অতি চমু / চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। ১৭৮৪ চনত মান ৰজা বদৌপায়াৰ আমোলত মানসকলে কোনখন দেশ জয় কৰিছিল?
উত্তৰ: ১৭৮৪ চনত মান ৰজা বদৌপায়াৰ আমোলত মানসকলে আৰাকান দেশ জয় কৰিছিল।
২। মান আৰু ব্ৰিটিছৰ মাজত কেতিয়াৰ পৰা শত্রুতা সৃষ্টি হৈছিল?
উত্তৰ: আৰাকান জয় কৰাৰ পিছত ব্ৰহ্মদেশৰ অমানুষিক শাসনৰ বাবে প্ৰায় চল্লিশ হাজাৰ আৰাকানী লোকে ব্ৰিটিছ অধিকৃত বংগদেশত আশ্ৰয় লৈছিল। ব্ৰহ্মৰজা বদৌপায়াই এই শৰণাৰ্থীসকলক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ ইংৰাজক হেঁচা দিয়াত আৰু ব্ৰিটিছ চৰকাৰ মান্তি নোহোৱাত তেওঁলোকৰ মাজত শত্ৰুতাৰ সৃষ্টি হৈছিল।
৩। মানৰ উপদ্ৰৱত থাকিব নোৱাৰি শ্রীহট্টলৈ পলাই যোৱা কাছাৰৰ ৰজাজনৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰ: ৰজা গোবিন্দ সিংহ।
৪। কোন যুদ্ধত আহোমৰ পৰাজয়ৰ বাতৰি পাই পূর্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হৈছিল?
উত্তৰ: ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধত আহোম সৈন্যৰ পৰাজয়ৰ বাতৰি পাই পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হৈছিল।
৫। বৈশালী হুকুং কি?
উত্তৰ: বদন বৰফুকনৰ নেতৃত্বত ১৮১৭ চনত হোৱা মানৰ সামৰিক অভিযানৰ বিষয়ে এজন মান লিপিকাৰে লিখি থৈ যোৱা এটা টোকা (বা বুৰঞ্জীমূলক বিবরণী)।
৬। বৈশালী মুং-ডুন-চুন খাম কি?
উত্তৰ: ১৮১৭ চনত বদন বৰফুকনৰ নেতৃত্বত হোৱা মানৰ সামৰিক অভিযানৰ বিষয়ে দ্বিতীয়জন মান লিপিকাৰে লিখি থৈ যোৱা এটা ইতিহাস প্ৰসিদ্ধ টোকা।
৭। বদনচন্দ্ৰৰ সৈতে মান সৈন্য আহোতে অসমৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী কোন আছিল?
উত্তৰ: পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁই।
৮। বদনচন্দ্রই কিমান মান সৈন্য লগত আনিছিল?
উত্তৰ: বদনচন্দ্ৰই ৮,০০০ মান সেনা লগত আনিছিল।
৯। বদনচন্দ্রই অসমত সোমায়েই কিমান অতিৰিক্ত সৈন্য গোটাইছিল?
উত্তৰ: বাটত মানৰ কৰতলীয়া ৰজাসকলৰ পৰা বদনচন্দ্ৰই অতিৰিক্ত ৮,০০০ সৈন্য গোটাইছিল (মুঠ ১৬,০০০ সৈন্য হৈছিল)।
১০। বদনচন্দ্রক চন্দ্রকান্ত সিংহই কি উপাধিৰে প্ৰধানমন্ত্ৰী পাতিছিল?
উত্তৰ: ‘মন্ত্ৰী বৰফুকন’ উপাধিৰে।
১১। মানৰ আক্ৰমণ কোন কোন চনত হৈছিল?
উত্তৰ: ১৮১৭, ১৮১৯ আৰু ১৮২১ চনত।
১২। কোন চনত বদনচন্দ্ৰক হত্যা কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: ১৮১৮ চনৰ আগষ্ট মাহত (মান সেনা প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ পিছত) বদনচন্দ্ৰক হত্যা কৰা হৈছিল।
শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা
১। ১৮১৬ / ১৮১৭ / ১৮১৯ চনত মানসকলে অসমৰ আভ্যন্তৰীণ ৰাজনীতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল।
উত্তৰ: ১৮১৭ চনত।
২। জগন্নাথ ঢেকিয়াল ফুকন / বদন চন্দ্ৰ বৰফুকন / চন্দ্ৰকান্ত বুঢ়াগোহাঁই ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁইৰ ভাতৃ আছিল।
উত্তৰ: জগন্নাথ ঢেকিয়াল ফুকন।
৩। বদন চন্দ্ৰৰ হত্যাকাণ্ড সংঘটিত হৈছিল ১৮১৬ / ১৮১৭ / ১৮১৮ চনৰ আগষ্ট মাহত।
উত্তৰ: ১৮১৮ চনৰ আগষ্ট মাহত।
৪। ৰাজমাও নুমলী চন্দ্রকান্ত সিংহ / পূর্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁই / ব্রজনাথ গোহাঁইৰ মাতৃ আছিল।
উত্তৰ: চন্দ্রকান্ত সিংহৰ।
৫। য়াণ্ডাবু সন্ধি ১৮১৪ / ১৮২৬ / ১৮২৮ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰি তাৰিখে স্বাক্ষৰ কৰা হৈছিল।
উত্তৰ: ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰি তাৰিখে।
ৰচনা ধৰ্মী প্ৰশ্ন
১। মণিপুৰ আৰু আৰাকানত মানৰ ৰাজ্য বিস্তাৰ সম্পৰ্কে চমুকৈ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: ব্ৰহ্মদেশৰ ৰজা আলং পায়াৰ দিনৰে পৰা মানে সাম্ৰাজ্য সম্প্ৰসাৰণ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ৰজা বদৌপায়াৰ আমোলত মানসকলে পশ্চিম দিশে ৰাজ্য বিস্তাৰৰ লক্ষ্যৰে ১৭৮৪ চনত আৰাকান জয় কৰি নিজ সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। আৰাকান দখল কৰাৰ পিছত ব্ৰহ্মদেশ বংগোপসাগৰীয় উপকূল অঞ্চলৰ প্ৰধান ৰাজনৈতিক শক্তিত পৰিণত হয়। ইয়াৰ পিছত মানসকলে চুবুৰীয়া মণিপুৰৰ ওপৰত ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাবাৰো আক্ৰমণ চলাই মণিপুৰ ৰাজ্যক তেনেই জুৰুলা কৰি পেলায় আৰু মণিপুৰত নিজৰ প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰে।
২। পূর্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ স্বেচ্ছাচাৰিতাই কেনেকৈ ৰাজনৈতিক ষড়যন্ত্ৰৰ জন্ম দিছিল আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ সময়ত স্বৰ্গদেউ গৌৰীনাথ সিংহই ৰাজধানী এৰি পলাই যোৱাৰ বাবে আহোম সাম্ৰাজ্যৰ সকলো প্রশাসনিক ক্ষমতা পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ হাতলৈ আহে। তেওঁ সুদীৰ্ঘকাল সমগ্ৰ শাসনযন্ত্ৰ কঠোৰভাৱে আৰু স্বেচ্ছাচাৰী নীতিৰে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল।
গৌৰীনাথ সিংহৰ মৃত্যুৰ বাতৰি গোপনে ৰাখি তেওঁ কম বয়সীয়া কমলেশ্বৰ সিংহক ৰজা পাতে। কমলেশ্বৰ সিংহৰ মৃত্যুৰ পিছতো ১৮১০ চনত আন এজন কণমানি ল’ৰা চন্দ্ৰকান্ত সিংহক ৰাজপাটত বহুৱায়। কম বয়সীয়া ৰজাসকল পূৰ্ণানন্দৰ হাতৰ পুতলা মাত্ৰ আছিল। পূৰ্ণানন্দৰ এই প্ৰতাপী, দাম্ভিক আৰু স্বেচ্ছাচাৰী শাসনত অতিষ্ঠ হৈ ৰাজ্যৰ বহু ডা-ডাঙৰীয়া অসন্তুষ্ট হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পৰিণতিতে কমলেশ্বৰ সিংহৰ দিনত ‘পানীমুৱা বিদ্ৰোহ’ আৰু পিছলৈ চন্দ্ৰকান্ত সিংহৰ দিনত ফুকন সত্ৰামৰ ষড়যন্ত্ৰ তথা বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ গৃহ-কন্দল আৰু বিদ্ৰোহৰ দৰে ৰাজনৈতিক ষড়যন্ত্ৰবোৰৰ জন্ম হৈছিল।
৩। পূর্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে সংঘটিত ৰাজনৈতিক ষড়যন্ত্ৰৰ শেষ পৰিণতি কি আছিল?
