অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। একদলীয় শাসন ব্যৱস্থা থকা এখন দেশৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: চীন।
২। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত থকা দলীয় ব্যৱস্থাটো কি?
উত্তৰ: দ্বিদলীয় ব্যৱস্থা।
৩। ৰাজনৈতিক দলৰ দুটা বৈশিষ্ট্য লিখা।
উত্তৰ:
(ক) সংগঠন
(খ) নীতি-আদৰ্শ আৰু আঁচনি।
৪। ৰাজনৈতিক দলৰ এটা প্রধান কাৰ্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: জনগণক ৰাজনৈতিক শিক্ষা প্ৰদানেৰে শিক্ষিত কৰা (বা জনমত গঠন কৰা)।
৫। অসমৰ এটা আঞ্চলিক দলৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: অসম গণ পৰিষদ (AGP)।
৬। ঝাৰখণ্ডৰ মুখ্য আঞ্চলিক দলটো কি?
উত্তৰ: ঝাৰখণ্ড মুক্তি মৰ্চা।
৭। ইউ পি এ (UPA)ৰ সম্পূৰ্ণ অর্থ লিখা?
উত্তৰ: United Progressive Alliance (সংযুক্ত প্ৰগতিশীল মৰ্চা)।
৮। ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰথম ৰাজনৈতিক দল কোনটো?
উত্তৰ: ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ।
৯। কাৰ নেতৃত্বত 'দি ইণ্ডিয়ান এছ'চিয়েচন' গঠন হৈছিল?
উত্তৰ: এছ. এন. বেনাৰ্জী (সুৰেন্দ্ৰনাথ বেনাৰ্জী)ৰ নেতৃত্বত।
১০। ভাৰতৰ জাতীয় কংগ্ৰেছৰ প্ৰথম সভাপতি কোন আছিল?
উত্তৰ: উমেশ চন্দ্ৰ বেনাৰ্জী।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। ভাৰতবৰ্ষৰ দলীয় ব্যৱস্থাটোৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য কি?
উত্তৰ: ভাৰতবৰ্ষৰ দলীয় ব্যৱস্থাটোৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য হ’ল বহুদলীয় ব্যৱস্থা। ইয়াত ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ দলৰ উপৰি বহুসংখ্যক আঞ্চলিক আৰু ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ ৰাজনৈতিক দলে একেলগে সক্ৰিয়ভাৱে অংশগ্ৰহণ কৰে।
২। গণতান্ত্রিক ৰাষ্ট্ৰ এখনৰ বাবে কি দলীয় ব্যৱস্থা বিশেষভাৱে উপযোগী?
উত্তৰ: গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ এখনৰ বাবে দ্বিদলীয় আৰু বহুদলীয় ব্যৱস্থা উপযোগী। অৱশ্যে শাসনৰ সুস্থিৰতা আৰু সবলতাৰ ফালৰ পৰা দ্বিদলীয় ব্যৱস্থাক অধিক উপযোগী বুলি গণ্য কৰা হয়, আনহাতে সকলো শ্ৰেণীৰ প্ৰতিনিধিত্বৰ ফালৰ পৰা বহুদলীয় ব্যৱস্থা প্ৰকৃত গণতান্ত্ৰিক ব্যৱস্থা হিচাপে বিবেচিত হয়।
৩। ৰাজনৈতিক দলৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য চাৰিটা উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: ৰাজনৈতিক দলৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য চাৰিটা হ’ল-
সংগঠন: এটা সুসংগঠিত সাংগঠনিক ৰূপ থকাটো জৰুৰী।
নীতি-আদৰ্শ আৰু আঁচনি: দলটোৰ নিজস্ব নীতি, আদৰ্শ আৰু স্পষ্ট আঁচনি থাকিব লাগে।
ক্ষমতা দখলৰ বাবে আকাংক্ষা: গণতান্ত্রিক আৰু সাংবিধানিক উপায়েৰে ক্ষমতা দখলৰ উদ্দেশ্য থাকিব লাগে।
জাতীয় স্বাৰ্থৰ প্ৰতি সন্মান: ব্যক্তিগত বা দলীয় স্বাৰ্থতকৈ জাতীয় স্বাৰ্থক অগ্ৰাধিকাৰ দিব লাগে।
৪। পাঁচটা আঞ্চলিক ৰাজনৈতিক দলৰ নাম লিখা।
উত্তৰ: পাঁচটা আঞ্চলিক ৰাজনৈতিক দল হ’ল-
১. অসম গণ পৰিষদ (অসম)
২. দ্ৰাবিড় মুন্নেত্ৰা কাজাগম - DMK (তামিলনাডু)
৩. শিৱসেনা (মহাৰাষ্ট্ৰ)
৪. তেলেগু দেশম (অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ)
৫. আকালি দল (পাঞ্জাব)।
৫। মৰ্চা চৰকাৰ বুলিলে কি বুজা?
