’লে আনৰ ঘৰত ডাকোপ মাৰিবলৈ বা দম্ভালি কৰিবলৈ বাট নাথাকিব। এনে কৃপণে সামান্য বস্তুক-ভৰকীয়া বা ফুটনি মৰা নাম দিয়ে, ভগা খাটক-পালেং, ভগা কাঁহীক মাইহাং আৰু ফটা-কথাঁক নিহালি বুলি বর্ণনা কৰে।

(৩) মানুহে ঋণক পাপৰ লগত কিয় তুলনা কৰে লিখা।
উত্তৰঃ মানুহে ঋণক পাপৰ লগত তুলনা কৰে, আনকি ঋণ লোৱা কামটোৱে পাপ বুলি কোৱা হয়। পাপী মানুহে তেওঁলোকৰ কৰ্মৰ বাবে সকলোৰে পৰা যেনেকৈ লাঞ্ছনা গঞ্জনা ভূগিব লগা হয়, তেনেকৈ ঋণী মানুহেও সমাজত নানা জনৰ পৰা গৰিহণা পায়, আত্ম মান মৰ্যাদা হেৰুৱায়। তেওঁলোকৰ মনৰ পৰা সুখ শান্তি আঁতৰি যায় । ঋণক ব্যাধিৰ লগতো তুলনা কৰিব পাৰি কাৰণ ব্যাধিৰ লগত ঋণৰ বহুখিনি সামঞ্জস্য দেখিবলৈ পোৱা যায়। ব্যাধিয়ে যেনেকৈ মানুহৰ তেজ মাংস ক্ষয় কৰে, ঋণে তেনেকৈ অৱস্থা ক্ষয় কৰে অর্থাৎ অনুক্রমে অৱস্থাহীন কৰি নিয়ে। ব্যাধি এবাৰ হ’লৈ গুচাবলৈ টান, ঋণো এবাৰ হ’লৈ গুচাবলৈ টান। ব্যাধি অনুক্রমে বাঢ়ি যায়, ঋণো অনুক্রমে বাঢ়ি যায়। ব্যাধি থাকিলে শৰীৰৰ উদ্‌গতি নহয়, ঋণ থাকিলে অৱস্থাৰ উদ্‌গতি নহয়৷ গতিকে মানুহে পৰা পক্ষত ব্যাধি সদৃশ এই ঋণ নোলোৱাই ভাল। যাৰ বাবে পাপী লোকৰ দৰে ব্যৱহাৰ সহ্য কৰিব লগা হয়। ঋণৰ বাবেই জীৱনৰ সকলো সুখ শান্তি হেৰুৱাই অথাই সাগৰত কবকাই ফুৰিব লগা হয়।

(৪)লেখকৰ দৃষ্টিত ধৰা পৰা কৃপণ লোকৰ সংজ্ঞা সম্বন্ধে আলোচনা কৰা ।
উত্তৰঃ পাঠটিৰ আৰম্ভণিতে লেখকে কৃপণ লোকৰ সংজ্ঞা এনেদৰে দিছে— ‘পৃথিৱীত এনেকুৱা বহুত মানুহ আছে যি ধনৱন্ত হৈও অষ্টম দৰিদ্ৰৰ নিকাৰ ভুঞ্জে। এই বিলাক মানুহক সাধাৰণ কথাত কৰাইচ, কট্‌কিনা বা কৃপণ বোলে।” তেখেতৰ মতে কৃপণ লোক সকলক নিধনী বুলিও কব পাৰি। কাৰণ চকুৰে দৰ্শন নকৰিলে, ভৰি থাকিও খোজ কঢ়া কাৰ্যটো নকৰিলে যিদৰে সিহঁতৰ সেই দুই ইন্দ্ৰিয় নাই বুলি ধৰিব পাৰি, তেনেকৈ ধন থাকিও ধনৰ সৎ ব্যৱহাৰ নকৰিলে, তেনে লোকক নিধনী বোলাটো যুক্তিৰ দোষ নিশ্চয় নহ’ব। তেখেতৰ মতে কৃপণৰ ধন, ধন নহয়, ল’ৰাই ওমলা খোলা কাটি। এঠাইত আকৌ তেখেতে কৈছে যে খৰচত হাত টান হ’লৈ মানুহক কটূকিনা বা কৃপণ বোলে।

৫। ‘ধন সুখ ভোগৰ উপায় নহয়, স্বয়ং ধনেই সুখ’—ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ উদ্ধৃতি দিয়া শাৰীটো আমাৰ পাঠ্যপুথি সাহিত্য সৌৰভৰ অন্তৰ্গত সত্যনাথ বৰাদেৱৰ ৰচিত ‘ধনৰ ব্যৱহাৰ’ নামৰ পাঠটিৰ ।

ইয়াত কৃপণৰ এটা শ্ৰেণীৰ বিষয়ে কবলৈ গৈ বৰাদেবে উক্ত কথাষাৰি কৈছে। তেখেতৰ মতে, এই শ্ৰেণী কৃপণে কেৱল ধনৰ নিমিত্তেই ধন গোটায়। এই লোকসকলৰ অন্য কোনো অভিপ্রায় নাথাকে। ধনেৰে নিজ জীৱনটো যে সুখ স্বাচ্ছন্দ্যৰে ভৰাই তুলিব পাৰি সেইবিলাক কথালৈ এইলোক সকলে অকণো চিন্তা নকৰে। আনৰ উপকাৰ সাধন কৰাটোৱো এই লোকসকলৰ উদ্দেশ্য নহয় ৷ ধনৰ পৰিমাণ বৃদ্ধি কৰিব পাৰিলেই সিহঁতৰ আনন্দৰ পৰিমাণো বাঢ়ি যায়। স্বয়ং ধনেই তেওঁলৈ কৰ সুখ। ধনৰ নামত উপাউল হয়, ধনৰ আন ব্যৱহাৰ সিহঁতে নাজানে, ধন চকুৰে চাহ থাকিয়ে তেওঁলোকে পৰম সুখ লাভ কৰে।