উত্তৰ: পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে বহুকেইটা ষড়যন্ত্ৰ সংঘটিত হৈছিল:
পানীমুৱা বিদ্ৰোহ: কমলেশ্বৰ সিংহৰ ৰাজত্বকালত পানীমুৱা নামৰ এজন বিদ্ৰোহীৰ নেতৃত্বত বুঢ়াগোহাঁইক পদচ্যুত কৰিবলৈ ষড়যন্ত্ৰ কৰা হয়, কিন্তু পূৰ্ণানন্দই তাক অত্যন্ত কঠোৰ হাতেৰে দমন কৰে।
সত্ৰামৰ ষড়যন্ত্ৰ: ৰজা চন্দ্ৰকান্ত সিংহ সাবালক হোৱাৰ পিছত তেওঁৰ বন্ধু সত্ৰামে (চাৰিঙিয়া ফুকন) পূৰ্ণানন্দক হত্যা কৰাৰ ষড়যন্ত্ৰ ৰচে। গোপন তথ্য ফাদিল হোৱাত বাকী ষড়যন্ত্ৰকাৰীক ফাঁচী দিয়া হয় আৰু সত্ৰামক নামৰূপলৈ নিৰ্বাসন দিয়া হয়, য’ত তেওঁ নগা আততায়ীৰ হাতত নিহত হয়।
বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ মানক আমন্ত্ৰণ: সত্ৰামৰ বিদ্ৰোহত জড়িত থকাৰ সন্দেহ আৰু বদনৰ নিজা অত্যাচাৰৰ বাবে বুঢ়াগোহাঁয়ে বদনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। পলাই গৈ ব্ৰিটিছৰ সহায় নাপাই অৱশেষত বদনে ব্ৰহ্মদেশৰ পৰা মান সেনা লৈ অসম আক্ৰমণ কৰে। এই সামৰিক অভিযানৰ সময়ত ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধত আহোম সেনা পৰাজিত হোৱাৰ বাতৰি পাই পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হয়, যাৰ ফলত আহোম ৰাজ্য মানৰ হাতলৈ যায়।
৪। বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ নেতৃত্বত মানে কিয় অসম আক্ৰমণ কৰিছিল?
উত্তৰ: বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনে পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ আৰু বুঢ়াগোহাঁইক ক্ষমতাচ্যুত কৰিবলৈ প্ৰথমতে ইংৰাজৰ সহায় বিচাৰি কলিকতালৈ গৈছিল। কিন্তু ইংৰাজে সহায় নকৰাত কলিকতাত থকা ব্ৰহ্মদেশৰ প্ৰতিনিধিৰ যোগেদি ব্ৰহ্মদেশৰ ৰজা বদৌপায়াক সাক্ষাৎ কৰে।
মান ৰজাই তলত উল্লেখ কৰা কাৰণসমূহৰ বাবে বদনক সহায় কৰিবলৈ মান্তি হৈ অসম আক্ৰমণ কৰিছিল:
সাম্ৰাজ্য সম্প্ৰসাৰণ নীতি: মান ৰজাৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য আছিল পশ্চিম দিশত ৰাজ্য সম্প্ৰসাৰণ কৰা।
ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে ঘাটি: ইংৰাজৰ বিৰুদ্ধে অসমক এক প্ৰধান সামৰিক ঘাটি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ সুবিধা দেখা পাইছিল।
পাৰিবাৰিক সম্পৰ্ক: মান ৰজাৰ অসমীয়া ৰাণী ৰঙ্গিলী আইদেউ বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ পেহীয়েক আছিল। ৰঙ্গিলীয়ে মান ৰজাক বদনক সহায় কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।
শৰণাৰ্থী সংঘাত: আৰাকানী শৰণাৰ্থীক লৈ ব্ৰিটিছৰ সৈতে মানৰ বৈৰীভাৱ চলি আছিল।
৫। বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ নেতৃত্বত অসমত মানৰ ৰাজনৈতিক হস্তক্ষেপ সম্পর্কে চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: ১৮১৭ চনত বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনে মান ৰজাৰ সহায় লৈ ১৬,০০০ মান আৰু সহযোগী সৈন্যসহ পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ অসম সোমায়। আহোম সেনা ঘিলাধাৰী আৰু কঠালবাৰীৰ যুদ্ধত মান সেনাৰ হাতত শোচনীয়ভাৱে পৰাজিত হয়। পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হয় আৰু পুত্ৰ ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁই গুৱাহাটীলৈ পলাই যায়।
ইয়াৰ পিছত মান সেনাই যোৰহাট অধিকাৰ কৰি চন্দ্ৰকান্ত সিংহক পুনৰ ৰাজপাটত বহুৱায়। বদনচন্দ্ৰই নিজকে প্ৰধানমন্ত্ৰী ( মন্ত্ৰী বৰফুকন) হিচাপে ঘোষণা কৰি সকলো শাসন ক্ষমতা হাতলৈ নিয়ে। চন্দ্ৰকান্ত সিংহই মান সেনাক বিস্তৰ ধন-সোণ, উপঢৌকন আৰু থেমো আইদেউক উপহাৰ হিচাপে দিয়াৰ পিছত এমাহ মান থাকি মান সেনা নিজ দেশলৈ ঘূৰি যায়। এইটোৱেই আছিল অসমৰ ৰাজনীতিত মানৰ প্ৰথম প্ৰত্যক্ষ সামৰিক হস্তক্ষেপ।
৬। মানৰ অসম আক্ৰমণৰ কাৰণসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: মানৰ অসম আক্ৰমণৰ মূল কাৰণসমূহ হ’ল:
পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ স্বেচ্ছাচাৰিতা: পূৰ্ণানন্দই একছত্ৰী ক্ষমতা হাতত ৰখাৰ বাবে বিষয়া-ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ মাজত তীব্র অসন্তোষৰ সৃষ্টি হৈছিল।
আহোম ৰাজ পৰিয়ালৰ আভ্যন্তৰীণ কন্দল: ৰজা চন্দ্ৰকান্ত সিংহ, সত্ৰাম, পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁই আৰু বদন বৰফুকনৰ মাজৰ অন্তৰ্দ্বন্দ্বই ৰাজ্যখনক দুৰ্বল কৰি পেলাইছিল।
বদন বৰফুকনৰ প্ৰতিশোধ: পূৰ্ণানন্দৰ অত্যাচাৰ আৰু ধৰিবলৈ পঠোৱা সৈন্যৰ পৰা সাৰিবলৈ বদনে ব্ৰহ্মদেশলৈ গৈ ৰজা বদৌপায়াক আক্ৰমণৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনাইছিল।
মান ৰজাৰ সাম্ৰাজ্যবাদী নীতি: মান ৰজাই পশ্চিমৰ ফালে নিজৰ সাম্ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰিব বিচাৰিছিল আৰু ইংৰাজক প্ৰতিহত কৰিবলৈ অসমক কৌশলগত সামৰিক ঘাটি হিচাপে চাব বিচাৰিছিল।
