অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। ব্যাখ্যা কৰা (এটা বাক্যত):
(ক) অৰ্থনৈতিক বিকাশ (Economic Growth):
কোনো এখন দেশৰ অৰ্থনীতিত দীৰ্ঘদিন ধৰি জাতীয় আয় বা মুৰব্বী পিছুৱাই আয় আৰু উৎপাদন বৃদ্ধি পোৱা প্ৰক্ৰিয়াকে অৰ্থনৈতিক বিকাশ বোলে।
(খ) অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন (Economic Development):
অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ উপৰি সমাজৰ কাঠামোগত, সামাজিক আৰু গুণগত পৰিৱৰ্তনৰ মাধ্যমেৰে জনসাধাৰণৰ জীৱন-যাত্ৰাৰ মান উন্নত হোৱা প্ৰক্ৰিয়াকে অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন বোলে।
(গ) মানৱ উন্নয়ন (Human Development):
জনসাধাৰণৰ পছন্দ বা বিকল্পসমূহৰ বিস্তাৰ ঘটাই দীৰ্ঘ, সুস্থ জীৱন ধাৰণ, শিক্ষা লাভ আৰু উন্নত জীৱন-যাত্ৰাৰ সুবিধা সুনিশ্চিত কৰা প্ৰক্ৰিয়াকে মানৱ উন্নয়ন বোলে।
(ঘ) অৰ্থনৈতিক পৰিকল্পনা (Economic Planning):
দেশৰ উপলব্ধ সম্পদৰ সুষম আৰু কাৰ্যকৰী ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে নির্দিষ্ট সময়সীমাত নিৰ্ধাৰিত অৰ্থনৈতিক লক্ষ্যসমূহ প্ৰাপ্তিৰ বাবে কৰা কেন্দ্ৰীয় প্ৰচেষ্টাই হ'ল অৰ্থনৈতিক পৰিকল্পনা।
(ঙ) গণতান্ত্ৰিক পৰিকল্পনা (Democratic Planning):
যি পৰিকল্পনা প্ৰস্তুত আৰু ৰূপায়ণৰ প্ৰক্ৰিয়াত জনসাধাৰণ তথা স্থানীয় প্ৰতিনিধিসকলৰ প্ৰত্যক্ষ অংশগ্ৰহণ আৰু সন্মতি থাকে, তাক গণতান্ত্ৰিক পৰিকল্পনা বোলে।
(চ) উদাৰীকৰণ (Liberalisation):
দেশৰ আৰ্থিক ব্যৱস্থা তথা উদ্যোগ, বাণিজ্য আৰু বিনিয়োগ আদিৰ ওপৰত থকা চৰকাৰী কঢ়া নীতি-নিয়ম আৰু নিয়ন্ত্ৰণসমূহ শিথিল কৰাকে উদাৰীকৰণ বোলা হয়।
(ছ) ব্যক্তিগতকৰণ (Privatisation):
চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণ আৰু ব্যৱস্থাপনাৰ অধীনত থকা উদ্যোগ বা ৰাজহুৱা খণ্ডসমূহ বেচৰকাৰী বা ব্যক্তিগত খণ্ডলৈ হস্তান্তৰ কৰা প্ৰক্ৰিয়াটোকে ব্যক্তিগতকৰণ বোলে।
(জ) গোলকীকৰণ বা বিশ্বায়ন (Globalisation):
দেশ এখনৰ অৰ্থনীতিৰ সৈতে সমগ্ৰ বিশ্বৰ অৰ্থনীতিৰ অবাধ বাণিজ্য, মূলধন আৰু তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ জৰিয়তে সংযোগ বা সংহতি সাধন কৰাটোকে গোলকীকৰণ বা বিশ্বায়ন বোলে।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
২। অৰ্থনৈতিক বিকাশ আৰু অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ দুটা প্ৰধান পাৰ্থক্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ:
পৰিৰ্ধি: অৰ্থনৈতিক বিকাশ কেৱল আয় আৰু উৎপাদনৰ সংখ্যাগত বৃদ্ধিতে সীমাবদ্ধ, আনহাতে অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন হ'ল বিকাশৰ লগতে গুণগত আৰু কাঠামোগত পৰিৱৰ্তনৰ সমাহাৰ।
ধাৰণা: অৰ্থনৈতিক বিকাশ এক সংকীৰ্ণ বা একমাত্ৰিক ধাৰণা; আনহাতে অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন এক বহুল আৰু বহুমাত্রিক ধাৰণা।
৩। মানৱ উন্নয়নৰ তিনিটা সূচক কি কি?
উত্তৰ: মানৱ উন্নয়নৰ তিনিটা সূচক হ’ল:
প্ৰত্যাশিত আয়ুস (দীৰ্ঘ আৰু সুস্থ জীৱন ধাৰণৰ পৰিমাপ)
শিক্ষা / জ্ঞান (প্ৰাপ্তবয়স্কৰ সাক্ষৰতা আৰু বিদ্যালয়ত নামভৰ্তিৰ গড়)
জীৱন-যাত্ৰাৰ মান (মুৰব্বী পিছুৱাই প্ৰকৃত জাতীয় আয়)
৪। সমষ্টিগত পছন্দৰ বিস্তাৰ সাধন হৈছে বুলিলে কি বুজিবা?
