পঞ্চম অধ্যায় "অসমত ব্ৰিটিছ প্ৰশাসনৰ আৰম্ভণি"ৰ অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নাসৱলীবোৰৰ উত্তৰসমূহ তলত বিস্তৃতভাৱে প্ৰস্তুত কৰি আগবঢ়োৱা হ'ল:
১. শুদ্ধ উত্তৰ বাছি উলিওৱা:
১. ব্ৰিটিছে জয়ন্তীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা ৰাজেন্দ্ৰ সিংহক চিলেটলৈ নিৰ্বাসন দিছিল। ২. অসমৰ শেষ আহোম ৰজা আছিল পুৰন্দৰ সিংহ। ৩. তিৰৎ সিং খাচী দেশপ্ৰেমিক আছিল।
২. চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন:
১। গোবিন্দ চন্দ্ৰ কোন ৰাজ্যৰ ৰজা আছিল?
উত্তৰ: গোবিন্দ চন্দ্ৰ কাছাৰ ৰাজ্যৰ ৰজা আছিল।
২। ডেভিদ স্কট কোন আছিল?
উত্তৰ: ডেভিদ স্কট আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা তথা পূৰ্বাঞ্চলৰ বাবে নিযুক্ত ব্ৰিটিছ গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলৰ প্ৰথমজন এজেন্ট।
৩। ডেভিদ স্কটৰ পৰৱৰ্তী কমিছনাৰ কোন আছিল?
উত্তৰ: ডেভিদ স্কটৰ মৃত্যুৰ পিছত ক্ৰেক্ৰফ্ট (Cracroft) আৰু তাৰ পিছত স্থায়ীভাৱে ৰবাৰ্টচন কমিছনাৰ হিচাপে আহিছিল।
৪। তিৰৎ সিং কোন ৰাজ্যৰ চিয়েম আছিল?
উত্তৰ: তিৰৎ সিং খাচী পাহাৰৰ 'নংখৌ' ৰাজ্যৰ চিয়েম (ৰজা) আছিল।
৫। মটক ৰাজ্যৰ ৰজাৰ উপাধিটো কি আছিল?
উত্তৰ: মটক ৰাজ্যৰ ৰজাৰ উপাধি আছিল 'বৰ সেনাপতি'।
৬। জেনকিন্সৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি কোনে সিংহাসন হেৰুৱাইছিল?
উত্তৰ: জেনকিন্সৰ পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিবেদনৰ ভিত্তিত আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহই সিংহাসন হেৰুৱাইছিল।
৭। জেনকিন্সে নামনি অসমক কি কি জিলাত ভাগ কৰিছিল?
উত্তৰ: জেনকিন্সে নামনি অসমক গোৱালপাৰা, কামৰূপ, দৰং আৰু নগাঁও (খাগৰিজান) জিলাত ভাগ কৰিছিল।
৮। ব্ৰিটিছে কাক পঞ্চাশ টকীয়া বৃত্তি দি কাছাৰ দখল কৰিছিল?
উত্তৰ: পাঠ্যপুথিৰ তথ্য অনুসৰি, ব্ৰিটিছে তুলাৰাম সেনাপতিৰ পুত্ৰসকলক বশ কৰি/অৱসৰ বৃত্তি দি অথবা গোবিন্দ চন্দ্ৰৰ পেন্সনৰ ব্যৱস্থাৰে সমগ্ৰ কাছাৰ জিলা নিজৰ পোনপটীয়া শাসনলৈ আনিছিল। (নোট: মটক ৰজাক ৭ হাজাৰ টকাৰ বৃত্তি দিয়া হৈছিল; পুৰন্দৰ সিংহ আৰু তুলাৰাম সেনাপতিৰ পৰিয়ালক অৱসৰ ভাট্টা/বৃত্তি দি ব্ৰিটিছে ৰাজ্যসমূহ দখল কৰিছিল)।
৩. ৰচনাধৰ্মী প্ৰশ্ন:
১। ডেভিদ স্কটৰ ৰাজহ নীতি কেনে আছিল?
উত্তৰ: ডেভিদ স্কটে অসমৰ শাসনভাৰ হাতত লৈ উজনি আৰু নামনি অসমৰ বাবে সুকীয়া সুকীয়া ৰাজহ নীতি প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল:
উজনি অসমৰ ৰাজহ ব্যৱস্থা: উজনীত স্কটে পুৰণি পাইক প্ৰথা উঠাই দি তাৰ বিনিময়ত প্ৰত্যেকজন পাইকৰ পৰা নগদ ৩ টকাকৈ খাজনা নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। ৰাজহ সংগ্ৰহৰ বাবে জনাৰ্দন বৰবৰুৱা নামৰ আহোম বিষয়াজনক দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। পিছলৈ সমগ্ৰ এলেকা মৌজাত বিভক্ত কৰি মৌজাদাৰ তথা স্থানভিত্তিক বিষয়াসকলৰ যোগেৰে কৰ সংগ্ৰহৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।
নামনি অসমৰ ৰাজহ ব্যৱস্থা: নামনি অসমত আগৰ পৰগণা ব্যৱস্থা অক্ষুণ্ণ ৰাখি চৌধুৰী, পাটোৱাৰী, চিৰস্তদাৰ আদি কৰ্মচাৰীৰ জৰিয়তে ৰাজহ সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। কেপ্তেইন মেথিউজৰ তত্ত্বাৱধানত নামনি অসমৰ মাটিৰ জৰীপ চলাই মাটিবোৰ বস্তী, ৰূপিত, ফৰিঙতি আদিত ভাগ কৰা হৈছিল। প্ৰতিজন পাইকক ৩ পুৰাকৈ ‘গা-মাটি’ দিয়াৰ বাবদ ২ টকাকৈ ‘গা-ধন’ লোৱা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি কামৰূপত ‘পাইক কৰ’ আৰু দৰঙত ‘জুহাল কৰ’ বা ‘চৰু কৰ’ নামৰ জনমূৰি কৰ ধাৰ্য কৰা হৈছিল।
