অসমীয়া ব্যাকৰণঃ সমাৰ্থক শব্দ

অ

অগ্নি [HSLC '14] : জুই, অনল, বহ্নি, হুতাশন, পাৱক।

অতি : অত্যন্ত, অতিশয়, অধিক, খুব, পৰম।

অন্ধকাৰ : তমঃ, তিমিৰ, আন্ধাৰ।

অনুৰাগ : আসক্তি, প্ৰেম।

অমৰাপুৰী : স্বৰ্গ, দেৱলোক, সুৰলোক।

অমৃত : সুধা, অমিয়, পীয়ূষ।

অৰ্থ : ধন, বিত্ত, সম্পদ, বিভৱ, বৈভৱ, ঐশ্বৰ্য।

অলংকাৰ : আভূষণ, আভৰণ, গহনা।

অসুখ : বেমাৰ, ৰোগ, ব্যাধি, অসুস্থতা, অশান্তি।

অসুৰ : দৈত্য, দানৱ, দেৱাৰি, দিতিসুত, দেৱৰিপু, ইন্দ্ৰাৰি।

আ

আকাশ [HSLC '05, '07, '10, '14, '15, '16, '17] : অম্বৰ, গগন, ব্যোম, শূন্য, আচমান।

আনন্দ : ৰং, আমোদ, হৰ্ষ, উল্লাস।

আভৰণ : অলংকাৰ, আভূষণ, ভূষণ।

আত্মীয় : কুটুম্ব, আপোন মানুহ, সম্বন্ধীয় লোক।

আহত : আঘাতপ্ৰাপ্ত, ক্ষতবিক্ষত।

আবেদন : দৰখাস্ত, প্ৰাৰ্থনা, নিবেদন, অৰ্জি।

আৰাও : মাত, চিঞৰ, শব্দ, ৰৱ।

ই / ঈ

ইচ্ছা : বাঞ্ছা, অভিলাষ, অভিপ্ৰায়, কামনা, হেঁপাহ, হাবিয়াহ, হাবিলাষ, স্পৃহা, আকাংক্ষা।

ঈশ্বৰ : ভগৱান, পৰমেশ্বৰ, জগদীশ, বিধাতা, স্ৰষ্টা, প্ৰভু, দীনবন্ধু, পৰমপিতা, আল্লা, খোদা।