ৰঙ্গিলী আইদেউৰ ভূমিকা: মান ৰজালৈ উপহাৰ স্বৰূপে প্ৰেৰণ কৰা অসমীয়া গাভৰু ৰঙ্গিলী আইদেউৱে বদনক সহায় কৰিবলৈ মান ৰজাক মান্তি কৰাইছিল।
৭। মানৰ অসম আক্ৰমণৰ পৰিণতিসমূহ ফঁহিয়াই দেখুওৱা।
উত্তৰ: মানৰ অসম আক্ৰমণৰ ফলাফলসমূহ অতি ভয়াৱহ আছিল:
আহোম শাসনৰ অন্ত: এই আক্ৰমণে অসমত আহোমৰ প্ৰায় ছশ বছৰীয়া সুদীৰ্ঘ ৰাজত্বৰ পতন ঘটায়।
ৰাজনৈতিক অৰাজকতা: আহোম ৰজাসকল মানৰ হাতৰ পুতলাত পৰিণত হয়। সিংহাসন কাঢ়ি লোৱা সংঘাত আৰু পাৰস্পৰিক হিংসাই ৰাজ্যখনত চূড়ান্ত অৰাজকতা সৃষ্টি কৰে।
সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক ধ্বংস: মান সেনাৰ কাটি-মাৰি লুণ্ঠন কৰা আৰু পাশৱিক অত্যাচাৰৰ বাবে হাজাৰ হাজাৰ মানুহে প্ৰাণ হেৰুৱায় বা পাহাৰ-পৰ্বত আৰু চুবুৰীয়া ৰাজ্যলৈ পলাই যায়। গাঁও-ভূঁই উছন হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা হাবি-জংঘলেৰে ভৰি পৰে, কৃষি আৰু বেহা-বেপাৰ সম্পূৰ্ণ বিধ্বস্ত হয়। (এই সময়ছোৱাক বুৰঞ্জীত ‘মান ভগনৰ দিন’ বোলা হয়)।
ব্ৰিটিছ শাসনৰ সূচনা: মানক খেদিবলৈ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে অসমত প্ৰৱেশ কৰে আৰু ১৮২৬ চনৰ য়াণ্ডাবু সন্ধিৰ জৰিয়তে অসম ব্ৰিটিছৰ সম্পূৰ্ণ অধীনলৈ গুচি যায়।
৮। কোনটো বিদ্রোহক 'পানীমুৱা বিদ্রোহ' বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰ: আহোম স্বৰ্গদেউ কমলেশ্বৰ সিংহৰ ৰাজত্বকালত প্ৰধানমন্ত্ৰী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ স্বেচ্ছাচাৰী আৰু একছত্ৰী শাসনৰ পৰা দেশখনক মুক্ত কৰিবলৈ পানীমুৱা নামৰ এজন বিদ্ৰোহীৰ নেতৃত্বত ৰাজ্যৰ ভালেমান মুখিয়াল লোক আৰু ডা-ডাঙৰীয়াই যি বিদ্ৰোহ সংগঠিত কৰিছিল, তাকে ‘পানীমুৱা বিদ্ৰোহ’ বুলি কোৱা হয়।
৯। ১৮১৭ চনৰ অসমত মানসকলৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ দুটা ফলাফল উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: ১৮১৭ চনৰ মানৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ দুটা প্ৰধান ফলাফল হ’ল:
گھিলাধাৰীৰ যুদ্ধত পৰাজয়ৰ বাতৰি পাই প্ৰধানমন্ত্ৰী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হয়।
স্বৰ্গদেউ চন্দ্ৰকান্ত সিংহই পুনৰ ৰাজপাট ঘূৰাই পায় আৰু বদনচন্দ্ৰ বৰফুকন ‘মন্ত্ৰী বৰফুকন’ হৈ অসমৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পদত অধিষ্ঠিত হয়।
১০। প্রথম ইংগ-বর্মা যুদ্ধ কেতিয়া সংঘটিত হৈছিল? এই যুদ্ধখন ক'ত সংঘটিত হৈছিল?
উত্তৰ:
সময়: ১৮২৪ চনৰ ৫ মাৰ্চৰ পৰা ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে প্ৰথম ইংগ-বৰ্মা যুদ্ধ সংঘটিত হৈছিল।
স্থান: এই যুদ্ধখন মূলত: চাৰিখন ৰণাংগনত সংঘটিত হৈছিল— (১) ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা (আহোম ৰাজ্য), (২) কাছাৰ, (৩) মণিপুৰ আৰু (৪) ব্ৰহ্মদেশ (ম্যাণমাৰ)।
১১। য়াণ্ডাবু সন্ধিৰ উল্লেখযোগ্য ফলাফলসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত স্বাক্ষৰিত য়াণ্ডাবু সন্ধিৰ উল্লেখযোগ্য ফলাফলসমূহ হ’ল:
ইয়াৰ লগে লগে প্ৰথম ইংগ-বৰ্মা যুদ্ধৰ অন্ত পৰে।
অসমত মানৰ সুদীৰ্ঘ অত্যাচাৰী শাসনৰ পৰিসমাপ্তি ঘটে।
মান ৰজাই অসম, কাছাৰ, মণিপুৰ আৰু জয়ন্তীয়া ৰাজ্যৰ ওপৰত নিজৰ সকলো দাবী চিৰদিনলৈ ত্যাগ কৰে।
অসম প্ৰত্যক্ষভাৱে ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ অধীনলৈ যায় আৰু অসমত ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদৰ সূচনা হয়।
১২। ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ গুৰুত্ব সম্পর্কে লিখা।
উত্তৰ: অসম বুৰঞ্জীত য়াণ্ডাবু সন্ধিৰ গুৰুত্ব অত্যন্ত অপৰিসীম:
ঐতিহাসিক মোৰ: এই সন্ধিয়ে অসমৰ ছশ বছৰীয়া আহোম স্বৰাজ্যৰ আনুষ্ঠানিক অন্ত পেলায় আৰু আধুনিক অসমৰ ইতিহাসৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক যুগৰ সূচনা কৰে।
ৰাজনৈতিক শাসনৰ পৰিৱৰ্তন: মানৰ আতিশয্যৰ পৰা মুক্ত হ’লেও এই সন্ধিৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদৰ সুবিধা লৈ ব্ৰিটিছে অসমৰ শাসনভাৰ নিজেই হস্তগত কৰে।
উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ভূ-ৰাজনীতি: অসমৰ উপৰি কাছাৰ, মণিপুৰ আৰু জয়ন্তীয়া সীমান্ত অঞ্চলত মানৰ প্ৰভাৱ একেবাৰে নোহোৱা হৈ পৰে আৰু সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল ব্ৰিটিছৰ ছত্ৰচ্ছায়ালৈ আহে।
চমুটোকা
(১) বদৌপায়া: ব্ৰহ্মদেশৰ (ম্যাণমাৰ) এজন প্ৰতাপী আৰু বৰ্বৰ মান ৰজা। তেওঁ আলং পায়াৰ উত্তৰাধিকাৰী আছিল। তেওঁ ১৭৮৪ চনত আৰাকান জয় কৰি ব্ৰহ্মদেশক বংগোপসাগৰীয় অঞ্চলৰ শক্তি হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল। বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ অনুৰোধত তেৱেঁই ১৮১৭ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে অসমলৈ মান সেনা পঠিয়াইছিল।