বৃত্তিমূলক আৰু দেবোত্তৰ কৰ: মাটিৰ খাজনাৰ উপৰি তাঁতী, সোণাৰী, কঁহাৰ, মাছমৰীয়া আদি বৃত্তিধাৰী লোকৰ ওপৰতো বিত্তীয় কৰ লগোৱা হৈছিল। আনকি আহোম যুগৰ নিষ্কৰ দেবোত্তৰ, ব্ৰহ্মোত্তৰ আৰু ধৰ্মোত্তৰ মাটিৰ ওপৰতো আধা অংশ কৰ (যাক ‘বৰঙণি’ বোলা হৈছিল) ধাৰ্য কৰা হৈছিল।
২। ডেভিদ স্কটৰ প্ৰশাসনৰ কালত বিচাৰৰ ক্ষেত্ৰত কেনে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: ডেভিদ স্কটে স্থানীয় নিয়ম-কানুনৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি বিচাৰ ব্যৱস্থাত কেতবোৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ সংস্কাৰ সাধন কৰিছিল:
পঞ্চায়ত ব্যৱস্থা: স্থানীয় দেৱানী (দেৱানী গোচৰ) আৰু ফৌজদাৰী গোচৰসমূহ নিষ্পত্তিৰ বাবে স্থানীয় লোকক লৈ পঞ্চায়ত গঠন কৰা হৈছিল।
আপীল আদালত: গুৰুতৰ অপৰাধবোৰ কমিছনাৰৰ সহকাৰী বিষয়াসকলে পঞ্চায়তৰ সহায়ত বিচাৰ কৰিছিল। পঞ্চায়তৰ বিচাৰত সন্তুষ্ট নহ'লে সহকাৰী বিষয়া আৰু তাৰ পিছত কমিছনাৰৰ ওচৰত আপীল কৰাৰ অধিকাৰ আছিল।
আদালত স্থাপন: উজনি অসমত লম্বোদৰ বৰফুকনক দেৱানী বিচাৰৰ ভাৰ দিয়া হৈছিল, কিন্তু ফৌজদাৰী গোচৰ ব্ৰিটিছ বিষয়াই নিজেই শুনিছিল। নামনি অসমত দেৱানী গোচৰৰ বাবে দুখন আৰু ফৌজদাৰী গোচৰৰ বাবে এখন আদালত স্থাপন কৰা হৈছিল।
পুলিশ বিভাগ: শান্তিশৃঙ্খলা ৰক্ষাৰ বাবে তেওঁ পুলিচ বিভাগৰ ব্যৱস্থাও অধিক কটকটীয়া কৰি তুলিছিল।
৩। ৰবাৰ্টচনৰ দিনৰ ৰাজহ ব্যৱস্থা কেনে ধৰণৰ আছিল?
উত্তৰ: ১৮৩২-১৮৩৪ চনৰ ভিতৰত কমিছনাৰ ৰবাৰ্টচনে ৰাজহ ব্যৱস্থাৰ ব্যাপক সংশোধন ঘটায়:
মাটিৰ গুণাগুণ নিৰ্ধাৰণ: তেওঁ মাটিৰ গুণাগুণ আৰু প্ৰকাৰ অনুসৰি খাজনাৰ নিৰিখ সুকীয়াকৈ ধাৰ্য কৰিছিল।
পট্টা আৰু ৰছিদ প্ৰথা: ৰাজহ কৰ্মচাৰীৰ শোষণ আৰু দুৰ্নীতি ৰোধ কৰিবলৈ কৃষকৰ নাম, মাটিৰ পৰিমাণ, প্ৰকাৰ আৰু শোধাব লগা খাজনাৰ বিৱৰণ দি লিখিত 'পট্টা' আৰু খাজনা আদায়ৰ চৰকাৰী 'ৰছিদ' দিয়াৰ নিয়ম আৰম্ভ কৰে।
বিৱৰণী সংগ্ৰহ: কৰ্মচাৰীসকলৰ স্বেচ্ছাচাৰিতা ৰোধ কৰিবলৈ ভূমি, ঘৰ-বাৰী, বনাঞ্চল আদিৰ সঠিক বিৱৰণী সংগ্ৰহ কৰি তাৰ ভিত্তিত কৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল।
জনমূৰি কৰ অক্ষুণ্ণ ৰখা: তেওঁ ঘৰ কৰ, কোৰ কৰ, নাঙল কৰ বা জনমূৰি কৰবোৰ পূৰ্বৰ দৰেই বাহাল ৰাখিছিল। ৰবাৰ্টচনৰ সংস্কাৰৰ ফলত প্ৰজাসকল উপকৃত হৈছিল আৰু ৰাজকোষলৈকো অধিক ৰাজহ জমা হৈছিল।
৪। মেজৰ জেনকিন্সে অসমৰ বাবে কি কি কল্যাণমূলক আৰু সংস্কাৰমূলক আঁচনি গ্ৰহণ কৰিছিল?
উত্তৰ: ১৮৩৪ চনত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰা মেজৰ জেনকিন্সে অসমৰ সৰ্বাংগীণ বিকাশ আৰু প্ৰশাসনিক সংস্কাৰৰ বাবে তলত দিয়া পদক্ষেপসমূহ লৈছিল:
উদ্যোগ আৰু বাণিজ্যৰ বিকাশ: অসমত চাহ, কয়লা আৰু তেল উদ্যোগৰ প্ৰসাৰৰ বাবে তেওঁ বিশেষ ভূমিকা লৈছিল। ব্যৱসায়-বাণিজ্যৰ সুবিধাৰ বাবে সীমা চকীসমূহ উঠাই দিছিল।
যাতায়াত আৰু যোগাযোগ: তেওঁৰ প্ৰচেষ্টাতে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত প্ৰথম ভাপ-জাহাজ (Steamship) চলিবলৈ লয় আৰু বাট-পথৰ ব্যৱস্থা উন্নত কৰা হয়।
শিক্ষাৰ সম্প্ৰসাৰণ: শিক্ষাৰ উন্নতিৰ বাবে তেওঁ গুৱাহাটী আৰু শিৱসাগৰত ইংৰাজী মাধ্যমৰ বিদ্যালয় স্থাপন কৰাইছিল।
থলুৱা লোকৰ নিযুক্তি: জেনকিন্সে বংগৰ পৰা আমোলা অনাৰ বিৰোধিতা কৰি অসমৰ স্থানীয় লোকক চাকৰিত নিযুক্তি আৰু পদোন্নতি দিয়াত গুৰুত্ব দিছিল।
প্ৰশাসনিক সংস্কাৰ: টাংগনিৰ সলনি মৌজা গঠন কৰি কেৱল অভিজাত শ্ৰেণীয়েই নহয়, উপযুক্ত সাধাৰণ লোককো মৌজাদাৰ পাতি সমাজৰ শ্ৰেণী-বৈষম্য হ্ৰাস কৰিছিল।
দাস প্ৰথা বিলোপ: ১৮৪৩ চনত তেওঁ অসমত বন্দী-বেটি বা দাস প্ৰথা নিষিদ্ধ কৰি এক প্ৰগতিশীল পদক্ষেপ লৈছিল।
৫। জেনকিন্সে কেনেকৈ অসমক বিভিন্ন জিলাত বিভক্ত কৰিছিল?