উত্তৰ: যেতিয়া কোনো এটা বিশেষ ৰাজনৈতিক দলে নিৰ্বাচনত একক সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰি চৰকাৰ গঠন কৰিবলৈ অপাৰগ হয়, তেতিয়া কেইবাটাও ৰাজনৈতিক দল একগোট হৈ বা জোঁট বান্ধি যি চৰকাৰ গঠন কৰে, তাকে মৰ্চা চৰকাৰ বা সংযুক্ত চৰকাৰ বোলা হয়।
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। সংযুক্ত চৰকাৰ বুলিলে কি বুজা? সংযুক্ত চৰকাৰ কি পৰিস্থিতিত গঠিত হয়?
উত্তৰ:
সংযুক্ত চৰকাৰৰ ধাৰণা: সাধাৰণ নিৰ্বাচনত কোনো এটা দলে এককভাৱে চৰকাৰ গঠনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সংখ্যাগৰিষ্ঠতা (মেজৰিটি) লাভ নকৰিলে, একাধিক দল একগোট হৈ উমৈহতীয়া লক্ষ্য আৰু নূন্যতম কাৰ্যসূচীৰ ভিত্তিত যি চৰকাৰ গঠন কৰে, তাকে সংযুক্ত বা মৰ্চা চৰকাৰ বোলে।
যি পৰিস্থিতিত গঠিত হয়:
একক সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰ অভাৱ: নিৰ্বাচনত কোনো এটা ৰাজনৈতিক দলে স্পষ্ট সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰিব নোৱাৰিলে।
ৰাজনৈতিক দলৰ সংখ্যা বৃদ্ধি: দেশত বহুদলীয় ব্যৱস্থাৰ ফলত ভোট বিভক্ত হৈ পৰিলে।
পুনৰ নিৰ্বাচন এৰাই চলাৰ বাবে: কোটি কোটি টকা খৰচ কৰি অনুষ্ঠিত কৰা নিৰ্বাচনৰ পিছত পুনৰ মধ্যৱৰ্তী নিৰ্বাচন পাতি ৰাজহুৱা ধনৰ অপব্যয় ৰোধ কৰাৰ উদ্দেশ্যে।
আঞ্চলিক প্ৰতিনিধিত্ব বৃদ্ধি: বিভিন্ন ৰাজ্য বা আঞ্চলিক দলসমূহক কেন্দ্ৰীয় প্ৰশাসনত অংশগ্ৰহণৰ সুযোগ দিয়াৰ পৰিস্থিতিত।
২। সংযুক্ত অথবা মৰ্চা চৰকাৰৰ দুটা গুণ আৰু দুটা দোষ আলোচনা কৰা।
উত্তৰ:
মৰ্চা চৰকাৰৰ দুটা গুণ:
১. অস্বেচ্ছাচাৰী চৰকাৰ: একক সংখ্যাগৰিষ্ঠতা থকা দলৰ দৰে মৰ্চা চৰকাৰে স্বেচ্ছাচাৰী সিদ্ধান্ত ল’ব নোৱাৰে। সকলো সিদ্ধান্ত অংশীদাৰী দলসমূহৰ পৰস্পৰ আলোচনাৰ মাধ্যমেৰে লোৱা হয়।
২. আঞ্চলিক প্ৰতিনিধিত্ব: মৰ্চা চৰকাৰত বিভিন্ন অঞ্চল আৰু জাতি-গোষ্ঠীৰ দলসমূহে স্থান পোৱাৰ বাবে স্থানীয় সমস্যা আৰু দাবীসমূহে চৰকাৰী পৰ্যায়ত গুৰুত্ব লাভ কৰে।
মৰ্চা চৰকাৰৰ দুটা দোষ:
১. অস্থিৰতা বা ক্ষণস্থায়ী: অংশীদাৰ দলসমূহৰ নিজা স্বাৰ্থত আঘাত পৰিলে তেনে দলে যিকোনো সময়তে সমৰ্থন প্ৰত্যাহাৰ কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত চৰকাৰৰ অকাল পতন ঘটে।
২. দুৰ্বল চৰকাৰ: সকলো অংশীদাৰী দলক সন্তুষ্ট ৰাখিবলগা হোৱাৰ বাবে এনে চৰকাৰে কোনো গুৰুত্বপূৰ্ণ জাতীয় বিষয়ত দৃঢ় আৰু খৰতকীয়া সিদ্ধান্ত ল’ব নোৱাৰে।
৩। গণতন্ত্ৰত বিৰোধী ৰাজনৈতিক দলৰ ভূমিকা আলোচনা কৰা।
উত্তৰ:
গণতান্ত্ৰিক ব্যৱস্থাত বিৰোধী দল হ’ল গণতন্ত্ৰৰ অন্যতম মূল স্তম্ভ। সুস্থ আৰু সবল গণতন্ত্ৰৰ বাবে শক্তিশালী বিৰোধী দল অপৰিহাৰ্য। গণতন্ত্ৰত বিৰোধী দলৰ মুখ্য ভূমিকাসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:
অতন্দ্ৰ প্ৰহৰীৰ ভূমিকা: চৰকাৰে যাতে সংবিধান উলংঘা কৰি বা জাতীয় স্বাৰ্থৰ পৰিপন্থী কোনো কাম কৰিব নোৱাৰে, তাৰ ওপৰত বিৰোধী দলে চোকা নজৰ ৰাখে।
গঠনমূলক সমালোচনা: চৰকাৰৰ ভুল নীতি, আঁচনি আৰু কাম-কাজৰ সংসদৰ মজিয়াত উপযুক্ত আলোচনা আৰু গঠনমূলক সমালোচনা কৰে।
জনমত গঠন আৰু অভাৱ-অভিযোগ উপস্থাপন: জনসাধাৰণৰ সমস্যা, আশা-আকাংক্ষা আৰু অভাৱ-অভিযোগ সংসদত উত্থাপন কৰি চৰকাৰৰ দৃষ্টিগোচৰ কৰে আৰু জনমত গঢ়ি তোলে।
বিকল্প চৰকাৰ গঠনৰ প্ৰস্তুতি: শাসকীয় দল ব্যৰ্থ হ’লে বা পতন ঘটিলে তৎমুহূৰ্ততে বিকল্প চৰকাৰ গঠন কৰিবলৈ বিৰোধী দল সদায় সাজু থাকে।
স্বেচ্ছাচাৰিতা ৰোধ: চৰকাৰক খেয়াল-খুচি মতে শাসন চলোৱাত বাধা দিয়ে আৰু চৰকাৰক জনসাধাৰণৰ ওচৰত জবাবদিহী হ’বলৈ বাধ্য কৰায়।
৪। আঞ্চলিক ৰাজনৈতিক দলৰ জন্মৰ মূল কাৰণ কেইটা আলোচনা কৰা।
উত্তৰ:
ভাৰতবৰ্ষৰ দৰে বহু-ভাষিক, বহু-সাংস্কৃতিক দেশত আঞ্চলিক দলৰ জন্মৰ মূল কাৰণসমূহ হ’ল:
১. ৰাষ্ট্ৰীয় দলসমূহৰ বৈষম্যমূলক নীতি: সৰ্বভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় দলসমূহে স্থানীয় সমস্যাসমূহ সমাধানত আওকাণ কৰা বা বৈষম্য কৰাৰ ফলত আঞ্চলিক দলৰ সৃষ্টি হয়।
২. ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক ভিন্নতা: দেশৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ জনসাধাৰণে নিজৰ স্বকীয় ভাষা, কৃষ্টি আৰু সংস্কৃতি ৰক্ষা আৰু বিকাশৰ বাবে সুকীয়া মঞ্চৰ প্ৰয়োজন অনুভৱ কৰে।