(২) গম্ভীৰ সিং: মণিপুৰৰ এজন ৰজা। মান সেনাই মণিপুৰ আক্ৰমণ কৰাৰ সময়ত তেওঁ নিজৰ ৰাজ্য ৰক্ষাৰ বাবে যুদ্ধ কৰিছিল আৰু কাছাৰৰ ৰজা গোবিন্দ সিংহক আক্ৰমণ কৰিছিল। পিছলৈ প্ৰথম ইংগ-বৰ্মা যুদ্ধত ইংৰাজৰ সেনাপতি পাম্বাৰটনৰ সহায়ত মণিপুৰৰ পৰা মানসকলক বহিষ্কাৰ কৰে আৰু য়াণ্ডাবু সন্ধি অনুসৰি ব্ৰহ্মদেশে তেওঁক মণিপুৰৰ স্বাধীন ৰজা হিচাপে মানি লয়।
(৩) গোবিন্দচন্দ্র: কাছাৰ ৰাজ্যৰ ৰজা। মণিপুৰৰ ৰজা গম্ভীৰ সিংহৰ আক্ৰমণ আৰু পিছলৈ মানসকলৰ উপদ্ৰৱ সহ্য কৰিব নোৱাৰি তেওঁ ৰাজ্য এৰি ইংৰাজৰ অধিকৃত শ্ৰীহট্টলৈ পলাই গৈ ব্ৰিটিছৰ শৰণাপন্ন হৈছিল। তেওঁৰ সুৰক্ষাৰ বাবেই ব্ৰিটিছে কাছাৰত মান সেনাৰ গতিৰোধ কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত লৈ যুদ্ধ ঘোষণা কৰিছিল।
(৪) দামান গগৈ: আহোম ৰাজ্যৰ এজন সেনাপতি। ১৮১৭ চনত বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনে মান সৈন্য লৈ অসম আক্ৰমণ কৰিবলৈ আগুৱাই আহোঁতে পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁয়ে দামান গগৈ আৰু হাও বৰাৰ নেতৃত্বত এটা সৈন্য বাহিনী মান সেনাৰ গতি ভেটিবলৈ পঠিয়াইছিল। কিন্তু ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধত তেওঁলোক মানৰ হাতত পৰাজিত হয়।
(৫) হাও বৰা: আহোম সেনাপতি। ১৮১৭ চনত বদন বৰফুকনৰ নেতৃত্বত অহা মান সেনাক বাধা দিবলৈ পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁয়ে হাও বৰাক দামান গগৈৰ সৈতে সেনাধ্যক্ষ পাতি পঠিয়াইছিল। তেওঁ ঘিলাধাৰীৰ ৰণত বীৰত্বৰে যুঁজিও পৰাজয়বৰণ কৰে।
(৬) ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধ: ১৮১৭ চনত বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ নেতৃত্বত অহা মান সেনা আৰু আহোম সৈন্য বাহিনীৰ মাজত ঘিলাধাৰী নামৰ ঠাইত প্ৰথম যুদ্ধ অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই যুদ্ধত আহোম সেনাপতি দামান গগৈ আৰু হাও বৰা পৰাজিত হয়। এই পৰাজয়ৰ খবৰ পোৱাৰ লগে লগে পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হৈছিল।
(৭) ব্রজনাথ: আহোম স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ নাতি। ১৮১৮ চনত বদন বৰফুকনৰ হত্যাকাৰীসকলৰ সৈতে এক হৈ ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁয়ে স্বৰ্গদেউ চন্দ্ৰকান্ত সিংহক পদচ্যুত কৰি ব্ৰজনাথক ৰজা পাতিব বিচাৰিছিল। কিন্তু তেওঁ অংগক্ষত (কাণ কটা বা ঘা থকা) হোৱাৰ বাবে আহোম নিয়ম অনুসৰি ৰজা হ’বলৈ অযোগ্য বিবেচিত হয় আৰু সেয়ে তেওঁৰ পুত্ৰ পুৰন্দৰ সিংহক ৰজা পতা হয়।
(৮) পুৰন্দৰ সিংহ: ব্ৰজনাথ গোহাঁইৰ পুত্ৰ। ১৮১৮ চনত ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁয়ে চন্দ্ৰকান্ত সিংহক আঁতৰাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে কম বয়সতে পুৰন্দৰ সিংহক আহোমৰ ৰাজপাটত বহুৱায়। কিন্তু ১৮১৯ চনত মান সেনাই পুনৰ অসম আক্ৰমণ কৰাত তেওঁ পলাই গৈ ব্ৰিটিছ অধিকৃত বংগদেশত আশ্ৰয় লয়।
(৯) লুকু ডেকাফুকন: আহোম সেনাৰ এজন বিচাৰসম্পন্ন আৰু সাহসী সেনাপতি। ১৮১৮ চনত চন্দ্ৰকান্ত সিংহৰ নিৰ্দেশত তেওঁ যোৰহাট অধিকাৰ কৰিবলৈ আগুৱাই অহা ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁই আৰু ব্ৰজনাথ সিংহৰ হিন্দুস্থানী চিপাহী বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে সৈন্য লৈ যুঁজ দিছিল। এই যুদ্ধত লুকু ডেকাফুকন পৰাজিত হয় আৰু ৰণস্থলীতে নিহত হয়।
(১০) আলুমিংগি: ব্ৰহ্মদেশৰ মান সেনাৰ এজন প্ৰধান আৰু অভিজ্ঞ সেনাপতি। ১৮১৯ চনত বদন বৰফুকনৰ হত্যাৰ প্ৰতিশোধ ল’বলৈ আৰু চন্দ্ৰকান্ত সিংহক পুনৰ ৰাজপাটত বহুৱাবলৈ মান ৰজাই আলুমিংগিৰ নেতৃত্বত অসমলৈ দ্বিতীয়টো মান সৈন্য দল পঠিয়াইছিল। তেওঁ জাঁজীৰ ফুলপানী ছিগাত আহোম সেনাক পৰাস্ত কৰি পুৰন্দৰ সিংহক খেদি পঠিয়াইছিল।
(১১) য়াণ্ডাবু সন্ধি: ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ব্ৰহ্মদেশৰ য়াণ্ডাবু চহৰত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী আৰু ব্ৰহ্মৰজাৰ মাজত ঐতিহাসিক য়াণ্ডাবু সন্ধি স্বাক্ষৰিত হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে প্ৰথম ইংগ-বৰ্মা যুদ্ধৰ সামৰণি পৰে। মানসকলে এক কোটি টকাৰ যুদ্ধৰ ক্ষতিপূৰণ দিবলগীয়া হয় আৰু অসম, কাছাৰ, মণিপুৰ তথা জয়ন্তীয়াৰ পৰা নিজৰ সকলো দাবী উঠাই লয়। এই সন্ধিৰ পৰাই অসমত ব্ৰিটিছ শাসনৰ প্ৰত্যক্ষ আৰম্ভণি ঘটে।
১। ১৭৮৪ চনত মান ৰজা বদৌপায়াৰ আমোলত মানসকলে কোনখন দেশ জয় কৰিছিল?
উত্তৰ: ১৭৮৪ চনত মান ৰজা বদৌপায়াৰ আমোলত মানসকলে আৰাকান দেশ জয় কৰিছিল।
২। মান আৰু ব্ৰিটিছৰ মাজত কেতিয়াৰ পৰা শত্রুতা সৃষ্টি হৈছিল?