উত্তৰ: মেজৰ জেনকিন্সৰ শাসনকালত সমগ্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা আৰু তাৰ কাষৰীয়া অঞ্চলসমূহ প্রশাসনিক সুবিধাৰ বাবে একাধিক জিলাত ভাগ কৰা হৈছিল:
নামনি আৰু মধ্য অসমৰ জিলাসমূহ: নামনি আৰু মধ্য অসমক গোৱালপাৰা, কামৰূপ (সদৰ গুৱাহাটী), দৰং (প্ৰথমে মঙলদৈ, পিছলৈ ১৮৩৬-ত তেজপুৰ সদৰ) আৰু নগাঁও বা খাগৰিজান জিলাত বিভক্ত কৰা হৈছিল।
উজনি অসমৰ জিলাসমূহ: ১৮৩৮ চনত আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহক ৰাজ্যচ্যুত কৰাৰ পিছত উজনি অসমক ব্ৰিটিছৰ পোনপটীয়া শাসনলৈ আনি শিৱসাগৰ (সদৰ যোৰহাটৰ পৰা শিৱসাগৰলৈ স্থানান্তৰিত) আৰু লক্ষীমপুৰ নামৰ দুখন জিলা গঠন কৰা হয়।
অন্যান্য জিলা: পাহাৰীয়া আৰু পাৰ্শ্বৱৰ্তী অঞ্চলসমূহ দখল কৰি ব্ৰিটিছে কাছাৰ (সদৰ শিলচৰ), গাৰো পাহাৰ (সদৰ তুৰা) আৰু পিছলৈ লুচাই পাহাৰ ও নগা পাহাৰক সুকীয়া সুকীয়া জিলাত পৰিণত কৰিছিল।
৬। তিৰৎ সিং কোন আছিল? তেওঁ কিয় ব্ৰিটিছৰ বিৰোধী হৈছিল?
উত্তৰ: তিৰৎ সিং আছিল খাচী পাহাৰৰ 'নংখৌ' ৰাজ্যৰ এজন স্বাভিমানী চিয়েম বা ৰজা।
ব্ৰিটিছ বিৰোধী হোৱাৰ কাৰণ:
১. পথ নিৰ্মাণ আৰু স্বাধীনতা খৰ্ব: প্ৰথমতে ব্ৰিটিছে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ পৰা সুৰমা উপত্যকালৈ নংখৌৰ মাজেৰে ৰাস্তা নিৰ্মাণ কৰিবলৈ তিৰৎ সিং আৰু খাচী মুখীয়ালসকলৰ অনুমতি লৈছিল। কিন্তু পথ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত খাচীসকলে বুজি পাইছিল যে ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁলোকৰ চিৰন্তন স্বাধীনতা খৰ্ব হ'ব। ২. ব্ৰিটিছৰ বিশ্বাসঘাটকতা: তিৰৎ সিঙৰ সৈতে চুবুৰীয়া ৰাণী ৰাজ্যৰ সংঘাত সৃষ্টি হোৱাত ব্ৰিটিছে তিৰৎ সিঙক সহায় কৰাৰ পৰিৱৰ্তে ৰাণীৰ ৰজাকহে সহায় কৰিবলৈ সাজু হৈছিল।
ব্ৰিটিছৰ এনে বিশ্বাসঘাটকতা আৰু স্বাৰ্থপৰ নীতি দেখি তিৰৎ সিং ক্ষুব্ধ হৈ পৰে আৰু ১৮২৯ চনত সশস্ত্ৰ বাহিনী লৈ ব্ৰিটিছ সেনা আৰু বিষয়াৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলাই ব্ৰিটিছ বিৰোধী সংগ্ৰামৰ সূচনা কৰে।
৪. চমুটোকা লিখা:
(১) তুলাৰাম সেনাপতি:
তুলাৰাম সেনাপতি আছিল কাছাৰ ৰাজ্যৰ ৰজা গোবিন্দ চন্দ্ৰৰ এজন দক্ষ সেনাপতি। ১৮৩০ চনত ৰজা গোবিন্দ চন্দ্ৰৰ অপুত্ৰক অৱস্থাত মৃত্যু হোৱাত তুলাৰামে সমগ্ৰ কাছাৰ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনিবলৈ ব্ৰিটিছৰ ওচৰত দাবী জনায়। কিন্তু ইংৰাজে তেওঁক সমগ্ৰ কাছাৰ নিদি কেৱল উত্তৰ কাছাৰৰ 'কৰতলীয়া শাসক' হিচাপেহে স্বীকৃতি দিয়ে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ দুই পুত্ৰ নকুল ৰাম বৰ্মন আৰু ব্ৰজনাথ বৰ্মনৰ মাজত মতানৈক্য ঘটে আৰু নগা সম্প্ৰদায়ৰ সৈতো সংঘাত হয়। এই বিশৃঙ্খলাৰ সুযোগ লৈ ব্ৰিটিছে তুলাৰামৰ সমগ্ৰ ৰাজ্য ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।
(২) পুৰন্দৰ সিংহ:
পুৰন্দৰ সিংহ আছিল আহোম ৰাজবংশৰ শেষৰজন ৰজা। ১৮৩২-৩৩ চনত ব্ৰিটিছে এখন চুক্তিযোগে মটক আৰু শদিয়াৰ বাহিৰে সমগ্ৰ উজনি অসমৰ শাসনভাৰ বছৰি ৫০,০০০ টকা কৰ দিয়াৰ চৰ্তত পুৰন্দৰ সিংহক গতাই দিয়ে। কিন্তু মানৰ আক্ৰমণত উছন হোৱা উজন অসমৰ দুৰ্বল অৰ্থনীতিৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত সময়ত ইমান মোটা অংকৰ কৰ পৰিশোধ কৰাটো তেওঁৰ বাবে অসম্ভৱ হৈ পৰে। ইয়াৰ উপৰি প্ৰশাসনত শিথিলতা আৰু অপাৰগতাৰ অজুহাত তুলি ১৮৩৮ চনত ব্ৰিটিছে তেওঁক সিংহাসনচ্যুত কৰে আৰু অৱসৰ ভাট্টা প্ৰদান কৰি সমগ্ৰ উজনি অসম নিজৰ পোনপটীয়া শাসনলৈ নিয়ে।