অতিৰিক্ত প্রশ্নোত্তৰ 

(ক)অতি চমু প্রশ্নঃ (প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ মূল্যাংক – ১)

(১) অসমীয়া সাহিত্যত সত্যনাথ বৰাদেৱ আৰু কি নামেৰে পৰিচিত আছিল?
উত্তৰঃ ‘বেকন’ নামেৰে।

(২) সত্যনাথ বৰাদেৱে ৰচনা কৰা ব্যাকৰণখনিৰ নাম কি ?
উত্তৰঃ বহল ব্যাকৰণ।

(৩) সত্যনাথ বৰা দেৱৰ প্ৰথম গ্ৰন্থখনৰ নাম কি আৰু গ্ৰন্থখন কিমান চনত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল?
উত্তৰঃ সত্যনাথ বৰাদেৱৰ প্ৰথম গ্ৰন্থখনৰ নাম ‘গীতাৱলী’ আৰু গ্ৰন্থখন প্ৰকাশ পাইছিল চনত।

(৪) অসমীয়া সাহিত্যত বিজ্ঞান বিষয়ক প্রথম গ্ৰন্থখনৰ নাম কি আৰু গ্ৰন্থখনৰ ৰচক কোন?
উত্তৰঃ অসমীয়া সাহিত্যত বিজ্ঞান বিষয়ক প্ৰথম গ্ৰন্থখনৰ নাম হ’ল- ‘অকাশ ৰহস্য’ আৰু গ্ৰন্থখনৰ ৰচক হ’ল সত্যনাথ বৰা।

(৫) সত্যনাথ বৰাদেৱৰ ৰচিত সমালোচনামূলক পুথি এখনৰ নাম লিখা ?
উত্তৰঃ ‘সাহিত্য বিচাৰ।

৬। সত্যনাথ বৰাৰ এখন প্ৰবন্ধ পুথিৰ নাম লিখা।
উত্তৰঃ সত্যনাথ বৰাৰ এখন প্ৰবন্ধ পুথি- ‘চিন্তাকলি’।

(খ) চমু আৰু দীঘল প্রশ্নঃ (প্ৰতিটো প্ৰশ্নৰ মূল্যাংক – ২/৩/৪ আৰু ৫)

(১)ধনেৰে কি ধৰণৰ সুখ-সম্পদৰ আহিলাপাতি গোটাব পাৰি?
উত্তৰঃ ধনেৰে ভোজনৰ বাবে ভাল বস্তু, পিন্ধনৰ বাবে ভাল কাপোৰ, বাস কৰিবলৈ ঘৰৰ লগতে হাতী-ঘোঁৰা, গাড়ী-দোলা, বন্দী-বেটী আদি গোটাব পাৰি।

(২)উত্তম ভোজন, উত্তম পিন্ধন, দান-দক্ষিণা আদিক কৃপণে কি বুলি বিবেচনা কৰে?
উত্তৰঃ কৃপণে উত্তম ভোজনক খঁক, উত্তম পিন্ধনক গপ আৰু দান-দক্ষিণাক ধনৰ অপব্যয় মাথোন বুলি বিবেচনা কৰে।

(৩) কৃপণ সকলে ল’ৰা-জোবালী, তিৰোতাসকলৰ প্ৰতি কেনে ব্যৱহাৰ কৰে?
উত্তৰঃ কৃপণসকলে ল’ৰা-ছোৱালী তিৰোতাক ধনতকৈ হীন বুলি ভাবে। তেওঁলোকে নিজে যেনেকৈ খৰচৰ ভয়ত ধন বান্ধি থৈ দুখভোগ কৰে, ল’ৰা-ছোৱালীকো সেইদৰে খাৱন পিন্ধনত দুখ দিয়ে। এক শ্রেণীৰ কৃপণে আকৌ সন্তান সন্ততিলৈ ধনৰ এটা অক্ষয় ভাণ্ডাৰ বান্ধি থ’বৰ মনেৰে কৃপণালি কৰে।

(8) পৃথিৱীত কিমান শ্ৰেণীৰ কৃপণ দেখা যায়। আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ পৃথিৱীত বহুতো শ্রেণীৰ কৃপণ দেখা যায়। এক শ্রেণীৰ কৃপণ আছে তেওঁলোকে কেবল ‘লাজ ঢকা’ আৰু প্ৰাণ প্ৰৱৰ্তোৱা এই দুই কাৰ্যৰ বাহিৰে আন কোনো কার্যতে ধন ভাঙিব নিবিচাৰে। তেওঁলোকৰ বিবেচনাত ভাল আহাৰ গ্ৰহণ কৰাটো এক, ভাল কাপোৰ পিন্ধাটো গ্রুপ আৰু দান দক্ষিণা কৰাটো ধনৰ অপব্যয়। লোকৰ উপকাৰৰ অৰ্থে ধন খৰচ কৰিলে তেওঁলোকৰ মনত সেয়া ধনন অত্যাচাৰ। উৎসব পার্বনত ধন ভঙাটো তেওঁলোকৰ মতে উদ্ভগুলি কৰা। ল’ৰা-ছোৱালী তিৰোতাসকলো ধনতকৈ তুচ্চা। কৃপণসকলৰ বিবেচনাত ধনব মূল্য সৰহ, কামৰ মূল্য অলপ।