উ

উজু : সহজ, সৰল, সুচল।

উত্তম : উৎকৃষ্ট, শ্ৰেষ্ঠ, ভাল, অনুপম।

উভতি : ওভতি, উলটি, উভতি আহি।

ঋ

ঋণ : ধাৰ, দেনা, কৰ্জ।

ক

কথা : উক্তি, বচন, বাক্য, ভাষণ।

কন্যা : দুহিতা, তনয়া, জীয়াৰী, আত্মজা।

কপাল [HSLC '05] : ললাট, ভাল, অদৃষ্ট।

কম : তাকৰ, অল্প, নগণ্য।

কৰুণ [HSLC '13] : কাতৰ, শোকাবহ, ব্যাকুল, মৰ্মভেদী।

কলঙ্ক : দাগ, খুঁত, অপযশ।

কাপোৰ : বস্ত্ৰ, অম্বৰ, বসন, বাস, আচ্ছাদন।

কাৰেং : ৰাজপ্ৰাসাদ, ৰজাৰ অট্টালিকা।

কিতাপ : পুস্তক, গ্ৰন্থ, পুথি।

কিৰণ : ৰশ্মি, দীপ্তি, জেউতি, পোহৰ, অংশু।

কুশল : কল্যাণ, মঙ্গল, শুভ, সমৃদ্ধি।

কুসুম : ফুল, পুষ্প, প্ৰসূন।

কেৰাহি : বেঁকা দৃষ্টি, তিৰ্যক দৃষ্টি।

কেৰাহী : লোহৰা (ভাজি ৰন্ধা পাত্ৰবিশেষ)।

কেয়ূৰ / কেৰু : থুৰীয়া, কাণফুলি, কুণ্ডল।

গ

গছ [HSLC '14, '16] : বৃক্ষ, বিৰিখ, বিটপী, পাদপ, দ্ৰুম, শাখী, মহীৰুহ।

গধূলি : সন্ধিয়া, সন্ধ্যা, দিনান্ত, গোধূলি।

গাখীৰ : ক্ষীৰ, দুগ্ধ, পয়।

গীত : গান, সংগীত।

গৃহস্থ : সংসাৰী, পৰিণীতিপ্ৰাপ্ত, ঘৰৰ মুৰব্বী।

ঘ

ঘৰ [HSLC '15] : গৃহ, আলয়, আবাস, ভৱন, নিলয়, সদন।

ঘাট : নৈৰ পাৰ, উপকূল, তৰণীঘাট।

ঘাঁহ : তৃণ, বন।

ঘিউ : ঘৃত, হব্য, সৰ্পি।

ঘোঁৰা : অশ্ব, ঘোটক, তুৰঙ্গ, হয়।

চ / ছ

চকু [HSLC '05, '09, '15] : অক্ষি, নয়ন, নেত্ৰ, লোচন, দৃষ্টি।

চন্দ্ৰ : জোন, জোনবাই, শশী, শশধৰ, শশাঙ্ক, সুধাকৰ, সুধাংশু, সোম, ইন্দু, নিশাকৰ।

চৰা : উচ্চ, বৰ্ধিত, বৃদ্ধি পোৱা।

চৰাই : পক্ষী, বিহগ, বিহঙ্গ, বিহঙ্গম, খগ, খেচৰ, দ্বিজ।

চাকৰ : দাস, ভৃত্য, অনুচৰ, পৰিচাৰক।

চাৰু : সুন্দৰ, মনোহৰ, শুৱনি, উত্তম, ধুনীয়া।

চিকুণ : মিহি, মসৃণ, সুন্দৰ, নিপোটল।

চিনেমা : চলচ্চিত্ৰ, বোলছবি।

চিন্তো : ভাবোঁ, চিন্তা কৰোঁ।

ছাল : চৰ্ম, চামৰা, ত্বক, বাকলি।

ছিদ্ৰ : বিন্ধা, ফুটা, জলঙা।

জ

জন্ম : উৎপত্তি, জনন, জনম, উদ্ভৱ, আৱিৰ্ভাৱ।

জলক : দীপ্তি, চকমকীয়া পোহৰ, ঝলক।

জড় : অচেতন, অপ্ৰাণ, জীৱনহীন।

জিভা : জিহ্বা, ৰসনা।

জীৱিত : জীয়াই থকা, জীৱন্ত, প্ৰাণৱন্ত।

জুই : অগ্নি, অনল, বহ্নি, হুতাশন, পাৱক।

জোন : চন্দ্ৰ, শশী, জোনবাই।