(৩) তিৰৎ সিং:
তিৰৎ সিং আছিল খাচী পাহাৰৰ নংখৌ ৰাজ্যৰ 'চিয়েম' বা ৰজা। তেওঁ আছিল এজন অত্যন্ত দেশপ্ৰেমিক আৰু সাহসী নেতা। ব্ৰিটিছে নংখৌৰ মাজেৰে ৰাস্তা সাজি খাচী পাহাৰত নিজৰ আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিব বিচৰা ষড়যন্ত্ৰ তেওঁ উপলব্ধি কৰিব পাৰিছিল। ১৮২৯ চনত তিৰৎ সিঙৰ নেতৃত্বত খাচীসকলে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰে। দীৰ্ঘ চাৰি বছৰ ধৰি (১৮২৯-১৮৩৩) গেৰিলা যুদ্ধ চলোৱাৰ পিছত শেষত ১৮৩৩ চনত তেওঁ ব্ৰিটিছৰ হাতত পৰাজিত হৈ আত্মসমৰ্পণ কৰিবলৈ বাধ্য হয় আৰু ইয়াৰ লগে লগে খাচী পাহাৰ ব্ৰিটিছৰ দখললৈ যায়।
(৪) গোমধৰ কোঁৱৰ:
গোমধৰ কোঁৱৰ আছিল অসমত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰথমটো বিদ্ৰোহ (১৮২৮ চন) ঘোষণা কৰা আহোম ৰাজপৰিয়ালৰ এজন সাহসী কোঁৱৰ। মানক খেদাৰ পিছত ব্ৰিটিছে দেশ এৰি নোযোৱাত আৰু গুৱাহাটীত দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি ভংগ কৰাত গোমধৰে ধনঞ্জয় পিয়লি বৰগোহাঁই, জীউৰাম দুলীয়া বৰুৱা আদিৰ সহায়ত নিজক স্বৰ্গদেউ ঘোষণা কৰি সংগ্ৰাম আৰম্ভ কৰে। কিন্তু ব্ৰিটিছ সেনাই এই বিদ্ৰোহ সহজে দমন কৰে। বিচাৰত ডেভিদ স্কটে গোমধৰ কোঁৱৰক ৭ বছৰৰ বাবে বংগৰ ৰংপুৰ কাৰাগাৰলৈ নিৰ্বাসন দিয়ে। কাৰাগাৰৰ পৰা পলাই নগা পাহাৰলৈ গৈছিল যদিও তেওঁ পুনৰ ধৰা পৰে আৰু ৭ বছৰ কাৰাদণ্ড ভোগ কৰে।
(৫) ব্ৰিটিছৰ চিফৌ ৰাজ্য দখল:
মটক ৰাজ্যৰ পূবে নোৱা-দিহিং আৰু টেঙাপানী নদীৰ মাজৰ সমভূমি অঞ্চলত চিংফৌসকল বাস কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মুখীয়ালসকলক 'গাম' বোলা হৈছিল। প্ৰথমতে গামসকলে ব্ৰিটিছৰ বশ্যতা স্বীকাৰ কৰি চুক্তিবদ্ধ হৈছিল। কিন্তু পিছলৈ আহোম ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ উচটনিত আৰু নিজৰ স্বাধীনতা ৰক্ষাৰ বাবে ১৮৩০ চনৰ বিদ্ৰোহত বিয়ম চিফৌৰ নেতৃত্বত চিংফৌসকলে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে ষড়যন্ত্ৰত লিপ্ত হয়। ব্ৰিটিছ বিষয়া নিউভিলে সামৰিক অভিযান চলাই চিংফৌসকলক সম্পূৰ্ণৰূপে দমন কৰে আৰু চিফৌ ৰাজ্য ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।
(৬) ব্ৰিটিছৰ জয়ন্তীয়া ৰাজ্য দখল:
জয়ন্তীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা ৰাজেন্দ্ৰ সিংহই ব্ৰিটিছৰ লগত চুক্তি কৰিছিল যদিও মান আক্ৰমণৰ পিছৰ উত্তাল সময়ছোৱাত ইংৰাজক আশানুৰূপ সহায় কৰা নাছিল। তদুপৰি ১৮৩২ চনত জয়ন্তীয়া ৰজাৰ নিৰ্দেশত গোভা ৰজাই চাৰিজন ব্ৰিটিছ প্ৰজাক আটক কৰি তাৰে তিনিজনক কাৰ্ফালী/কালী গোসাঁনীৰ আগত বলি দিয়া ঘটনাটোৱে ব্ৰিটিছক অতিশয় ক্ষুব্ধ কৰি তুলিছিল। ইয়াৰ পৰিণতিত ১৮৩৫ চনত কেপ্তেইন লিষ্টাৰৰ নেতৃত্বত ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে জয়ন্তীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি অধিকাৰ কৰে। ৰজা ৰাজেন্দ্ৰ সিংহক চিলেটলৈ নিৰ্বাসন দিয়া হয় আৰু জয়ন্তীয়া ৰাজ্যখন ব্ৰিটিছৰ এজন পলিটিকেল এজেণ্টৰ প্ৰশাসনৰ অধীনলৈ অনা হয়।
১. শুদ্ধ উত্তৰ বাছি উলিওৱা:
১. ব্ৰিটিছে জয়ন্তীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা ৰাজেন্দ্ৰ সিংহক চিলেটলৈ নিৰ্বাসন দিছিল। ২. অসমৰ শেষ আহোম ৰজা আছিল পুৰন্দৰ সিংহ। ৩. তিৰৎ সিং খাচী দেশপ্ৰেমিক আছিল।
২. চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন:
১। গোবিন্দ চন্দ্ৰ কোন ৰাজ্যৰ ৰজা আছিল?