উত্তৰ: আৰাকান জয় কৰাৰ পিছত ব্ৰহ্মদেশৰ অমানুষিক শাসনৰ বাবে প্ৰায় চল্লিশ হাজাৰ আৰাকানী লোকে ব্ৰিটিছ অধিকৃত বংগদেশত আশ্ৰয় লৈছিল। ব্ৰহ্মৰজা বদৌপায়াই এই শৰণাৰ্থীসকলক ঘূৰাই পঠিয়াবলৈ ইংৰাজক হেঁচা দিয়াত আৰু ব্ৰিটিছ চৰকাৰ মান্তি নোহোৱাত তেওঁলোকৰ মাজত শত্ৰুতাৰ সৃষ্টি হৈছিল।
৩। মানৰ উপদ্ৰৱত থাকিব নোৱাৰি শ্রীহট্টলৈ পলাই যোৱা কাছাৰৰ ৰজাজনৰ নাম কি আছিল?
উত্তৰ: ৰজা গোবিন্দ সিংহ।
৪। কোন যুদ্ধত আহোমৰ পৰাজয়ৰ বাতৰি পাই পূর্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হৈছিল?
উত্তৰ: ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধত আহোম সৈন্যৰ পৰাজয়ৰ বাতৰি পাই পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হৈছিল।
৫। বৈশালী হুকুং কি?
উত্তৰ: বদন বৰফুকনৰ নেতৃত্বত ১৮১৭ চনত হোৱা মানৰ সামৰিক অভিযানৰ বিষয়ে এজন মান লিপিকাৰে লিখি থৈ যোৱা এটা টোকা (বা বুৰঞ্জীমূলক বিবরণী)।
৬। বৈশালী মুং-ডুন-চুন খাম কি?
উত্তৰ: ১৮১৭ চনত বদন বৰফুকনৰ নেতৃত্বত হোৱা মানৰ সামৰিক অভিযানৰ বিষয়ে দ্বিতীয়জন মান লিপিকাৰে লিখি থৈ যোৱা এটা ইতিহাস প্ৰসিদ্ধ টোকা।
৭। বদনচন্দ্ৰৰ সৈতে মান সৈন্য আহোতে অসমৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী কোন আছিল?
উত্তৰ: পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁই।
৮। বদনচন্দ্রই কিমান মান সৈন্য লগত আনিছিল?
উত্তৰ: বদনচন্দ্ৰই ৮,০০০ মান সেনা লগত আনিছিল।
৯। বদনচন্দ্রই অসমত সোমায়েই কিমান অতিৰিক্ত সৈন্য গোটাইছিল?
উত্তৰ: বাটত মানৰ কৰতলীয়া ৰজাসকলৰ পৰা বদনচন্দ্ৰই অতিৰিক্ত ৮,০০০ সৈন্য গোটাইছিল (মুঠ ১৬,০০০ সৈন্য হৈছিল)।
১০। বদনচন্দ্রক চন্দ্রকান্ত সিংহই কি উপাধিৰে প্ৰধানমন্ত্ৰী পাতিছিল?
উত্তৰ: ‘মন্ত্ৰী বৰফুকন’ উপাধিৰে।
১১। মানৰ আক্ৰমণ কোন কোন চনত হৈছিল?
উত্তৰ: ১৮১৭, ১৮১৯ আৰু ১৮২১ চনত।
১২। কোন চনত বদনচন্দ্ৰক হত্যা কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: ১৮১৮ চনৰ আগষ্ট মাহত (মান সেনা প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ পিছত) বদনচন্দ্ৰক হত্যা কৰা হৈছিল।
শুদ্ধ উত্তৰটো বাছি উলিওৱা
১। ১৮১৬ / ১৮১৭ / ১৮১৯ চনত মানসকলে অসমৰ আভ্যন্তৰীণ ৰাজনীতিত হস্তক্ষেপ কৰিছিল।
উত্তৰ: ১৮১৭ চনত।
২। জগন্নাথ ঢেকিয়াল ফুকন / বদন চন্দ্ৰ বৰফুকন / চন্দ্ৰকান্ত বুঢ়াগোহাঁই ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁইৰ ভাতৃ আছিল।
উত্তৰ: জগন্নাথ ঢেকিয়াল ফুকন।
৩। বদন চন্দ্ৰৰ হত্যাকাণ্ড সংঘটিত হৈছিল ১৮১৬ / ১৮১৭ / ১৮১৮ চনৰ আগষ্ট মাহত।
উত্তৰ: ১৮১৮ চনৰ আগষ্ট মাহত।
৪। ৰাজমাও নুমলী চন্দ্রকান্ত সিংহ / পূর্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁই / ব্রজনাথ গোহাঁইৰ মাতৃ আছিল।
উত্তৰ: চন্দ্রকান্ত সিংহৰ।
৫। য়াণ্ডাবু সন্ধি ১৮১৪ / ১৮২৬ / ১৮২৮ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰি তাৰিখে স্বাক্ষৰ কৰা হৈছিল।
উত্তৰ: ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰি তাৰিখে।
ৰচনা ধৰ্মী প্ৰশ্ন
১। মণিপুৰ আৰু আৰাকানত মানৰ ৰাজ্য বিস্তাৰ সম্পৰ্কে চমুকৈ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: ব্ৰহ্মদেশৰ ৰজা আলং পায়াৰ দিনৰে পৰা মানে সাম্ৰাজ্য সম্প্ৰসাৰণ নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। ৰজা বদৌপায়াৰ আমোলত মানসকলে পশ্চিম দিশে ৰাজ্য বিস্তাৰৰ লক্ষ্যৰে ১৭৮৪ চনত আৰাকান জয় কৰি নিজ সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। আৰাকান দখল কৰাৰ পিছত ব্ৰহ্মদেশ বংগোপসাগৰীয় উপকূল অঞ্চলৰ প্ৰধান ৰাজনৈতিক শক্তিত পৰিণত হয়। ইয়াৰ পিছত মানসকলে চুবুৰীয়া মণিপুৰৰ ওপৰত ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাবাৰো আক্ৰমণ চলাই মণিপুৰ ৰাজ্যক তেনেই জুৰুলা কৰি পেলায় আৰু মণিপুৰত নিজৰ প্ৰভাৱ বিস্তাৰ কৰে।
২। পূর্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ স্বেচ্ছাচাৰিতাই কেনেকৈ ৰাজনৈতিক ষড়যন্ত্ৰৰ জন্ম দিছিল আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ সময়ত স্বৰ্গদেউ গৌৰীনাথ সিংহই ৰাজধানী এৰি পলাই যোৱাৰ বাবে আহোম সাম্ৰাজ্যৰ সকলো প্রশাসনিক ক্ষমতা পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ হাতলৈ আহে। তেওঁ সুদীৰ্ঘকাল সমগ্ৰ শাসনযন্ত্ৰ কঠোৰভাৱে আৰু স্বেচ্ছাচাৰী নীতিৰে নিয়ন্ত্ৰণ কৰিছিল।
গৌৰীনাথ সিংহৰ মৃত্যুৰ বাতৰি গোপনে ৰাখি তেওঁ কম বয়সীয়া কমলেশ্বৰ সিংহক ৰজা পাতে। কমলেশ্বৰ সিংহৰ মৃত্যুৰ পিছতো ১৮১০ চনত আন এজন কণমানি ল’ৰা চন্দ্ৰকান্ত সিংহক ৰাজপাটত বহুৱায়। কম বয়সীয়া ৰজাসকল পূৰ্ণানন্দৰ হাতৰ পুতলা মাত্ৰ আছিল। পূৰ্ণানন্দৰ এই প্ৰতাপী, দাম্ভিক আৰু স্বেচ্ছাচাৰী শাসনত অতিষ্ঠ হৈ ৰাজ্যৰ বহু ডা-ডাঙৰীয়া অসন্তুষ্ট হৈ পৰিছিল। ইয়াৰ পৰিণতিতে কমলেশ্বৰ সিংহৰ দিনত ‘পানীমুৱা বিদ্ৰোহ’ আৰু পিছলৈ চন্দ্ৰকান্ত সিংহৰ দিনত ফুকন সত্ৰামৰ ষড়যন্ত্ৰ তথা বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ গৃহ-কন্দল আৰু বিদ্ৰোহৰ দৰে ৰাজনৈতিক ষড়যন্ত্ৰবোৰৰ জন্ম হৈছিল।
৩। পূর্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে সংঘটিত ৰাজনৈতিক ষড়যন্ত্ৰৰ শেষ পৰিণতি কি আছিল?