আকৌ এক শ্ৰেণীৰ কৃপণ আছে এই লোক সকলে নিজৰ অসজ বৃত্তিবোৰ আনৰ খৰচত সন্তুষ্ট কৰিবলৈ যত্ন কৰে। মুঠতে লোকৰ ওপৰত পালে ভালৰো ভাল খাই, ভালৰো ভাল পিদ্ধে কিন্তু নিজৰ খৰচত চলিব লাগিলে মোটা চাউলৰ ভাত খায় আৰু চৰিয়া সূতাৰ কাপোৰ পিন্ধি দিন কটায়। কিন্তু সিহঁতে নিজৰ ঘৰৰ অৱস্থা সম্পর্কে কেতিয়াও দাংকোপ মাৰিবলৈ নাপাহৰে।

কিছুমান কৃপণ আছে ধন উভৈনদী কৰি পৃথিৱীত এটা খ্যাতি ৰাখিবৰ মনেৰে কৃপণালি কৰে আৰু কিছুমানে সন্তান সন্ততিলৈ ধনৰ এটা অক্ষয় ভাণ্ডাৰ বান্ধি থকৰ মনেৰে কৃপণালি কৰে। এই দুয়ো শ্ৰেণীৰ কৃপণে কিমান ধন হ’লে অভিপ্রায় দূৰ হ’ব সেই কথা নাজানে।

কৃপণৰ আৰু এটা শ্ৰেণী দেখা যায় যি সকলে কেৱল ধৰে নিমিত্তেই ধন গোটায়, আন একো তেওঁলোকৰ অভিপ্রায় নাই, ধনৰ পৰিমাণ বাঢ়িলেই সিহঁতৰ আনন্দৰ পৰিমাণ বাঢ়ে। ধনৰ ব্যৱহাৰ তেওঁলোকে নাজানে, ধন চকুৰে চাই থকাটোৱে সিহতৰ পৰম সুখৰ বিষয়। ওপৰত উল্লেখ কৰা শ্রেণীকেইটাৰ উপৰিও আৰু এক শ্ৰেণীৰ কৃপণ আছে যি কোনো এটা সংকল্প কৰি থোৱা ডাঙৰ কামত খৰচ কৰিবলৈ কৃপণালি কৰি ধন গোটাই আৰু কামৰ জোখাৰে ধন গোট খালে তেতিয়া তাক মুকলি হাতে খৰচ কৰে। অৱশ্যে প্ৰকৃতাৰ্থত এওঁলোকক কৃপণ কোৱাটো উচিত নহ’ব।

(৫)ধোঁৱাখুলীয়া (ধুৱাখুলীয়া) লোকৰ জীৱন প্ৰণালী কেনেকুৱা ? আলোচনা কৰা।
উত্তৰঃ সৰহকৈ খৰচ কৰা লোকক ধুৱাখুলীয়া বুলি কোৱা হয়। ধুঁৱাখুলীয়া সকলে ধনৰ উচিত ব্যৱহাৰ নাজানে। তেওঁলোকৰ বাবে ধন হাতত থকাটো এটা অসহনীয় বোজা, এটা বিষম আহুকাল। এই ধন খৰচ কৰাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কাৰণ নাথাকিলে তেওঁলোকে তাক বাছি বিচাৰি বা নিজাকৈ সাজি লয়। এনে লোক সকলৰ মাজত দুটা অৱস্থা সচৰাচৰ দেখিবলৈ পোৱা যায়। এওঁলোকে এটা সময়ত ধনী এটা সময়ত দৰিদ্ৰৰ জীৱন কটায়, এটা সময়ত নানান ভোগ বিলাস কৰে আৰু এটা সময়ত লোণে ভাতে খাই ভোক নিবাৰণ কৰে। আকৌ এটা সময়ত এওঁলোকে আনক বৰভোজ দিয়ে, আন সময়ত নিজে গৈ আনৰ দূৱাৰত পাতে। খৰচী মানুহে নিজে সঞ্চয় কৰি কোনো ডাঙৰ কাম কৰা দূৰৈৰ কথা, আনকি হঠাৎ অহা কোনো বিপদৰ পৰা হাত সাৰিবলৈ তেওঁলোকৰ হাতত আৱশ্যকীয় পৰিমাণৰ ধন নাথাকে। গোটেই জীৱনটো ধন উপাৰ্জন কৰিও এওঁলোকে পৰৰ ভাতলৈ আশা পালিবলগীয়া হয়। খৰচী মানুহে নিজৰ অভাৱৰ বাবে উমান নাপায়, তেওঁলোকে প্রয়োজনতকৈ বেছি খৰচ কৰে। যদি কোনো এটা বস্তুৰ এসেৰৰ প্ৰয়োজন তেওঁলোকে দহসেৰ কিনি এনেয়ে ধনৰ অপব্যয় কৰে। ধুৱাখুলীয়া মানুহে খিতাপ দেখুৱাই ভাল পায়। ইহঁতে নিজে খৰচ কৰি ভালপোৱাৰ দৰে, আনকো তেনে কৰিবলৈ উদ্‌গনি যোগায়। এইলোকসকলে ভৱিষ্যতৰ চিন্তা একেবাৰে নকৰে, এশবাৰ পানীত পৰি কক্ বকাই ফুৰিলেও, তাৰ পৰা কোনো শিক্ষা নলয়। নিজৰ ইচ্ছামতে চলা এই লোকসকলৰ কেতিয়াও স্বভাৱৰ শুধৰণি নহয়।