উত্তৰ: গোবিন্দ চন্দ্ৰ কাছাৰ ৰাজ্যৰ ৰজা আছিল।
২। ডেভিদ স্কট কোন আছিল?
উত্তৰ: ডেভিদ স্কট আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা তথা পূৰ্বাঞ্চলৰ বাবে নিযুক্ত ব্ৰিটিছ গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলৰ প্ৰথমজন এজেন্ট।
৩। ডেভিদ স্কটৰ পৰৱৰ্তী কমিছনাৰ কোন আছিল?
উত্তৰ: ডেভিদ স্কটৰ মৃত্যুৰ পিছত ক্ৰেক্ৰফ্ট (Cracroft) আৰু তাৰ পিছত স্থায়ীভাৱে ৰবাৰ্টচন কমিছনাৰ হিচাপে আহিছিল।
৪। তিৰৎ সিং কোন ৰাজ্যৰ চিয়েম আছিল?
উত্তৰ: তিৰৎ সিং খাচী পাহাৰৰ 'নংখৌ' ৰাজ্যৰ চিয়েম (ৰজা) আছিল।
৫। মটক ৰাজ্যৰ ৰজাৰ উপাধিটো কি আছিল?
উত্তৰ: মটক ৰাজ্যৰ ৰজাৰ উপাধি আছিল 'বৰ সেনাপতি'।
৬। জেনকিন্সৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি কোনে সিংহাসন হেৰুৱাইছিল?
উত্তৰ: জেনকিন্সৰ পৰামৰ্শ আৰু প্ৰতিবেদনৰ ভিত্তিত আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহই সিংহাসন হেৰুৱাইছিল।
৭। জেনকিন্সে নামনি অসমক কি কি জিলাত ভাগ কৰিছিল?
উত্তৰ: জেনকিন্সে নামনি অসমক গোৱালপাৰা, কামৰূপ, দৰং আৰু নগাঁও (খাগৰিজান) জিলাত ভাগ কৰিছিল।
৮। ব্ৰিটিছে কাক পঞ্চাশ টকীয়া বৃত্তি দি কাছাৰ দখল কৰিছিল?
উত্তৰ: পাঠ্যপুথিৰ তথ্য অনুসৰি, ব্ৰিটিছে তুলাৰাম সেনাপতিৰ পুত্ৰসকলক বশ কৰি/অৱসৰ বৃত্তি দি অথবা গোবিন্দ চন্দ্ৰৰ পেন্সনৰ ব্যৱস্থাৰে সমগ্ৰ কাছাৰ জিলা নিজৰ পোনপটীয়া শাসনলৈ আনিছিল। (নোট: মটক ৰজাক ৭ হাজাৰ টকাৰ বৃত্তি দিয়া হৈছিল; পুৰন্দৰ সিংহ আৰু তুলাৰাম সেনাপতিৰ পৰিয়ালক অৱসৰ ভাট্টা/বৃত্তি দি ব্ৰিটিছে ৰাজ্যসমূহ দখল কৰিছিল)।
৩. ৰচনাধৰ্মী প্ৰশ্ন:
১। ডেভিদ স্কটৰ ৰাজহ নীতি কেনে আছিল?
উত্তৰ: ডেভিদ স্কটে অসমৰ শাসনভাৰ হাতত লৈ উজনি আৰু নামনি অসমৰ বাবে সুকীয়া সুকীয়া ৰাজহ নীতি প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল:
উজনি অসমৰ ৰাজহ ব্যৱস্থা: উজনীত স্কটে পুৰণি পাইক প্ৰথা উঠাই দি তাৰ বিনিময়ত প্ৰত্যেকজন পাইকৰ পৰা নগদ ৩ টকাকৈ খাজনা নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। ৰাজহ সংগ্ৰহৰ বাবে জনাৰ্দন বৰবৰুৱা নামৰ আহোম বিষয়াজনক দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। পিছলৈ সমগ্ৰ এলেকা মৌজাত বিভক্ত কৰি মৌজাদাৰ তথা স্থানভিত্তিক বিষয়াসকলৰ যোগেৰে কৰ সংগ্ৰহৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।
নামনি অসমৰ ৰাজহ ব্যৱস্থা: নামনি অসমত আগৰ পৰগণা ব্যৱস্থা অক্ষুণ্ণ ৰাখি চৌধুৰী, পাটোৱাৰী, চিৰস্তদাৰ আদি কৰ্মচাৰীৰ জৰিয়তে ৰাজহ সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল। কেপ্তেইন মেথিউজৰ তত্ত্বাৱধানত নামনি অসমৰ মাটিৰ জৰীপ চলাই মাটিবোৰ বস্তী, ৰূপিত, ফৰিঙতি আদিত ভাগ কৰা হৈছিল। প্ৰতিজন পাইকক ৩ পুৰাকৈ ‘গা-মাটি’ দিয়াৰ বাবদ ২ টকাকৈ ‘গা-ধন’ লোৱা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি কামৰূপত ‘পাইক কৰ’ আৰু দৰঙত ‘জুহাল কৰ’ বা ‘চৰু কৰ’ নামৰ জনমূৰি কৰ ধাৰ্য কৰা হৈছিল।
বৃত্তিমূলক আৰু দেবোত্তৰ কৰ: মাটিৰ খাজনাৰ উপৰি তাঁতী, সোণাৰী, কঁহাৰ, মাছমৰীয়া আদি বৃত্তিধাৰী লোকৰ ওপৰতো বিত্তীয় কৰ লগোৱা হৈছিল। আনকি আহোম যুগৰ নিষ্কৰ দেবোত্তৰ, ব্ৰহ্মোত্তৰ আৰু ধৰ্মোত্তৰ মাটিৰ ওপৰতো আধা অংশ কৰ (যাক ‘বৰঙণি’ বোলা হৈছিল) ধাৰ্য কৰা হৈছিল।
২। ডেভিদ স্কটৰ প্ৰশাসনৰ কালত বিচাৰৰ ক্ষেত্ৰত কেনে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল?