উত্তৰ: পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে বহুকেইটা ষড়যন্ত্ৰ সংঘটিত হৈছিল:
পানীমুৱা বিদ্ৰোহ: কমলেশ্বৰ সিংহৰ ৰাজত্বকালত পানীমুৱা নামৰ এজন বিদ্ৰোহীৰ নেতৃত্বত বুঢ়াগোহাঁইক পদচ্যুত কৰিবলৈ ষড়যন্ত্ৰ কৰা হয়, কিন্তু পূৰ্ণানন্দই তাক অত্যন্ত কঠোৰ হাতেৰে দমন কৰে।
সত্ৰামৰ ষড়যন্ত্ৰ: ৰজা চন্দ্ৰকান্ত সিংহ সাবালক হোৱাৰ পিছত তেওঁৰ বন্ধু সত্ৰামে (চাৰিঙিয়া ফুকন) পূৰ্ণানন্দক হত্যা কৰাৰ ষড়যন্ত্ৰ ৰচে। গোপন তথ্য ফাদিল হোৱাত বাকী ষড়যন্ত্ৰকাৰীক ফাঁচী দিয়া হয় আৰু সত্ৰামক নামৰূপলৈ নিৰ্বাসন দিয়া হয়, য’ত তেওঁ নগা আততায়ীৰ হাতত নিহত হয়।
বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ মানক আমন্ত্ৰণ: সত্ৰামৰ বিদ্ৰোহত জড়িত থকাৰ সন্দেহ আৰু বদনৰ নিজা অত্যাচাৰৰ বাবে বুঢ়াগোহাঁয়ে বদনক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। পলাই গৈ ব্ৰিটিছৰ সহায় নাপাই অৱশেষত বদনে ব্ৰহ্মদেশৰ পৰা মান সেনা লৈ অসম আক্ৰমণ কৰে। এই সামৰিক অভিযানৰ সময়ত ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধত আহোম সেনা পৰাজিত হোৱাৰ বাতৰি পাই পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হয়, যাৰ ফলত আহোম ৰাজ্য মানৰ হাতলৈ যায়।
৪। বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ নেতৃত্বত মানে কিয় অসম আক্ৰমণ কৰিছিল?
উত্তৰ: বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনে পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ আৰু বুঢ়াগোহাঁইক ক্ষমতাচ্যুত কৰিবলৈ প্ৰথমতে ইংৰাজৰ সহায় বিচাৰি কলিকতালৈ গৈছিল। কিন্তু ইংৰাজে সহায় নকৰাত কলিকতাত থকা ব্ৰহ্মদেশৰ প্ৰতিনিধিৰ যোগেদি ব্ৰহ্মদেশৰ ৰজা বদৌপায়াক সাক্ষাৎ কৰে।
মান ৰজাই তলত উল্লেখ কৰা কাৰণসমূহৰ বাবে বদনক সহায় কৰিবলৈ মান্তি হৈ অসম আক্ৰমণ কৰিছিল:
সাম্ৰাজ্য সম্প্ৰসাৰণ নীতি: মান ৰজাৰ প্ৰধান উদ্দেশ্য আছিল পশ্চিম দিশত ৰাজ্য সম্প্ৰসাৰণ কৰা।
ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে ঘাটি: ইংৰাজৰ বিৰুদ্ধে অসমক এক প্ৰধান সামৰিক ঘাটি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ সুবিধা দেখা পাইছিল।
পাৰিবাৰিক সম্পৰ্ক: মান ৰজাৰ অসমীয়া ৰাণী ৰঙ্গিলী আইদেউ বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ পেহীয়েক আছিল। ৰঙ্গিলীয়ে মান ৰজাক বদনক সহায় কৰিবলৈ অনুৰোধ জনাইছিল।
শৰণাৰ্থী সংঘাত: আৰাকানী শৰণাৰ্থীক লৈ ব্ৰিটিছৰ সৈতে মানৰ বৈৰীভাৱ চলি আছিল।
৫। বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ নেতৃত্বত অসমত মানৰ ৰাজনৈতিক হস্তক্ষেপ সম্পর্কে চমুকৈ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: ১৮১৭ চনত বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনে মান ৰজাৰ সহায় লৈ ১৬,০০০ মান আৰু সহযোগী সৈন্যসহ পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ অসম সোমায়। আহোম সেনা ঘিলাধাৰী আৰু কঠালবাৰীৰ যুদ্ধত মান সেনাৰ হাতত শোচনীয়ভাৱে পৰাজিত হয়। পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হয় আৰু পুত্ৰ ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁই গুৱাহাটীলৈ পলাই যায়।
ইয়াৰ পিছত মান সেনাই যোৰহাট অধিকাৰ কৰি চন্দ্ৰকান্ত সিংহক পুনৰ ৰাজপাটত বহুৱায়। বদনচন্দ্ৰই নিজকে প্ৰধানমন্ত্ৰী ( মন্ত্ৰী বৰফুকন) হিচাপে ঘোষণা কৰি সকলো শাসন ক্ষমতা হাতলৈ নিয়ে। চন্দ্ৰকান্ত সিংহই মান সেনাক বিস্তৰ ধন-সোণ, উপঢৌকন আৰু থেমো আইদেউক উপহাৰ হিচাপে দিয়াৰ পিছত এমাহ মান থাকি মান সেনা নিজ দেশলৈ ঘূৰি যায়। এইটোৱেই আছিল অসমৰ ৰাজনীতিত মানৰ প্ৰথম প্ৰত্যক্ষ সামৰিক হস্তক্ষেপ।
৬। মানৰ অসম আক্ৰমণৰ কাৰণসমূহ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ: মানৰ অসম আক্ৰমণৰ মূল কাৰণসমূহ হ’ল:
পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ স্বেচ্ছাচাৰিতা: পূৰ্ণানন্দই একছত্ৰী ক্ষমতা হাতত ৰখাৰ বাবে বিষয়া-ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ মাজত তীব্র অসন্তোষৰ সৃষ্টি হৈছিল।
আহোম ৰাজ পৰিয়ালৰ আভ্যন্তৰীণ কন্দল: ৰজা চন্দ্ৰকান্ত সিংহ, সত্ৰাম, পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁই আৰু বদন বৰফুকনৰ মাজৰ অন্তৰ্দ্বন্দ্বই ৰাজ্যখনক দুৰ্বল কৰি পেলাইছিল।
বদন বৰফুকনৰ প্ৰতিশোধ: পূৰ্ণানন্দৰ অত্যাচাৰ আৰু ধৰিবলৈ পঠোৱা সৈন্যৰ পৰা সাৰিবলৈ বদনে ব্ৰহ্মদেশলৈ গৈ ৰজা বদৌপায়াক আক্ৰমণৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনাইছিল।