(৬) অৰ্থ ব্যৱহাৰৰ মূলমন্ত্ৰৰ বিষয়ে বহলাই আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: আয় অনুসৰি খৰচ কৰাটোৱে অৰ্থ ব্যৱহাৰৰ মূলমন্ত্র। এজন মানুহে যিমানখিনি উপার্জন কৰিব তাৰ লগত সংগতি ৰাখিহে খৰচৰ পৰিমাণ নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগে। আয় অলপ, খৰচ সৰহ সেয়াই দৰিদ্ৰতাৰ চিন। কোনো এজন পণ্ডিতে কৈছে যে উৎপন্নৰ আধা সাঁচিলে মানুহ ধনী হ’ব পাৰে আৰু তেহাই (এক তৃতীয়াংশ) সাঁচিলে নিধৰুৱা হৈ সুখেৰে খাই লৈ থাকিব পাৰে, এই কথা সৰহ আৰ্জন আৰু অলপ আর্জন দুয়োটাতে খাটে। .

আমি কেতিয়াও সলাব বা কমাব নোৱাৰা কৰি খৰচৰ নিৰিখ বান্ধি লোৱা উচিত নহয়। কোনো কাৰণত যদি আমাৰ আয় টুটি আহে, সেই অনুপাতে খৰচো কমাই অনা দৰকাৰ। খৰচৰ বিষয়ত আমি কেতিয়াও আনৰ বিষয়ে ভাবি লাজ বা দ্বিধা অনুভৱ কৰিব নালাগে। কাৰণ প্ৰত্যেক মানুহে নিজৰ ভিতৰুৱা অৱস্থাৰ কথা নিজেহে জানে।

দুখীয়া মানুহে ধনৱন্ত হ’লে, যেনেকৈ বৰ কথা ক’বলৈ লাজ নকৰে, তেনেকৈ ধনী মানুহেও দুখৰ দিনত সেই ধৰণৰ অভিজাত্যৰ বাহাদুৰী দেখুৱা ৰীতি এৰিবলৈ লাজ কৰিব নালাগে। বহুত মানহে নিজৰ ভিতৰুৱা অৱস্থা ঢাকিবলৈ আভিজাত্যৰ বাহাদুৰী আগৰ দৰে ৰাখে। এই কথা অনুচিত। নিজৰ আৰ্থিক দুৰাৱস্থাৰ কথা আনৰ আগত ইনাই বিনাই কৈ ফুৰাটো যিদৰে উচিত নহয়, তাক ঢাকিবলৈ মিছাৰ আশ্ৰয় লোৱাটোৱো উচিত নহয়। তাৰ সলনি সেইবোৰ এৰি নিজৰ খৰচ কমাবলৈ যত্ন কৰিব লাগে। বাহ্যিক জাকজমকতাত ডুব গৈ নিজকে বিপদত পেলোৱাটো নিশ্চয় মহামূৰ্খৰ কামহে হ’ব।

(৭) কেনেকুৱা ধৰণৰ সাদৃশ্যতাৰ বাবে সত্যনাথ বৰা দেৱক অসমীয়া সাহিত্যৰ ‘বেকন’ হিচাপে জনা যায়।
উত্তৰঃ সত্যনাথ বৰাৰ গদ্যৰ বহুতো বিষয়ত ইংৰাজ দার্শনিক, লেখক বেকনৰ সৈতে মিল দেখা যায়। বেকনৰ দৰেই বৰাদেৱৰ বাক্যবোৰে চুটি চুটি আৰু সাবগর্ভ অন্য কথাত সংক্ষিপ্ত সাগৰ্ভৰ্তা উভয় লেখকৰে সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য। আকৌ সত্যনাথ বৰাদেৱেও বেকনৰ দৰেই কম কথাৰেই সৰহ অৰ্থ প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। উভয়ৰে ৰচনা বিষয়ানুগ। প্রগল্‌ভতা বা শব্দ বহুল্যৰ পৰা উভয়েই মুক্ত। দুয়োটাৰে ৰচনা বিদ্বজনোচিত। এনে ধৰণৰ সাদৃশ্যৰ বাবেই সত্যনাথ বৰাদেৱক অসমীয়া সাহিত্যৰ ‘বেকন’ নামে জনা যায়।