উত্তৰ: ডেভিদ স্কটে স্থানীয় নিয়ম-কানুনৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি বিচাৰ ব্যৱস্থাত কেতবোৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ সংস্কাৰ সাধন কৰিছিল:
পঞ্চায়ত ব্যৱস্থা: স্থানীয় দেৱানী (দেৱানী গোচৰ) আৰু ফৌজদাৰী গোচৰসমূহ নিষ্পত্তিৰ বাবে স্থানীয় লোকক লৈ পঞ্চায়ত গঠন কৰা হৈছিল।
আপীল আদালত: গুৰুতৰ অপৰাধবোৰ কমিছনাৰৰ সহকাৰী বিষয়াসকলে পঞ্চায়তৰ সহায়ত বিচাৰ কৰিছিল। পঞ্চায়তৰ বিচাৰত সন্তুষ্ট নহ'লে সহকাৰী বিষয়া আৰু তাৰ পিছত কমিছনাৰৰ ওচৰত আপীল কৰাৰ অধিকাৰ আছিল।
আদালত স্থাপন: উজনি অসমত লম্বোদৰ বৰফুকনক দেৱানী বিচাৰৰ ভাৰ দিয়া হৈছিল, কিন্তু ফৌজদাৰী গোচৰ ব্ৰিটিছ বিষয়াই নিজেই শুনিছিল। নামনি অসমত দেৱানী গোচৰৰ বাবে দুখন আৰু ফৌজদাৰী গোচৰৰ বাবে এখন আদালত স্থাপন কৰা হৈছিল।
পুলিশ বিভাগ: শান্তিশৃঙ্খলা ৰক্ষাৰ বাবে তেওঁ পুলিচ বিভাগৰ ব্যৱস্থাও অধিক কটকটীয়া কৰি তুলিছিল।
৩। ৰবাৰ্টচনৰ দিনৰ ৰাজহ ব্যৱস্থা কেনে ধৰণৰ আছিল?
উত্তৰ: ১৮৩২-১৮৩৪ চনৰ ভিতৰত কমিছনাৰ ৰবাৰ্টচনে ৰাজহ ব্যৱস্থাৰ ব্যাপক সংশোধন ঘটায়:
মাটিৰ গুণাগুণ নিৰ্ধাৰণ: তেওঁ মাটিৰ গুণাগুণ আৰু প্ৰকাৰ অনুসৰি খাজনাৰ নিৰিখ সুকীয়াকৈ ধাৰ্য কৰিছিল।
পট্টা আৰু ৰছিদ প্ৰথা: ৰাজহ কৰ্মচাৰীৰ শোষণ আৰু দুৰ্নীতি ৰোধ কৰিবলৈ কৃষকৰ নাম, মাটিৰ পৰিমাণ, প্ৰকাৰ আৰু শোধাব লগা খাজনাৰ বিৱৰণ দি লিখিত 'পট্টা' আৰু খাজনা আদায়ৰ চৰকাৰী 'ৰছিদ' দিয়াৰ নিয়ম আৰম্ভ কৰে।
বিৱৰণী সংগ্ৰহ: কৰ্মচাৰীসকলৰ স্বেচ্ছাচাৰিতা ৰোধ কৰিবলৈ ভূমি, ঘৰ-বাৰী, বনাঞ্চল আদিৰ সঠিক বিৱৰণী সংগ্ৰহ কৰি তাৰ ভিত্তিত কৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল।
জনমূৰি কৰ অক্ষুণ্ণ ৰখা: তেওঁ ঘৰ কৰ, কোৰ কৰ, নাঙল কৰ বা জনমূৰি কৰবোৰ পূৰ্বৰ দৰেই বাহাল ৰাখিছিল। ৰবাৰ্টচনৰ সংস্কাৰৰ ফলত প্ৰজাসকল উপকৃত হৈছিল আৰু ৰাজকোষলৈকো অধিক ৰাজহ জমা হৈছিল।
৪। মেজৰ জেনকিন্সে অসমৰ বাবে কি কি কল্যাণমূলক আৰু সংস্কাৰমূলক আঁচনি গ্ৰহণ কৰিছিল?
উত্তৰ: ১৮৩৪ চনত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰা মেজৰ জেনকিন্সে অসমৰ সৰ্বাংগীণ বিকাশ আৰু প্ৰশাসনিক সংস্কাৰৰ বাবে তলত দিয়া পদক্ষেপসমূহ লৈছিল:
উদ্যোগ আৰু বাণিজ্যৰ বিকাশ: অসমত চাহ, কয়লা আৰু তেল উদ্যোগৰ প্ৰসাৰৰ বাবে তেওঁ বিশেষ ভূমিকা লৈছিল। ব্যৱসায়-বাণিজ্যৰ সুবিধাৰ বাবে সীমা চকীসমূহ উঠাই দিছিল।
যাতায়াত আৰু যোগাযোগ: তেওঁৰ প্ৰচেষ্টাতে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত প্ৰথম ভাপ-জাহাজ (Steamship) চলিবলৈ লয় আৰু বাট-পথৰ ব্যৱস্থা উন্নত কৰা হয়।
শিক্ষাৰ সম্প্ৰসাৰণ: শিক্ষাৰ উন্নতিৰ বাবে তেওঁ গুৱাহাটী আৰু শিৱসাগৰত ইংৰাজী মাধ্যমৰ বিদ্যালয় স্থাপন কৰাইছিল।
থলুৱা লোকৰ নিযুক্তি: জেনকিন্সে বংগৰ পৰা আমোলা অনাৰ বিৰোধিতা কৰি অসমৰ স্থানীয় লোকক চাকৰিত নিযুক্তি আৰু পদোন্নতি দিয়াত গুৰুত্ব দিছিল।
প্ৰশাসনিক সংস্কাৰ: টাংগনিৰ সলনি মৌজা গঠন কৰি কেৱল অভিজাত শ্ৰেণীয়েই নহয়, উপযুক্ত সাধাৰণ লোককো মৌজাদাৰ পাতি সমাজৰ শ্ৰেণী-বৈষম্য হ্ৰাস কৰিছিল।
দাস প্ৰথা বিলোপ: ১৮৪৩ চনত তেওঁ অসমত বন্দী-বেটি বা দাস প্ৰথা নিষিদ্ধ কৰি এক প্ৰগতিশীল পদক্ষেপ লৈছিল।
৫। জেনকিন্সে কেনেকৈ অসমক বিভিন্ন জিলাত বিভক্ত কৰিছিল?