৩. কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ অতি-কেন্দ্ৰীকৰণ প্ৰৱণতা: কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ৰাজ্যসমূহৰ সম্পদৰ ওপৰত অধিক কৰ্তৃত্ব চলোৱা আৰু সকলো ৰাজ্যৰ প্ৰতি সমান দৃষ্টি নৰখাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত।
৪. সংখ্যালঘুসকলৰ নিৰাপত্তাহীনতা: ধৰ্মীয়, ভাষিক বা জাতিগত সংখ্যালঘুসকলৰ মনত সৃষ্টি হোৱা নিৰাপত্তাহীনতাৰ ভাৱ।
৫. ৰাষ্ট্ৰীয় দলৰ ৰাজ্যিক নেতাৰ দুৰ্বলাৱস্থা: ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় দলৰ নেতাসকলে কেন্দ্ৰীয় নেতৃত্বৰ ওচৰত ৰাজ্যৰ স্বাৰ্থ সঠিকভাৱে দাঙি ধৰিব নোৱাৰিলে আঞ্চলিক দলৰ উত্থান ঘটে।
৫। গণতান্ত্রিক ৰাষ্ট্ৰত ৰাজনৈতিক দলৰ প্ৰয়োজনীয়তা সম্পর্কে লিখা।
উত্তৰ:
প্ৰকৃতাৰ্থত গণতন্ত্ৰ আৰু ৰাজনৈতিক দল দুয়োটা এটা আনটোৰ পৰিপূৰক। ৰাজনৈতিক দল অবিহনে আধুনিক প্ৰতিনিধিত্বমূলক গণতন্ত্ৰ অচল। তলত দিয়া কাৰণসমূহৰ বাবে গণতান্ত্ৰিক ৰাষ্ট্ৰত ৰাজনৈতিক দল অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়:
শাসক আৰু জনগণৰ যোগসূত্ৰ: ৰাজনৈতিক দলে সৰ্বসাধাৰণ ৰাইজক প্ৰশাসনৰ ওচৰ চপাই আনে আৰু চৰকাৰ আৰু জনসাধাৰণৰ মাজত দলং হিচাপে কাম কৰে।
ৰাজনৈতিক শিক্ষা আৰু সচেতনতা: ৰাজনৈতিক দলে দেশৰ সমস্যাসমূহ তুলি ধৰি জনগণক ৰাজনৈতিকভাৱে শিক্ষিত আৰু সচেতন কৰি তোলে।
জনমত গঠন: সিঁচৰতি হৈ থকা জনমতক একগোট কৰি সুসংগঠিত ৰূপ দিয়াৰ কাম ৰাজনৈতিক দলে কৰে।
চৰকাৰ গঠন আৰু পৰিচালনা: নিৰ্বাচনত অংশগ্ৰহণ কৰি সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰা দলে চৰকাৰ গঠন কৰে আৰু দেশ পৰিচালনা কৰে।
নিয়ন্ত্ৰণ আৰু ভাৰসাম্য: বিৰোধী দলৰ আসনত বহি চৰকাৰৰ স্বেচ্ছাচাৰিতা ৰোধ কৰি গণতন্ত্ৰক সুৰক্ষিত ৰাখে।
৬। ৰাজনৈতিক দলৰ বৈশিষ্ট্য আৰু কাৰ্যাৱলী উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:
ৰাজনৈতিক দলৰ বৈশিষ্ট্যসমূহ:
১. এটা শক্তিশালী সংগঠন থাকিব লাগিব।