উত্তৰ: সমষ্টিগত পছন্দৰ বিস্তাৰ সাধন মানে হৈছে সমাজৰ মানুহৰ স্বতন্ত্ৰতা আৰু সুযোগ বৃদ্ধি কৰা। অৰ্থাৎ মানুহে যাতে দীৰ্ঘ আৰু সুস্থ জীৱন-যাপন কৰিব পাৰে, শিক্ষা আৰু জ্ঞান অৰ্জন কৰিব পাৰে আৰু শ্ৰেষ্ঠ জীৱন-যাত্ৰাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সম্পদ প্ৰাপ্তিৰ দিশত নিজৰ পছন্দ বা সুযোগসমূহ সহজে বাছি ল'ব পাৰে।
৫। ভাৰতবৰ্ষৰ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ তিনিটা মূল লক্ষ্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: ভাৰতবৰ্ষৰ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ তিনিটা মূল লক্ষ্য হ’ল:
উচ্চ অৰ্থনৈতিক বিকাশ ৰাখা: জাতীয় আয় আৰু মুৰব্বী পিছুৱাই আয় দ্ৰুতগতিৰে বৃদ্ধি কৰা।
আত্মনিৰ্ভৰশীলতা অৰ্জন: খাদ্য শস্য আৰু মৌলিক সামগ্ৰী উৎপাদনত বিদেশৰ ওপৰত থকা নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰা।
সামাজিক ন্যায় আৰু সাম্য স্থাপন: দৰিদ্ৰতা আৰু আয়ৰ বৈষম্য দূৰ কৰি সুষম উন্নয়ন নিশ্চিত কৰা।
৬। NITI আয়োগৰ সদস্যসকল কোন কোন?
উত্তৰ: NITI আয়োগ (National Institution for Transforming India) ৰ মূল সদস্যসকল হ’ল:
অধ্যক্ষ (Chairperson): ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী।
উপাধ্যক্ষ (Vice-Chairperson): প্ৰধানমন্ত্ৰী দ্বাৰা নিযুক্ত ব্যক্তি।
মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO): প্ৰধানমন্ত্ৰী দ্বাৰা নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ বাবে নিযুক্ত বিষয়া।
পূৰ্ণকালীন সদস্যসকল: অৰ্থনীতি আৰু পৰিকল্পনা বিশেষজ্ঞসকল।
খণ্ডকালীন সদস্যসকল: বিশ্ববিদ্যালয় আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ বিশেষজ্ঞ।
প্ৰশাসনিক পৰিষদ (Governing Council): সকলো ৰাজ্যৰ মুখ্যমন্ত্ৰী আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ উপ-ৰাজ্যপালসকল।
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
৭। ভাৰতবৰ্ষৰ পৰিকল্পিত অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ প্ৰথমছোৱা (১৯৫১-১৯৯১) আৰু দ্বিতীয়ছোৱা (১৯৯১ৰ পৰা বৰ্তমানলৈ)ৰ মাজত থকা এটা মূল পাৰ্থক্য ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: প্ৰথমছোৱা (১৯৫১-১৯৯১) আৰু দ্বিতীয়ছোৱা (১৯৯১-বৰ্তমান)ৰ মাজত মূল পাৰ্থক্যটো হ'ল ৰাজহুৱা খণ্ড আৰু বেচৰকাৰী/বজাৰ ব্যৱস্থাৰ ভূমিকাত অহা পৰিৱৰ্তন।
প্ৰথমছোৱা (১৯৫১-১৯৯১): এই সময়ছোৱাত অৰ্থনীতিত চৰকাৰ বা ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰধান ভূমিকা আছিল। উদ্যোগ আৰু বাণিজ্যত চৰকাৰী কঢ়া নিয়ন্ত্ৰণ, লাইচেঞ্চ ব্যৱস্থা আৰু আমদানি সুৰক্ষানীতি প্ৰযোজ্য আছিল।
দ্বিতীয়ছোৱা (১৯৯১ৰ পৰা বৰ্তমান): ১৯৯১ চনৰ নতুন অৰ্থনৈতিক নীতিৰ (LPG) পিছত চৰকাৰে নিয়ন্ত্ৰণ শিথিল কৰে আৰু ব্যক্তিগত/বেচৰকাৰী খণ্ড তথা বৈদেশীক বিনিয়োগক মুক্তভাৱে উৎসাহিত কৰে। ফলত অৰ্থনীতিখন চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰিত ব্যৱস্থাৰ পৰা মুক্ত বজাৰভিত্তিক অৰ্থনীতিলৈ পৰিৱৰ্তিত হয়।
৮। ভাৰতবৰ্ষত অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ প্ৰৱৰ্তনৰ তিনিটা মূল কাৰণ চমুকৈ ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: ১৯৯১ চনত ভাৰতবৰ্ষত অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ তিনিটা মূল কাৰণ:
গম্ভীৰ বৈদেশিক মুদ্ৰাৰ সংকটে: ১৯৯১ চনত ভাৰতৰ বৈদেশীক মুদ্ৰাৰ সঞ্চয় ইমানেই হ্ৰাস পাইছিল যে মাত্ৰ প্ৰায় দুই সপ্তাহৰ আমদানিৰ খৰচ বহন কৰিব পৰা ক্ষমতা বাকী আছিল।
ৰাজহ ঘাটি আৰু মূল্যবৃদ্ধি: চৰকাৰী ব্যয় আয়তকৈ অধিক হোৱাৰ বাবে বিত্তীয় ঘাটি ব্যাপকভাৱে বৃদ্ধি পাইছিল আৰু খাদ্যবস্তুসহ নিত্য ব্যৱহাৰ্য সামগ্রীৰ মূল্যবৃদ্ধি আকাশলংঘী হৈছিল।
ৰাজহুৱা খণ্ডৰ ব্যৰ্থতা: চৰকাৰী নিগমে পৰ্যাপ্ত লাভ অৰ্জন কৰিব পৰা নাছিল, বৰঞ্চ বহু ৰাজহুৱা খণ্ড লোকচানৰ সন্মুখীন হৈ বোজা হৈ পৰিছিল।
৯। অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ তিনিটা সুফল উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ তিনিটা মূল সুফল:
উচ্চ অৰ্থনৈতিক বিকাশ: অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ পিছত ভাৰতৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন (GDP) আৰু বিকাশৰ হাৰ দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পালে।
বৈদেশিক বিনিয়োগ আৰু সঞ্চয় বৃদ্ধি: দেশলৈ প্ৰত্যক্ষ বৈদেশীক বিনিয়োগ (FDI) বৃদ্ধি পালে আৰু বৈদেশীক মুদ্ৰাৰ সঞ্চয় যথেষ্ট মজবুত হ'ল।
গ্ৰাহকৰ সুবিধা আৰু প্ৰযুক্তিৰ উন্নয়ন: বজাৰত প্ৰতিযোগিতা বৃদ্ধি পোৱাৰ ফলত উন্নত মানৰ বস্তু আৰু সেৱা (যেনে: তথ্য-প্ৰযুক্তি, টেলিকম) কম মূল্যত সহজলভ্য হ'ল।
১০। অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰ প্ৰৱৰ্তনৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা দুটা অসুবিধা চমুকৈ ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ দুটা প্ৰধান অসুবিধা:
কৃষি খণ্ডৰ অৱহেলা: অৰ্থনৈতিক সংস্কাৰৰ ফলত উদ্যোগ আৰু সেৱা খণ্ডই অধিক প্ৰাধান্য পালে, আনহাতে কৃষি খণ্ডত চৰকাৰী বিনিয়োগ হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত খেতিয়কসকল সমস্যাৰ সন্মুখীন হ'ল।
আয় আৰু আঞ্চলিক বৈষম্য বৃদ্ধি: সংস্কাৰৰ সুফল ধনী শ্ৰেণী আৰু চহৰ অঞ্চলত অধিক কেন্দ্ৰীভূত হ'ল, যাৰ ফলত ধনী আৰু দুখীয়া তথা চহৰ আৰু গাওঁ অঞ্চলৰ মাজত বৈষম্য বাঢ়িল।
১১। অসমৰ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ ছটা প্ৰধান লক্ষ্য উল্লেখ কৰা।
উত্তৰ: অসমৰ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনাৰ ছটা প্ৰধান লক্ষ্য হ’ল:
উচ্চ বিকাশৰ হাৰ অৰ্জন: ৰাজ্যৰ জি.ডি.পি (GSDP) বৃদ্ধি কৰি দেশৰ উন্নত ৰাজ্যসমূহৰ সমপৰ্যায়লৈ নিয়া।
কৃষি আৰু গ্ৰামোন্নয়ন: কৃষি উৎপাদন বৃদ্ধি আৰু বৈচিত্ৰীকৰণৰ জৰিয়তে গ্ৰাম্য অৰ্থনীতি সবল কৰা।
দৰিদ্ৰতা আৰু নিবনুৱা সমস্যা দূৰীকৰণ: কৌশল বিকাশ আৰু স্ব-নিয়োগৰ নতুন সুবিধা সৃষ্টি কৰা।
বানপানী আৰু গৰাখহনীয়া নিয়ন্ত্ৰণ: বিজ্ঞানসন্মত ব্যৱস্থাৰে ৰাজ্যৰ মুখ্য সমস্যা বান-গৰাখহনীয়া সমাধানৰ চেষ্টা কৰা।
মানৱ সম্পদৰ উন্নয়ন: শিক্ষা, স্বাস্থ্য আৰু খোৱাপানী সেৱাৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটোৱা।
ভৌতিক আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণ: পথ, যাতায়াত, শক্তি (বিদ্যুৎ) আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ দ্ৰুত উন্নয়ন কৰা।
No comments:
Post a Comment