উত্তৰ: মেজৰ জেনকিন্সৰ শাসনকালত সমগ্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা আৰু তাৰ কাষৰীয়া অঞ্চলসমূহ প্রশাসনিক সুবিধাৰ বাবে একাধিক জিলাত ভাগ কৰা হৈছিল:
নামনি আৰু মধ্য অসমৰ জিলাসমূহ: নামনি আৰু মধ্য অসমক গোৱালপাৰা, কামৰূপ (সদৰ গুৱাহাটী), দৰং (প্ৰথমে মঙলদৈ, পিছলৈ ১৮৩৬-ত তেজপুৰ সদৰ) আৰু নগাঁও বা খাগৰিজান জিলাত বিভক্ত কৰা হৈছিল।
উজনি অসমৰ জিলাসমূহ: ১৮৩৮ চনত আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহক ৰাজ্যচ্যুত কৰাৰ পিছত উজনি অসমক ব্ৰিটিছৰ পোনপটীয়া শাসনলৈ আনি শিৱসাগৰ (সদৰ যোৰহাটৰ পৰা শিৱসাগৰলৈ স্থানান্তৰিত) আৰু লক্ষীমপুৰ নামৰ দুখন জিলা গঠন কৰা হয়।
অন্যান্য জিলা: পাহাৰীয়া আৰু পাৰ্শ্বৱৰ্তী অঞ্চলসমূহ দখল কৰি ব্ৰিটিছে কাছাৰ (সদৰ শিলচৰ), গাৰো পাহাৰ (সদৰ তুৰা) আৰু পিছলৈ লুচাই পাহাৰ ও নগা পাহাৰক সুকীয়া সুকীয়া জিলাত পৰিণত কৰিছিল।
৬। তিৰৎ সিং কোন আছিল? তেওঁ কিয় ব্ৰিটিছৰ বিৰোধী হৈছিল?
উত্তৰ: তিৰৎ সিং আছিল খাচী পাহাৰৰ 'নংখৌ' ৰাজ্যৰ এজন স্বাভিমানী চিয়েম বা ৰজা।
ব্ৰিটিছ বিৰোধী হোৱাৰ কাৰণ:
১. পথ নিৰ্মাণ আৰু স্বাধীনতা খৰ্ব: প্ৰথমতে ব্ৰিটিছে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ পৰা সুৰমা উপত্যকালৈ নংখৌৰ মাজেৰে ৰাস্তা নিৰ্মাণ কৰিবলৈ তিৰৎ সিং আৰু খাচী মুখীয়ালসকলৰ অনুমতি লৈছিল। কিন্তু পথ নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত খাচীসকলে বুজি পাইছিল যে ইয়াৰ দ্বাৰা তেওঁলোকৰ চিৰন্তন স্বাধীনতা খৰ্ব হ'ব। ২. ব্ৰিটিছৰ বিশ্বাসঘাটকতা: তিৰৎ সিঙৰ সৈতে চুবুৰীয়া ৰাণী ৰাজ্যৰ সংঘাত সৃষ্টি হোৱাত ব্ৰিটিছে তিৰৎ সিঙক সহায় কৰাৰ পৰিৱৰ্তে ৰাণীৰ ৰজাকহে সহায় কৰিবলৈ সাজু হৈছিল।
ব্ৰিটিছৰ এনে বিশ্বাসঘাটকতা আৰু স্বাৰ্থপৰ নীতি দেখি তিৰৎ সিং ক্ষুব্ধ হৈ পৰে আৰু ১৮২৯ চনত সশস্ত্ৰ বাহিনী লৈ ব্ৰিটিছ সেনা আৰু বিষয়াৰ ওপৰত আক্ৰমণ চলাই ব্ৰিটিছ বিৰোধী সংগ্ৰামৰ সূচনা কৰে।
৪. চমুটোকা লিখা:
(১) তুলাৰাম সেনাপতি:
তুলাৰাম সেনাপতি আছিল কাছাৰ ৰাজ্যৰ ৰজা গোবিন্দ চন্দ্ৰৰ এজন দক্ষ সেনাপতি। ১৮৩০ চনত ৰজা গোবিন্দ চন্দ্ৰৰ অপুত্ৰক অৱস্থাত মৃত্যু হোৱাত তুলাৰামে সমগ্ৰ কাছাৰ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনিবলৈ ব্ৰিটিছৰ ওচৰত দাবী জনায়। কিন্তু ইংৰাজে তেওঁক সমগ্ৰ কাছাৰ নিদি কেৱল উত্তৰ কাছাৰৰ 'কৰতলীয়া শাসক' হিচাপেহে স্বীকৃতি দিয়ে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ দুই পুত্ৰ নকুল ৰাম বৰ্মন আৰু ব্ৰজনাথ বৰ্মনৰ মাজত মতানৈক্য ঘটে আৰু নগা সম্প্ৰদায়ৰ সৈতো সংঘাত হয়। এই বিশৃঙ্খলাৰ সুযোগ লৈ ব্ৰিটিছে তুলাৰামৰ সমগ্ৰ ৰাজ্য ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।
(২) পুৰন্দৰ সিংহ:
পুৰন্দৰ সিংহ আছিল আহোম ৰাজবংশৰ শেষৰজন ৰজা। ১৮৩২-৩৩ চনত ব্ৰিটিছে এখন চুক্তিযোগে মটক আৰু শদিয়াৰ বাহিৰে সমগ্ৰ উজনি অসমৰ শাসনভাৰ বছৰি ৫০,০০০ টকা কৰ দিয়াৰ চৰ্তত পুৰন্দৰ সিংহক গতাই দিয়ে। কিন্তু মানৰ আক্ৰমণত উছন হোৱা উজন অসমৰ দুৰ্বল অৰ্থনীতিৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত সময়ত ইমান মোটা অংকৰ কৰ পৰিশোধ কৰাটো তেওঁৰ বাবে অসম্ভৱ হৈ পৰে। ইয়াৰ উপৰি প্ৰশাসনত শিথিলতা আৰু অপাৰগতাৰ অজুহাত তুলি ১৮৩৮ চনত ব্ৰিটিছে তেওঁক সিংহাসনচ্যুত কৰে আৰু অৱসৰ ভাট্টা প্ৰদান কৰি সমগ্ৰ উজনি অসম নিজৰ পোনপটীয়া শাসনলৈ নিয়ে।