মান ৰজাৰ সাম্ৰাজ্যবাদী নীতি: মান ৰজাই পশ্চিমৰ ফালে নিজৰ সাম্ৰাজ্য বিস্তাৰ কৰিব বিচাৰিছিল আৰু ইংৰাজক প্ৰতিহত কৰিবলৈ অসমক কৌশলগত সামৰিক ঘাটি হিচাপে চাব বিচাৰিছিল।
ৰঙ্গিলী আইদেউৰ ভূমিকা: মান ৰজালৈ উপহাৰ স্বৰূপে প্ৰেৰণ কৰা অসমীয়া গাভৰু ৰঙ্গিলী আইদেউৱে বদনক সহায় কৰিবলৈ মান ৰজাক মান্তি কৰাইছিল।
৭। মানৰ অসম আক্ৰমণৰ পৰিণতিসমূহ ফঁহিয়াই দেখুওৱা।
উত্তৰ: মানৰ অসম আক্ৰমণৰ ফলাফলসমূহ অতি ভয়াৱহ আছিল:
আহোম শাসনৰ অন্ত: এই আক্ৰমণে অসমত আহোমৰ প্ৰায় ছশ বছৰীয়া সুদীৰ্ঘ ৰাজত্বৰ পতন ঘটায়।
ৰাজনৈতিক অৰাজকতা: আহোম ৰজাসকল মানৰ হাতৰ পুতলাত পৰিণত হয়। সিংহাসন কাঢ়ি লোৱা সংঘাত আৰু পাৰস্পৰিক হিংসাই ৰাজ্যখনত চূড়ান্ত অৰাজকতা সৃষ্টি কৰে।
সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক ধ্বংস: মান সেনাৰ কাটি-মাৰি লুণ্ঠন কৰা আৰু পাশৱিক অত্যাচাৰৰ বাবে হাজাৰ হাজাৰ মানুহে প্ৰাণ হেৰুৱায় বা পাহাৰ-পৰ্বত আৰু চুবুৰীয়া ৰাজ্যলৈ পলাই যায়। গাঁও-ভূঁই উছন হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা হাবি-জংঘলেৰে ভৰি পৰে, কৃষি আৰু বেহা-বেপাৰ সম্পূৰ্ণ বিধ্বস্ত হয়। (এই সময়ছোৱাক বুৰঞ্জীত ‘মান ভগনৰ দিন’ বোলা হয়)।
ব্ৰিটিছ শাসনৰ সূচনা: মানক খেদিবলৈ ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে অসমত প্ৰৱেশ কৰে আৰু ১৮২৬ চনৰ য়াণ্ডাবু সন্ধিৰ জৰিয়তে অসম ব্ৰিটিছৰ সম্পূৰ্ণ অধীনলৈ গুচি যায়।
৮। কোনটো বিদ্রোহক 'পানীমুৱা বিদ্রোহ' বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰ: আহোম স্বৰ্গদেউ কমলেশ্বৰ সিংহৰ ৰাজত্বকালত প্ৰধানমন্ত্ৰী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ স্বেচ্ছাচাৰী আৰু একছত্ৰী শাসনৰ পৰা দেশখনক মুক্ত কৰিবলৈ পানীমুৱা নামৰ এজন বিদ্ৰোহীৰ নেতৃত্বত ৰাজ্যৰ ভালেমান মুখিয়াল লোক আৰু ডা-ডাঙৰীয়াই যি বিদ্ৰোহ সংগঠিত কৰিছিল, তাকে ‘পানীমুৱা বিদ্ৰোহ’ বুলি কোৱা হয়।
৯। ১৮১৭ চনৰ অসমত মানসকলৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ দুটা ফলাফল উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: ১৮১৭ চনৰ মানৰ সামৰিক হস্তক্ষেপৰ দুটা প্ৰধান ফলাফল হ’ল:
گھিলাধাৰীৰ যুদ্ধত পৰাজয়ৰ বাতৰি পাই প্ৰধানমন্ত্ৰী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হয়।
স্বৰ্গদেউ চন্দ্ৰকান্ত সিংহই পুনৰ ৰাজপাট ঘূৰাই পায় আৰু বদনচন্দ্ৰ বৰফুকন ‘মন্ত্ৰী বৰফুকন’ হৈ অসমৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পদত অধিষ্ঠিত হয়।
১০। প্রথম ইংগ-বর্মা যুদ্ধ কেতিয়া সংঘটিত হৈছিল? এই যুদ্ধখন ক'ত সংঘটিত হৈছিল?
উত্তৰ:
সময়: ১৮২৪ চনৰ ৫ মাৰ্চৰ পৰা ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে প্ৰথম ইংগ-বৰ্মা যুদ্ধ সংঘটিত হৈছিল।
স্থান: এই যুদ্ধখন মূলত: চাৰিখন ৰণাংগনত সংঘটিত হৈছিল— (১) ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা (আহোম ৰাজ্য), (২) কাছাৰ, (৩) মণিপুৰ আৰু (৪) ব্ৰহ্মদেশ (ম্যাণমাৰ)।
১১। য়াণ্ডাবু সন্ধিৰ উল্লেখযোগ্য ফলাফলসমূহ উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত স্বাক্ষৰিত য়াণ্ডাবু সন্ধিৰ উল্লেখযোগ্য ফলাফলসমূহ হ’ল:
ইয়াৰ লগে লগে প্ৰথম ইংগ-বৰ্মা যুদ্ধৰ অন্ত পৰে।
অসমত মানৰ সুদীৰ্ঘ অত্যাচাৰী শাসনৰ পৰিসমাপ্তি ঘটে।
মান ৰজাই অসম, কাছাৰ, মণিপুৰ আৰু জয়ন্তীয়া ৰাজ্যৰ ওপৰত নিজৰ সকলো দাবী চিৰদিনলৈ ত্যাগ কৰে।
অসম প্ৰত্যক্ষভাৱে ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ অধীনলৈ যায় আৰু অসমত ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যবাদৰ সূচনা হয়।
১২। ইয়াণ্ডাবু সন্ধিৰ গুৰুত্ব সম্পর্কে লিখা।
উত্তৰ: অসম বুৰঞ্জীত য়াণ্ডাবু সন্ধিৰ গুৰুত্ব অত্যন্ত অপৰিসীম:
ঐতিহাসিক মোৰ: এই সন্ধিয়ে অসমৰ ছশ বছৰীয়া আহোম স্বৰাজ্যৰ আনুষ্ঠানিক অন্ত পেলায় আৰু আধুনিক অসমৰ ইতিহাসৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক যুগৰ সূচনা কৰে।
ৰাজনৈতিক শাসনৰ পৰিৱৰ্তন: মানৰ আতিশয্যৰ পৰা মুক্ত হ’লেও এই সন্ধিৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদৰ সুবিধা লৈ ব্ৰিটিছে অসমৰ শাসনভাৰ নিজেই হস্তগত কৰে।
উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ভূ-ৰাজনীতি: অসমৰ উপৰি কাছাৰ, মণিপুৰ আৰু জয়ন্তীয়া সীমান্ত অঞ্চলত মানৰ প্ৰভাৱ একেবাৰে নোহোৱা হৈ পৰে আৰু সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল ব্ৰিটিছৰ ছত্ৰচ্ছায়ালৈ আহে।
চমুটোকা