২. নিজস্ব স্পষ্ট নীতি-আদৰ্শ আৰু কাৰ্যসূচী থাকিব লাগিব।
৩. সাংবিধানিক উপায়েৰে ক্ষমতা দখলৰ আকাংক্ষা থাকিব লাগিব।
৪. জাতীয় স্বাৰ্থৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা আৰু সন্মান থাকিব লাগিব।
ৰাজনৈতিক দলৰ কাৰ্যাৱলী:
১. ৰাজনৈতিক শিক্ষা প্ৰদান: ৰাইজক ৰাজনৈতিক শিক্ষা প্ৰদানেৰে সজাগ কৰি তোলা।
২. জনমত গঠন: সঠিক জনমত গঠন কৰা আৰু তাক সংগঠিত ৰূপ দিয়া।
৩. চৰকাৰ গঠন আৰু বিৰোধিতা: নিৰ্বাচনত জয়ী হৈ চৰকাৰ গঠন কৰা, আৰু পৰাজিত হ’লে গঠনমূলক বিৰোধী দলৰ ভূমিকা পালন কৰা।
৪. জনগণৰ অংশগ্ৰহণ নিশ্চিত কৰা: চৰকাৰ গঠন আৰু নীতি নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াত সাধাৰণ ৰাইজৰ অংশগ্ৰহণৰ বাতাবৰণ সৃষ্টি কৰা।
৭। সংযুক্ত চৰকাৰৰ ব্যৱস্থাটোৱে বৰ্তমান সময়ত বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰাৰ কাৰণ কেইটা আলোচনা কৰা।
উত্তৰ:
বৰ্তমান সময়ত সংযুক্ত বা মৰ্চা চৰকাৰৰ ধাৰণাটোৱে বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰাৰ মূল কাৰণসমূহ তলত আলোচনা কৰা হ’ল:
১. ৰাজনৈতিক দলৰ সংখ্যা বৃদ্ধি: বহুদলীয় ব্যৱস্থাৰ ফলত সমগ্ৰ দেশতে অসংখ্য ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আঞ্চলিক দলৰ সৃষ্টি হৈছে, যাৰ ফলত কোনো এটা নির্দিষ্ট দলে নিৰ্বাচনত একক সংখ্যাগৰিষ্ঠতা পোৱাতো কঠিন হৈ পৰিছে।
২. একক দলৰ প্ৰাধান্য হ্ৰাস: এসময়ত থকা একক দলৰ একচ্ছত্ৰী আধিপত্য (যেনে- স্বাধীনতাৰ পিছত কংগ্ৰেছৰ আধিপত্য) হ্ৰাস পোৱাৰ বাবে সংযুক্ত চৰকাৰ গঠন বাধ্যতামূলক হৈ পৰে।
৩. ৰাজহুৱা ধনৰ অপচয় ৰোধ: নিৰ্বাচনত কোনো দলে সংখ্যাগৰিষ্ঠতা নাপালে লগে লগে পুনৰ নিৰ্বাচন পাতি কোটি কোটি টকাৰ ৰাজহুৱা ধন অপব্যয় হ’বলৈ নিদি মৰ্চা চৰকাৰ গঠন কৰা হয়।
৪. আঞ্চলিক প্ৰতিনিধিত্ব নিশ্চিতকৰণ: কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰত দেশৰ বিভিন্ন প্রান্তৰ আঞ্চলিক দলসমূহৰ অংশগ্ৰহণে ৰাজ্যসমূহৰ স্বাৰ্থ ৰক্ষা কৰাৰ লগতে যুক্তৰাষ্ট্ৰীয় ব্যৱস্থাটোক অধিক শক্তিশালী কৰি তোলে।
No comments:
Post a Comment