(৩) তিৰৎ সিং:
তিৰৎ সিং আছিল খাচী পাহাৰৰ নংখৌ ৰাজ্যৰ 'চিয়েম' বা ৰজা। তেওঁ আছিল এজন অত্যন্ত দেশপ্ৰেমিক আৰু সাহসী নেতা। ব্ৰিটিছে নংখৌৰ মাজেৰে ৰাস্তা সাজি খাচী পাহাৰত নিজৰ আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিব বিচৰা ষড়যন্ত্ৰ তেওঁ উপলব্ধি কৰিব পাৰিছিল। ১৮২৯ চনত তিৰৎ সিঙৰ নেতৃত্বত খাচীসকলে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে সশস্ত্ৰ বিদ্ৰোহ ঘোষণা কৰে। দীৰ্ঘ চাৰি বছৰ ধৰি (১৮২৯-১৮৩৩) গেৰিলা যুদ্ধ চলোৱাৰ পিছত শেষত ১৮৩৩ চনত তেওঁ ব্ৰিটিছৰ হাতত পৰাজিত হৈ আত্মসমৰ্পণ কৰিবলৈ বাধ্য হয় আৰু ইয়াৰ লগে লগে খাচী পাহাৰ ব্ৰিটিছৰ দখললৈ যায়।
(৪) গোমধৰ কোঁৱৰ:
গোমধৰ কোঁৱৰ আছিল অসমত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰথমটো বিদ্ৰোহ (১৮২৮ চন) ঘোষণা কৰা আহোম ৰাজপৰিয়ালৰ এজন সাহসী কোঁৱৰ। মানক খেদাৰ পিছত ব্ৰিটিছে দেশ এৰি নোযোৱাত আৰু গুৱাহাটীত দিয়া প্ৰতিশ্ৰুতি ভংগ কৰাত গোমধৰে ধনঞ্জয় পিয়লি বৰগোহাঁই, জীউৰাম দুলীয়া বৰুৱা আদিৰ সহায়ত নিজক স্বৰ্গদেউ ঘোষণা কৰি সংগ্ৰাম আৰম্ভ কৰে। কিন্তু ব্ৰিটিছ সেনাই এই বিদ্ৰোহ সহজে দমন কৰে। বিচাৰত ডেভিদ স্কটে গোমধৰ কোঁৱৰক ৭ বছৰৰ বাবে বংগৰ ৰংপুৰ কাৰাগাৰলৈ নিৰ্বাসন দিয়ে। কাৰাগাৰৰ পৰা পলাই নগা পাহাৰলৈ গৈছিল যদিও তেওঁ পুনৰ ধৰা পৰে আৰু ৭ বছৰ কাৰাদণ্ড ভোগ কৰে।
(৫) ব্ৰিটিছৰ চিফৌ ৰাজ্য দখল:
মটক ৰাজ্যৰ পূবে নোৱা-দিহিং আৰু টেঙাপানী নদীৰ মাজৰ সমভূমি অঞ্চলত চিংফৌসকল বাস কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মুখীয়ালসকলক 'গাম' বোলা হৈছিল। প্ৰথমতে গামসকলে ব্ৰিটিছৰ বশ্যতা স্বীকাৰ কৰি চুক্তিবদ্ধ হৈছিল। কিন্তু পিছলৈ আহোম ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ উচটনিত আৰু নিজৰ স্বাধীনতা ৰক্ষাৰ বাবে ১৮৩০ চনৰ বিদ্ৰোহত বিয়ম চিফৌৰ নেতৃত্বত চিংফৌসকলে ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে ষড়যন্ত্ৰত লিপ্ত হয়। ব্ৰিটিছ বিষয়া নিউভিলে সামৰিক অভিযান চলাই চিংফৌসকলক সম্পূৰ্ণৰূপে দমন কৰে আৰু চিফৌ ৰাজ্য ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।
(৬) ব্ৰিটিছৰ জয়ন্তীয়া ৰাজ্য দখল:
জয়ন্তীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা ৰাজেন্দ্ৰ সিংহই ব্ৰিটিছৰ লগত চুক্তি কৰিছিল যদিও মান আক্ৰমণৰ পিছৰ উত্তাল সময়ছোৱাত ইংৰাজক আশানুৰূপ সহায় কৰা নাছিল। তদুপৰি ১৮৩২ চনত জয়ন্তীয়া ৰজাৰ নিৰ্দেশত গোভা ৰজাই চাৰিজন ব্ৰিটিছ প্ৰজাক আটক কৰি তাৰে তিনিজনক কাৰ্ফালী/কালী গোসাঁনীৰ আগত বলি দিয়া ঘটনাটোৱে ব্ৰিটিছক অতিশয় ক্ষুব্ধ কৰি তুলিছিল। ইয়াৰ পৰিণতিত ১৮৩৫ চনত কেপ্তেইন লিষ্টাৰৰ নেতৃত্বত ব্ৰিটিছ বাহিনীয়ে জয়ন্তীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি অধিকাৰ কৰে। ৰজা ৰাজেন্দ্ৰ সিংহক চিলেটলৈ নিৰ্বাসন দিয়া হয় আৰু জয়ন্তীয়া ৰাজ্যখন ব্ৰিটিছৰ এজন পলিটিকেল এজেণ্টৰ প্ৰশাসনৰ অধীনলৈ অনা হয়।
No comments:
Post a Comment