ড

ডাঙৰ : বৃহৎ, বিশাল, প্ৰকাণ্ড, শ্ৰেষ্ঠ, গুৰু।

ত

তপ্ত : গৰম, উত্তপ্ত।

তৰংগ : ঢৌ, লহৰ, ঊৰ্মি, হিল্লোল।

তেজ : ৰক্ত, শোণিত, ৰুধিৰ।

ত্যাগ : বৰ্জন, পৰিত্যাগ, বিসৰ্জন।

দ

দক্ষিণা : বৰঙণি, দান, মাননি, অৰিহণা।

দৰিয়া : সাগৰ, সিন্ধু, নদী।

দাহ : পোৰণি, দহন, জ্বলা।

দিন : দিৱস, দিবা, অহঃ, বাৰ, বাসৰ।

দুখ : বেদনা, কষ্ট, যন্ত্ৰণা, ক্লেশ, বেজাৰ।

দেৱতা : সুৰ, অমৰ, দেৱ, ত্ৰিদশ, আদিত্য।

ধ

ধন : অৰ্থ, বিত্ত, সম্পদ, বিভৱ, সম্পত্তি, ঐশ্বৰ্য।

ধনী : চহকী, আঢ্যৱন্ত, ধনৱন্ত।

ধৰা [HSLC '14] : পৃথিৱী, ধৰিত্ৰী, মেদিনী, বসুন্ধৰা।

ধৱল [HSLC '17] : বগা, শুক্ল, শ্বেত।

ধুনীয়া : সুন্দৰ, শুৱনি, সুশ্ৰী, মনোহৰ।

ধাম : পবিত্ৰ স্থান, তীৰ্থস্থান, বাসস্থান।

ন

নাবালক : অপ্ৰাপ্তবয়স্ক, কিশোৰ।

নাৰী : তিৰোতা, মহিলা, স্ত্ৰী, ৰমণী, অংগনা, অবলা, কামিনী, বনিতা।

নিগাজী : স্থায়ী, চিৰকলীয়া, যুগমীয়া।

নিশা [HSLC '04, '08, '09] : ৰাতি, ৰজনী, নিশি, যামিনী, বিভাৱৰী, শৰ্বৰী।

নিঃশব্দ : নীৰৱ, নিস্তব্ধ, নিমাওমাও।

নৈ / নদী [HSLC '04, '09, '15] : তটিনী, স্ৰোতস্বিনী, স্ৰোতৱতী, তৰঙ্গিণী, সৰিৎ, নিম্নগা, নিৰ্ঝৰিণী, প্ৰবাহিনী।

প

পতি : স্বামী, প্ৰভু, নাথ, কান্ত, গিৰিহঁত।

পত্নী : ঘৈণী, তিৰোতা, স্ত্ৰী, সহধৰ্মিণী, জায়া, গৃহিণী।

পদ : ভৰি, চৰণ, পাদ।

পদূলি : বাটৰ মুখ, চোতালৰ সম্মুখ।

পদুম ফুল : পদুম, পদ্ম, কমল, উৎপল, নলিন, নলিনী, অৰবিন্দ, পঙ্কজ, সৰোজ, শতদল, পুণ্ডৰীক, কোকনদ।

পণ্ডিত : বিদ্বান, জ্ঞানী, প্ৰাজ্ঞ, মনীষী, সুধী, বিজ্ঞ।

পৰ্বত : গিৰি, শৈল, পাহাৰ, ভূধৰ, মহীধৰ, অচল, অদ্ৰি, শৃংগী, শিখৰী।

পহু : হৰিণা, মৃগ, কুৰঙ্গ, সাৰঙ্গ।

পানী : জল, বাৰি, অপ, অম্বু, উদক, নীৰ।

পিৰীতি : প্ৰেম, মৰম, চেনেহ, প্ৰণয়।

পিয়াহ : পিয়াহ লগা, তৃষ্ণা, পিপাসা।

পীড়া : ব্যাধি, ৰোগ, কষ্ট, যন্ত্ৰণা, বেদনা।

পুথি : পুস্তক, গ্ৰন্থ, কিতাপ।

পূৰ্বতে : আগতে, আদিতে, প্ৰাচীন কালত।

পৃথিৱী [HSLC '04, '07, '09] : ধৰা, ধৰিত্ৰী, বসুন্ধৰা, বসুধা, মেদিনী, অৱনী, মহী, ক্ষিতি, বসুমতী, ৰত্নগৰ্ভা।