গ) ব্যাখ্যা কৰা

(ক) বাজত বৰ চুৰিয়াৰ ফেৰ, ভিতৰত ঢকুৱাৰ বেৰ উত্তৰঃ উদ্ধৃতি দিয়া শাৰীটো আমাৰ পাঠ্যপুথি সাহিত্য সৌৰভৰ অন্তৰ্গত সত্যনাথ বৰাদেৱৰ ৰচিত ‘ধনৰ ব্যৱহাৰ’ নামৰ পাঠটিৰ।
উত্তৰঃ এই ফকৰাটো সাধাৰণতে ভৰকাল দৰিদ্ৰৰ ক্ষেত্ৰত কোৱা হয়। সত্যনাথ বৰাদেৱে কিন্তু ইয়াক এক শ্ৰেণীৰ কৃপণক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছে। এই লোকসকলে নিজৰ অসজ বৃত্তিবোৰ আনৰ খৰচত সন্তুষ্ট কৰিবলৈ বিচাৰে। ভালবস্তু খাবলৈ সিহঁতৰ বৰ অভিলাষ, কিন্তু নিজৰ ধন খৰচ কৰি কেতিয়াও ভাল বস্তু নাখায়। নিজৰ ঘৰত সদায় এখন আঞ্জা, লোকৰ ঘৰত পাঁচখন বিচাৰে, নিজৰ কামত খোজ কাঢ়ি এদিনৰ বাট যায়, লোকৰ কামত বাহন নহ’লে এখোজো নলবে। খাৱন পিন্ধন সম্পর্কে এই শ্ৰেণীৰ মানুহৰ কিন্তু সদায় ডাংকোপ মৰা কথা। সিহঁতে কেতিয়াও নিজৰ প্ৰকৃত অৱস্থাৰ কথা আন আগত প্ৰকাশ নকৰে, কাৰণ তেনে কৰিলে তেওঁলোকৰ দম্ভালি মৰাত অসুবিধা হ’ব। এই শ্ৰেণীৰ কৃপণে ভগা খাটক পালেং, ভগা কাহীক মাইহাং আৰু ফটা কঁথাক নিহালি বুলিহে ব্যাখ্যা কৰি ভালপায়। ফকৰাটোত কোৱা হৈছে যে ডাঙৰ দেখুৱাবালৈ দৰিদ্ৰই পাটৰ বৰ কাপোৰৰ চুৰিয়া পিন্ধে অথচ সিহঁত ঘৰৰ চাৰি বেৰ তামোলৰ ঢকুৱাৰে ঢকা থাকে। অসজ কৃপণবোৰৰ দত্তালিবোৰ এনেকুৱা বাবে সত্যনাথ বৰা দেৱে এই ফকৰাটোৱে উল্লেখ কৰিছে।

(খ) “কৃপণৰ ধন, ধন নহয়, ল’ৰাই ওমলা খোলাকটি”।
উত্তৰঃ উদ্ধৃতি দিয়া শাৰীটো আমাৰ পাঠ্যপুথি সাহিত্য সৌৰভৰ অন্তৰ্গত সত্যনাথ বৰাদেৱৰ ৰচিত ‘ধনৰ ব্যৱহাৰ’ নামৰ পাঠটিৰ। কৃপণবিলাকৰ ধনৰ ব্যৱহাৰ প্ৰসংগত সত্যনাথ বৰাদেৱে উক্ত বাক্য শাৰীৰ উল্লেখ কৰিছে। কৃপণ বিলাকে ধন কেৱল সঞ্চয় কৰিব জানে। ধনৱন্ত হৈয়ো অষ্টম দৰিদ্ৰৰ নিকাৰ ভোগে ভোগৰ নিমিত্তে যে ধন এই কথা কৃপণ বিলাকে নামানে। মুঠতে কৃপণ বিলাকে ধনৰ উচিত ব্যৱহাৰ নাজানে। সেয়েহে, সত্যনাথ বৰাদেৱে কৃপণৰ ধনক মূল্যহীন ওমলা খোলাকটিৰ লগত তুলনা কৰিছে।

(গ) খুচৰীয়া খৰচ গুপ্ত শত্ৰুৰ নিচিনা সিগ’ম নোপোৱকৈ মানুহৰ অনিষ্ট কৰে।
উত্তৰঃ উদ্ধৃতি দিয়া শাৰীটো আমাৰ পাঠ্যপুথি সাহিত্য সৌৰভৰ অন্তৰ্গত সত্যনাথ বৰাদেৱৰ ৰচিত ‘ধনৰ ব্যৱহাৰ’ নামৰ পাঠটিৰ। ধনৰ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত খুচৰীয়া খৰচৰ পৰা হ’ব পৰা অনিষ্টৰ কথা বুজাবলৈ সত্যনাথ বৰাদেৱে ওপৰোক্ত বাক্যশাৰী ব্যৱহাৰ কৰিছে। আচলতে মানুহে যেতিয়া খৰচ কমাবলৈ চেষ্টা কৰে তেতিয়া তেওঁলোকৰ প্ৰথমতে ডাঙৰ ডাঙৰ খৰচ বিলাকলৈ হে চকু যায়। আচলতে এদিন এটা ডাঙৰ খৰচ কৰিলে মানুহৰ বিশেষ অসুবিধা নহয় কিন্তু সৰু সৰু খৰচ সৰহকৈ কৰিলে মানুহ অনুক্রমে দুখীয়া হৈ যায়। খুচুৰীয়া খৰচ সহজতে চকুত নপৰে, খুচুৰীয়া খৰচৰ গতি চোৰাং। কিন্তু খুচুৰীয়া খৰচ যদি বছৰেকত একগোট কৰা হয় তেতিয়া ডাঙৰ খৰচতকৈও ডাঙৰ হৈ পৰে। সি গুপ্ত শত্ৰুৰ লেখিয়া গম নোপোৱাকৈ মানুহৰ অনিষ্টসাধন কৰে।

(৮) “ধন ঘটিবলৈ উজু, কিন্তু ৰাখিবলৈ টান” —এই । সাৰমৰ্ম ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰঃ প্রশ্নোধৃত বাক্যাংশফাঁকি সাহিত্য সৌৰভৰ অন্তৰ্গত সত্যনাথ বৰাদেৱে ৰচনা কৰা প্ৰৱন্ধ ‘ধনৰ ব্যৱহাৰ’ পাঠটিৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে।