(১) বদৌপায়া: ব্ৰহ্মদেশৰ (ম্যাণমাৰ) এজন প্ৰতাপী আৰু বৰ্বৰ মান ৰজা। তেওঁ আলং পায়াৰ উত্তৰাধিকাৰী আছিল। তেওঁ ১৭৮৪ চনত আৰাকান জয় কৰি ব্ৰহ্মদেশক বংগোপসাগৰীয় অঞ্চলৰ শক্তি হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল। বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ অনুৰোধত তেৱেঁই ১৮১৭ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে অসমলৈ মান সেনা পঠিয়াইছিল।
(২) গম্ভীৰ সিং: মণিপুৰৰ এজন ৰজা। মান সেনাই মণিপুৰ আক্ৰমণ কৰাৰ সময়ত তেওঁ নিজৰ ৰাজ্য ৰক্ষাৰ বাবে যুদ্ধ কৰিছিল আৰু কাছাৰৰ ৰজা গোবিন্দ সিংহক আক্ৰমণ কৰিছিল। পিছলৈ প্ৰথম ইংগ-বৰ্মা যুদ্ধত ইংৰাজৰ সেনাপতি পাম্বাৰটনৰ সহায়ত মণিপুৰৰ পৰা মানসকলক বহিষ্কাৰ কৰে আৰু য়াণ্ডাবু সন্ধি অনুসৰি ব্ৰহ্মদেশে তেওঁক মণিপুৰৰ স্বাধীন ৰজা হিচাপে মানি লয়।
(৩) গোবিন্দচন্দ্র: কাছাৰ ৰাজ্যৰ ৰজা। মণিপুৰৰ ৰজা গম্ভীৰ সিংহৰ আক্ৰমণ আৰু পিছলৈ মানসকলৰ উপদ্ৰৱ সহ্য কৰিব নোৱাৰি তেওঁ ৰাজ্য এৰি ইংৰাজৰ অধিকৃত শ্ৰীহট্টলৈ পলাই গৈ ব্ৰিটিছৰ শৰণাপন্ন হৈছিল। তেওঁৰ সুৰক্ষাৰ বাবেই ব্ৰিটিছে কাছাৰত মান সেনাৰ গতিৰোধ কৰিবলৈ সিদ্ধান্ত লৈ যুদ্ধ ঘোষণা কৰিছিল।
(৪) দামান গগৈ: আহোম ৰাজ্যৰ এজন সেনাপতি। ১৮১৭ চনত বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনে মান সৈন্য লৈ অসম আক্ৰমণ কৰিবলৈ আগুৱাই আহোঁতে পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁয়ে দামান গগৈ আৰু হাও বৰাৰ নেতৃত্বত এটা সৈন্য বাহিনী মান সেনাৰ গতি ভেটিবলৈ পঠিয়াইছিল। কিন্তু ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধত তেওঁলোক মানৰ হাতত পৰাজিত হয়।
(৫) হাও বৰা: আহোম সেনাপতি। ১৮১৭ চনত বদন বৰফুকনৰ নেতৃত্বত অহা মান সেনাক বাধা দিবলৈ পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁয়ে হাও বৰাক দামান গগৈৰ সৈতে সেনাধ্যক্ষ পাতি পঠিয়াইছিল। তেওঁ ঘিলাধাৰীৰ ৰণত বীৰত্বৰে যুঁজিও পৰাজয়বৰণ কৰে।
(৬) ঘিলাধাৰীৰ যুদ্ধ: ১৮১৭ চনত বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনৰ নেতৃত্বত অহা মান সেনা আৰু আহোম সৈন্য বাহিনীৰ মাজত ঘিলাধাৰী নামৰ ঠাইত প্ৰথম যুদ্ধ অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই যুদ্ধত আহোম সেনাপতি দামান গগৈ আৰু হাও বৰা পৰাজিত হয়। এই পৰাজয়ৰ খবৰ পোৱাৰ লগে লগে পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইৰ মৃত্যু হৈছিল।
(৭) ব্রজনাথ: আহোম স্বৰ্গদেউ ৰাজেশ্বৰ সিংহৰ নাতি। ১৮১৮ চনত বদন বৰফুকনৰ হত্যাকাৰীসকলৰ সৈতে এক হৈ ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁয়ে স্বৰ্গদেউ চন্দ্ৰকান্ত সিংহক পদচ্যুত কৰি ব্ৰজনাথক ৰজা পাতিব বিচাৰিছিল। কিন্তু তেওঁ অংগক্ষত (কাণ কটা বা ঘা থকা) হোৱাৰ বাবে আহোম নিয়ম অনুসৰি ৰজা হ’বলৈ অযোগ্য বিবেচিত হয় আৰু সেয়ে তেওঁৰ পুত্ৰ পুৰন্দৰ সিংহক ৰজা পতা হয়।
(৮) পুৰন্দৰ সিংহ: ব্ৰজনাথ গোহাঁইৰ পুত্ৰ। ১৮১৮ চনত ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁয়ে চন্দ্ৰকান্ত সিংহক আঁতৰাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে কম বয়সতে পুৰন্দৰ সিংহক আহোমৰ ৰাজপাটত বহুৱায়। কিন্তু ১৮১৯ চনত মান সেনাই পুনৰ অসম আক্ৰমণ কৰাত তেওঁ পলাই গৈ ব্ৰিটিছ অধিকৃত বংগদেশত আশ্ৰয় লয়।
(৯) লুকু ডেকাফুকন: আহোম সেনাৰ এজন বিচাৰসম্পন্ন আৰু সাহসী সেনাপতি। ১৮১৮ চনত চন্দ্ৰকান্ত সিংহৰ নিৰ্দেশত তেওঁ যোৰহাট অধিকাৰ কৰিবলৈ আগুৱাই অহা ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁই আৰু ব্ৰজনাথ সিংহৰ হিন্দুস্থানী চিপাহী বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে সৈন্য লৈ যুঁজ দিছিল। এই যুদ্ধত লুকু ডেকাফুকন পৰাজিত হয় আৰু ৰণস্থলীতে নিহত হয়।
(১০) আলুমিংগি: ব্ৰহ্মদেশৰ মান সেনাৰ এজন প্ৰধান আৰু অভিজ্ঞ সেনাপতি। ১৮১৯ চনত বদন বৰফুকনৰ হত্যাৰ প্ৰতিশোধ ল’বলৈ আৰু চন্দ্ৰকান্ত সিংহক পুনৰ ৰাজপাটত বহুৱাবলৈ মান ৰজাই আলুমিংগিৰ নেতৃত্বত অসমলৈ দ্বিতীয়টো মান সৈন্য দল পঠিয়াইছিল। তেওঁ জাঁজীৰ ফুলপানী ছিগাত আহোম সেনাক পৰাস্ত কৰি পুৰন্দৰ সিংহক খেদি পঠিয়াইছিল।
(১১) য়াণ্ডাবু সন্ধি: ১৮২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ব্ৰহ্মদেশৰ য়াণ্ডাবু চহৰত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী আৰু ব্ৰহ্মৰজাৰ মাজত ঐতিহাসিক য়াণ্ডাবু সন্ধি স্বাক্ষৰিত হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে প্ৰথম ইংগ-বৰ্মা যুদ্ধৰ সামৰণি পৰে। মানসকলে এক কোটি টকাৰ যুদ্ধৰ ক্ষতিপূৰণ দিবলগীয়া হয় আৰু অসম, কাছাৰ, মণিপুৰ তথা জয়ন্তীয়াৰ পৰা নিজৰ সকলো দাবী উঠাই লয়। এই সন্ধিৰ পৰাই অসমত ব্ৰিটিছ শাসনৰ প্ৰত্যক্ষ আৰম্ভণি ঘটে।
No comments:
Post a Comment