প্ৰয়াস : চেষ্টা, যত্ন, উদ্যোগ, পুৰুষাৰ্থ।

প্ৰাচীন : পুৰণি, পুৰাতন, বহুদিনীয়া।

প্ৰাপ্তবয়স্ক : পূৰ্ণবয়স্ক, সাবালক, বয়স্ক।

প্ৰিয় : মৰমৰ, চেনেহৰ, বাঞ্ছিত।

ব

বন : হাবি, অৰণ্য, জংঘল, কানন, বিপিন।

বতাহ [HSLC '16] : বায়ু, পৱন, অনিল, সমীৰ, সমীৰণ, মৰুৎ, প্ৰভঞ্জন।

বন্ধু : সখা, সখি, মিত্ৰ, সুহৃদ, বান্ধৱ, লগৰীয়া।

বধ : হত্যা, হনন, নিধন।

বাট : পথ, আলি, ৰাস্তা, মাৰ্গ।

বাৰিধি [HSLC '17] : সাগৰ, সমুদ্ৰ, জলধি, অম্বুধি।

বিখ্যাত : প্ৰখ্যাত, প্ৰসিদ্ধ, জনাজাত।

বিটপী [HSLC '16] : গছ, বৃক্ষ, বিৰিখ।

বৃত্তি : জীৱিকা, পেচা, ব্যৱসায়।

বেছি : অধিক, সৰহ, প্ৰচুৰ।

ব্যথা [HSLC '13] : বেদনা, কষ্ট, দুখ, যন্ত্ৰণা।

ভ

ভৰি : পদ, চৰণ, ঠেং।

ভাত : অন্ন, আহাৰ, সিজোৱা চাউল।

ভৃত্য : চাকৰ, দাস, লগুৱা, পৰিচাৰক।

ম

মন্দিৰ : দেৱালয়, মঠ, দ'ল, দেৱগৃহ।

মহিমা : মাহাত্ম্য, গৌৰৱ, প্ৰতাপ।

মণ্ডিত : অলংকৃত, বিভূষিত, শোভিত।

মাছ : মৎস্য, মীন।

মাটি : মৃত্তিকা, মৃৎ, ভূমি।

মিত্ৰ : বন্ধু, সখা, সুহৃদ, বান্ধৱ।

মুখ : বদন, আনন, আস্য।

মৃত্যু : মৰণ, দেহাৱসান, পঞ্চত্ব, বিনাশ, তিৰোভাৱ, পৰলোকগমন।

মেঘ [HSLC '04] : ডাৱৰ, জলধৰ, জীমূত, বাৰিদ, নীৰদ, ঘন।

য

যম : যমৰাজ, অন্তক, শমন, কৃতান্ত, ধৰ্মৰাজ, কাল, দণ্ডধৰ।

যত্ন : চেষ্টা, প্ৰয়াস, পৰিশ্ৰম, শুশ্ৰূষা, উদ্যোগ।

ৰ

ৰজা [HSLC '08, '10] : নৃপতি, নৰপতি, ভূপতি, নৰেশ্বৰ, সম্ৰাট।

ৰ'দ : কিৰণ, আতাপ, ৰ'দালি।

ৰহম : দয়া, কৃপা, কৰুণা।

ৰাগি : খং, ক্ৰোধ, কোপ, ৰোষ।

ৰোগ : ব্যাধি, বেমাৰ, নৰীয়া, পীড়া, অসুখ।

ল

লাঠী : লাখুটি, টোকোন, টাঙোন।

লেখীয়া : নিচিনা, দৰে, সদৃশ।

শ

শত্ৰু : অৰি, বৈৰী, ৰিপু, শতৰু, অৰাতি।

শেষ : অন্ত, অৱসান, সমাপ্তি, ওৰ, অন্তিম।

স

সঞ্চাৰ / সঁচাৰ : চাবি, তলা বন্ধ কৰা আহিলা।

সাউদ : সদাগৰ, ব্যৱসায়ী, বেপাৰী, মুদৈ।

সাগৰ : সমুদ্ৰ, সিন্ধু, জলধি, ৰত্নাকৰ, পাৰাবাৰ, অম্বুধি, অৰ্ণৱ, জলনিধি।

সামৰণি : সমাপ্তি, সমাপন, অন্ত।