‘ধন ঘটিবলৈ উজু, কিন্তু ৰাখিবলৈ টান’ – এই কথাষাৰ প্ৰায় মানুহে কয়। কাৰণ জগতৰ সকলো মানুহে ধন আৰ্জে, তাৰে ভিতৰত কোনোবাই চৰকাৰী চাকৰি, কোনোবাই ব্যৱসায়, আৰু কোনোবাই ঠিকাদাৰ, আন কোনোবাই দিন হাজিৰা কৰিও ধন আর্জে। সকলোৰে মূলতে কিন্তু ‘পৰিশ্ৰম’ মূল কথা। এই সকলো মানুহে ধন আর্জে যদিও তাৰে দুই চাৰিজনহে ধনৱন্ত হয়। বহুতে ভাবে যে যিয়ে সৰহ আৰ্জন কৰে তাৰ পক্ষে ধনৱন্ত হোৱা টান কথা নহয়। কিন্তু ‘কেতিয়াবা দেখা যায় এই সৰহ আৰ্জন কৰা মানুহেও ঋণৰ বোজা কঢ়িয়াই মৃত্যু বৰণ কৰিবলগা হয়। আন কোনোবাই অলপীয়া আৰ্জনেৰে ধনৱন্ত হৈ সুখেৰে জীৱন অতিবাহিত কৰা দেখা যায়। কাৰণ তেওঁলোকৰ পৰিশ্ৰমৰ লগতে আছে বিচক্ষণতা। ধনৰ নামত উদ্বাউল নহয় তেওঁলোক। আয় অনুসৰি খৰচ কৰাটোৱে অৰ্থ ব্যৱহাৰৰ মূল মন্ত্র। এজন মানুহে যিমানখিনি। উপার্জন কৰিব তাৰ লগত সংগতি ৰাখিহে খৰচৰ পুৰিমাণ নিৰ্ধাৰণ কৰিব লাগে। অন্যথা এহাতে কষ্টৰে আৰ্জা উপার্জন অন্যহাতে পানীত পৰাৰ সম্ভাৱনা অধিক। সেইবাবে কোৱা হয় ধন ঘটিবলৈ সহজ কিন্তু ৰাখিবলৈ টান।

 

Class 11 Assamese Question Answer Chapter 11

বৰগীত: জয় জয় যাদৱ- শংকৰদেৱ

অতি চমু প্ৰশ্ন(মূল্যাংক-১)

১। শংকৰদেৱৰ প্ৰথম বৰগীত কোনটো?
উত্তৰঃ শংকৰদেৱৰ প্ৰথম বৰগীত ‘মন মেৰি ৰাম চৰণহি লাগু’ ৷

২। শংকৰদেৱে সংস্কৃত ভাষাত ৰচনা কৰা পুথিখনৰ নাম কি?
উত্তৰঃ শংকৰদেৱে সংস্কৃত ভাষাত ৰচনা কৰা পুথিখনৰ নাম ভক্তি ৰত্নাকৰ ৷

৩। শংকৰদেৱে কেইখন নাট ৰচনা কৰিছিল?
উত্তৰঃ শংকৰদেৱে ছয়খন নাট ৰচনা কৰিছিল ৷

৪। বৰগীতবোৰ কি ভাষাত ৰচিত?
উত্তৰঃ বৰগীতবোৰ ব্ৰজাৱলী ভাষাত ৰচিত ৷

৫। শংকৰদেৱৰ বৰগীতৰ প্ৰধান বক্তব্য কি?
উত্তৰঃ শংকৰদেৱৰ বৰগীতৰ প্ৰধান বক্তব্য কৃষ্ণ ভক্তিৰ মহিমা প্ৰকাশ ৷

চমু প্ৰশ্ন (মূল্যাংক-২/৩)

১। ‘ শ্ৰুতমাত্ৰাখিলত্ৰাতা’ শব্দটোৰ অৰ্থ কি? ইয়াৰদ্বাৰা কাৰ কথা কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ ‘ শ্ৰুতমাত্ৰাখিলত্ৰাতা’ শব্দটোৰ অৰ্থ শুনা বা শ্ৰৱণ কৰা মাত্ৰকে পৃথিৱীৰ সকলোকে উদ্ধাৰ কৰোঁতা ৷ ইয়াৰদ্বাৰা ভগৱানৰ কথা কোৱা হৈছে ৷

২। বৰগীতটিত উল্লেখ থকা দুজন অসুৰৰ নাম লিখা৷
উত্তৰঃ বৰগীতটিত উল্লেখ থকা দুজন অসুৰৰ নাম-কেশী আৰু মুৰ ।

৩। বৰগীতটিত ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণক কিয় ‘মহদানন্দ কন্দ’ বুলি কোৱা হৈছে?
উত্তৰঃ বৰগীতটিত ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণক ‘মহদানন্দ কন্দ’ বুলি কোৱা হৈছে কাৰণ তেওঁ মহৎ বা পৰম আনন্দৰ মূল কাৰণ ৷

৪। শ্ৰীকৃষ্ণই কোন অৱতাৰত কেনেদৰে বেদসমূহ উদ্ধাৰ কৰিছিল?
উত্তৰঃ শ্ৰীকৃষ্ণই মৎস্য অৱতাৰত প্লাৱনৰ পৰা সৃষ্টি হোৱা প্ৰলয়ংকৰী জলৰপৰা বেদসমূহ উদ্ধাৰ কৰিছিল ৷

৫। বৰগীতটিত শ্ৰৱণ আৰু স্মৰণৰ মহিমা কবিয়ে কেনেদৰে প্ৰকাশ কৰিছে?
উত্তৰঃ বৰগীতটিত শ্ৰৱণ আৰু স্মৰণৰ মহিমা সম্পৰ্কে কবিয়ে কৈছে যে, ভগৱানৰ নাম শ্ৰৱণ বা স্মৰণ কৰা মাত্ৰেই সকলোবোৰ দুখ-কষ্ট মোচন হয় ৷ তেওঁৰ নাম উচ্চাৰণে জগতক বিপদৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰি ভক্তৰ মনোকামনা পূৰ্ণ কৰে ৷

দীঘল প্ৰশ্ন(মূল্যাংক-৪/৫)

১। শংকৰদেৱৰ ” জয় জয় যাদৱ জলনিধিজা ” বৰগীতটিৰ মূলভাব লিখা ৷
উত্তৰঃ শংকৰদেৱৰ ” জয় জয় যাদৱ জলনিধিজা ” বৰগীতটি ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ জয় ধ্বনিৰে আৰম্ভ কৰা হৈছে ৷ বৰগীতটিৰ মাধ্যমৰে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ নাম শ্ৰৱণ আৰু স্মৰণৰ মহিমা প্ৰকাশ কৰাৰ লগতে তেওঁৰ পৰম কৰুণাময় ৰূপ অংকন কৰিছে ৷ তেওঁৰ নাম শ্ৰৱণ আৰু স্মৰণ কৰা মাত্ৰেই জগতৰ সকলোৰে মনোকামনা সিদ্ধি হয় ৷ কেশী, মধু, মুৰ আদি অসুৰক বধ কৰি তেওঁ জগতত শান্তি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল ৷ পীতবস্ত্ৰ পৰিধান কৰা শ্ৰীকৃষ্ণৰ শাৰীৰিক সৌন্দৰ্যই শৰৎকালৰ জোনৰ সৌন্দৰ্যকো চেৰ পেলাই বুলি উল্লেখ কৰি ভগৱানৰ চৰণ কমলত সেৱা জনাইগুৰুজনাই নিজৰ নামেৰে ভণিতা পেলাই বৰগীতটি সামৰণি মাৰিছে ৷

২। বৰগীতটোৰ মাজেৰে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ পৰম মংগলময় ৰূপ কিদৰে প্ৰকাশ পাইছে বুজাই লিখা ৷
উত্তৰঃ বৰগীতটোৰ মাজেৰে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ পৰম মংগলময় ৰূপ প্ৰকাশিত হৈছে ৷ বৰগীতটিত উল্লেখ কৰা অনুসৰি ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণ ‘শ্ৰুতমাত্ৰাখিলত্ৰাতা’ ৷ অৰ্থাৎ স্মৰণ আৰু শ্ৰৱণ কৰা মাত্ৰকে তেওঁ পৃথিৱীৰ সকলোকে উদ্ধাৰ কৰে ৷ প্ৰলয় জলৰপৰা মৎস্য অৱতাৰ ধাৰণ কৰি বেদসমূহক উদ্ধাৰ কৰিছিল ৷ কেশী, মধু, মুৰ আদি অপৰাজেয় অসুৰে নানা অত্যাচাৰেৰে যেতিয়া জগতবাসীৰ শান্তি ভংগ কৰিছিল, তেতিয়াই তেনে অসুৰক বধ কৰি জগতত শান্তি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল ৷ শৰৎকালৰ জোনৰ সৌন্দৰ্যকো চেৰ পেলোৱা সেই মংগলময় মূৰুতি শ্ৰীকৃষ্ণৰ চৰণত কবিয়ে প্ৰণিপাত জনাইছে ৷

৩। বৰগীতটিৰ শ্ৰীকৃষ্ণৰ অপৰূপ শাৰীৰিক অৱয়বৰ বৰ্ণনা কিদৰে কৰিছে বুজাই লিখা ৷
উত্তৰঃ বৰগীতটিৰ মাজেৰে শ্ৰীকৃষ্ণৰ অপৰূপ অৱয়বৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে ৷শ্ৰীকৃষ্ণৰ শাৰীৰিক সৌন্দৰ্যক শৰতৰ জোনৰ লগত তুলনা কৰিছে৷’ শাৰদ ইন্দু নিন্দি’ বুলি উল্লেখ কৰি কবিয়ে কৈছে যে, পীতাম্বৰৰ সৌন্দৰ্য মাধুৰীৰ ওচৰত শৰতৰ জোনৰ সৌন্দৰ্যও ম্লান পৰি গৈছে ৷ এনেদৰে কবিয়ে অনন্ত নাগৰ ফণাত শয়ন কৰোঁতা কৃষ্ণৰ অপৰূপ শাৰীৰিক সৌন্দৰ্যৰ প্ৰশস্তি কৰিছে ৷

৪। বৰগীতটিৰ ভাৱ-ভাষাৰ সৌন্দৰ্য সম্পৰ্কে আলোচনা কৰা ৷
উত্তৰঃ সাধাৰণতে কবিতা এটাৰ ভাৱ, ভাষা, ছন্দ, অলংকাৰ, ব্যঞ্জনা আদিৰ মাজেৰে কাব্যিক সৌন্দৰ্য প্ৰকাশিত হয় ৷ শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ ৰচিত ‘ জয় জয় যাদৱ জলনিধিজা’ বৰগীতটি এটা বেদ-উপনিষদৰ মৰ্মাৰ্থপূৰ্ণ ভক্তিমূলক গীত৷গীতটো আশোৱাৰী ৰাগত বন্ধা ৷ বিষয়বস্তুৰ মহত্ত্ব, সুৰৰ গাম্ভীৰ্য, ভক্তি ভাৱৰ প্ৰকাশ আদি বৈশিষ্ট্যই কবিতাটিক অনন্য সৌষ্ঠৱ দান কৰিছে ৷ বৰগীতটিত ব্যৱহৃত ভাষা হৈছে ব্ৰজাৱলী ৷ কিন্তু শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱৰ সংস্কৃত ভাষাত থকা গভীৰ দখলে বৰগীতটিৰ সৌন্দৰ্য দুগুণ চৰাইছে ৷ অলংকাৰ প্ৰয়োগেও বৰগীতটোক বিশেষ মাত্ৰ প্ৰদান কৰিছে ৷ যেনে- ‘জগত বন্ধুবিধু মাধৱ মধুৰিপু মধুৰ মূৰুতি মুৰনাশী’ ৷ তেনেদৰে কবিয়ে বৰগীতটোত শৰতৰ জোনৰ লগত তুলনা কৰি শ্ৰীকৃষ্ণৰ সৌন্দৰ্য মাধুৰী অধিক সুন্দৰ ৰূপত তুলি ধৰিছে ৷

৫। প্ৰসংগ-সংগতি দৰ্শাই ব্যাখ্যা কৰাঃ

ক) জগজনজীৱন অজন জনাৰ্দন দনুজদমন দুখহাৰী৷
মহানন্দ কন্দ পৰমানন্দ নন্দনন্দন বনচাৰী ৷
উত্তৰঃ কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথি সাহিত্য সৌৰভৰ অন্তৰ্গত বৰগীত পাঠটোৰ পৰা তুলি দিয়া হৈছে ৷
ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ ৰূপৰ বৰ্ণনা কৰিবলৈ গৈ কবিয়ে উক্ত কবিতাফাঁকি অৱতাৰণা কৰিছে ৷
ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণ সমস্ত চৰাচৰৰ অধিপতি, জগতৰ সকলোৰে জীৱন স্বৰূপ ৷ সেই ভগৱন্তই সকলোকে পালন কৰি থকাৰ উপৰিও পৃথিৱীৰ পৰা দুষ্কৃতিক নাশ কৰি ধৰ্ম প্ৰতিষ্ঠা কৰে ৷ তেওঁৰ নাম স্মৰণে জগতৰ সকলো দুখ দূৰ কৰে৷নন্দৰ পুত্ৰৰূপে ধৰাত জন্ম গ্ৰহণ কৰা ভগৱন্ত জগতৰ পৰম আনন্দ স্বৰূপ ৷ তেওঁৰ অপাৰ মহিমাই সকলো পাপ নাশ কৰে আৰু জগতত শান্তি প্ৰৱাহিত কৰে ৷

অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন

১। শংকৰদেৱৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ কীৰ্তি কি?
উত্তৰঃ শংকৰদেৱৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ কীৰ্তি ‘কীৰ্তন ঘোষা’ ৷

২। শংকৰদেৱ ৰচিত চাৰি প্ৰকাৰৰ গীত কি কি?
উত্তৰঃ শংকৰদেৱ ৰচিত চাৰিপ্ৰকাৰৰ গীত-বৰগীত, ভটিমা, টোটয়, চপয় ৷

৩। শংকৰদেৱ ৰচিত ছয়খন নাট কি কি?
উত্তৰঃ শংকৰদেৱ ৰচিত ছয়খন নাট- পত্নীপ্ৰসাদ, কালিয় দমন, কেলিগোপাল, ৰুক্মিণী হৰণ, পাৰিজাত হৰণ, ৰাম-বিজয় ৷

৪। শংকৰদেৱৰ অনুবাদমূলক গ্ৰন্থ কি কি?
উত্তৰঃ শংকৰদেৱৰ অনুবাদমূলক গ্ৰন্থ- ভাগৱত, উত্তৰাকাণ্ড ৰামায়ণ ৷

৫। শংকৰদেৱে ৰচনা কৰা দুখন নাম-প্ৰসংগমূলক গ্ৰন্থৰ নাম লিখা৷
উত্তৰঃ শংকৰদেৱে ৰচনা কৰা দুখন নাম-প্ৰসংগমূলক গ্ৰন্থৰ নাম- কীৰ্তন ঘোষা আৰু গুণমালা ৷

৬। শংকৰদেৱে ৰচনা কৰা কাব্যসমূহ কি কি?
উত্তৰঃ শংকৰদেৱে ৰচনা কৰা কাব্যসমূহ- হৰিশ্চন্দ্ৰ উপাখ্যান, ৰুক্মিণী হৰণ কাব্য, বলি-ছলন, অমৃত-মন্থন, অজামিল উপাখ্যান, কুৰুক্ষেত্ৰ ৷

৭। শংকৰদেৱ ৰচিত ভক্তিতত্ত্ব প্ৰকাশক গ্ৰন্থকেইখনৰ নাম লিখা ৷
উত্তৰঃ শংকৰদেৱ ৰচিত ভক্তিতত্ত্ব প্ৰকাশক গ্ৰন্থকেইখনৰ নাম- ভক্তি প্ৰদীপ, ভক্তি ৰত্নাকৰ, নিমি নৱসিদ্ধ সংবাদ, অনাদিপাতন ৷