সুঘ্ৰাণ : সুগন্ধ, সুবাস, ভাল গোন্ধ।

সুচল : সুবিধা, সহজ, অনুকূল।

সূৰ্য : ৰবি, বেলি, ভাস্কৰ, দিবাকৰ, ভানু, দিনকৰ, অৰুণ, তপন।

সোণ : স্বৰ্ণ, কাঞ্চন, হেম, কনক, সুৱৰ্ণ, হিৰণ্য।

স্থান : ঠাই, থল, বাসস্থান, আশ্ৰয়।

স্নিগ্ধ : কোমল, মসৃণ, শীতল।

স্বৰ্গ : দেৱলোক, সুৰলোক, ত্ৰিদিব, নাক, স্বঃ।

হ

হৰিষ : হৰ্ষ, আনন্দ, উল্লাস।

হাট : বজাৰ, বিপণি।

হাত [HSLC '16] : কৰ, হস্ত, বাহু, ভুজ, পাণি।

হাতী [HSLC '05] : হস্তী, গজ, দ্বিপ, কুঞ্জৰ, মাতঙ্গ, নাগ।

হৃদয় / হিয়া [HSLC '13] : বুকু, অন্তৰ, মন।

হোজা : সৰল, নিৰীহ, অজলা।

হ্ৰদ : সৰোবৰ, সৰসী, পুষ্কৰিণী।

সমাৰ্থক শব্দ: একেটা অৰ্থযুক্ত আন শব্দবোৰক সমাৰ্থক শব্দ বা প্ৰতিশব্দ বোলা হয়।

অ

অন্ত : অৱশেষ, শেষ, ইতি, মৃত্যু

অৰ্জুন : পাৰ্থ, সব্যসাচী, ফাল্গুনী।

অতি : অত্যন্ত, অধিক, পৰম।

অগ্নি : জুই, অনল, বহ্নি।

অনুৰাগ : আসক্তি, প্ৰেম।

অন্ধকাৰ : তিমিৰ, আন্ধাৰ, নিশি।

অমৰাপুৰী : স্বৰ্গ, দেৱলোক।

অমৃত : সুধা, অমিয়, পীযুষ।

অৰ্থ : টকা,সম্পদ, বিত্ত।

অলংকাৰ : গহণা, আভৰণ।

অসুৰ : দৈত্য, দানৱ।

অসুখ : বেজাৰ।

আ

আকাশ : অম্বৰ, গগণ, ব্যোম, শূণ্য।

আতংক : ভয়, ভীতি।

আত্মীয় : কুটুম, সম্বন্ধীয় মানুহ।

আদৰ্শ : আৰ্হি, চানেকি।

আদিম : প্ৰথম, প্ৰাচিন।

আনন্দ : উল্লাস, ৰং, আমোদ, ধেমালি।

আহত : আঘাত।

আপোন : নিজ, আত্ম।

আবেদন : দৰ্খাস্ত, নিৱেদন।

আৰাও : মাত, চিঞৰ।

আৰ্হি : চানেকি, আদৰ্শ।

আৱিৰ্ভূত : প্ৰকাশিত, অৱতীৰ্ণ।

আৱেগ : ব্যাকুলতা, ব্যগ্ৰতা।

ই

ইচ্ছা : বাঞ্ছা, স্পৃহা, অনুৰোধ।

ইন্দ্ৰ : পুৰন্দৰ, বজ্ৰপাণি, স্বৰ্গাধিপতি।

ইতৰ : হীন, অধম।

ইতিহাস : বুৰঞ্জী।

ঈ

ঈশ্বৰ : পৰমাত্মা,ভগৱান,নাথ।

ঈষত্ : অলপ, কিঞ্চিত।

ঈসান : মহাদেৱ, শিৱ।

ঈক্ষণ : দৃষ্টি, দৰ্শণ।

উ

উকা : শুদা, উদং।

উগ্ৰ : তীব্ৰ, চোকা।

উচিত : সমীচীন, যথাৰ্থ।

উজু : সৰল, সহজ, ঢিলা।

উত্কট : তীব্ৰ, অতিশয়।

উত্কন্ঠা : ব্যাকুলতা, উদ্বিগ্নতা।

উত্ফুল্ল : আনন্দিত, বিকশিত।

উত্ৰাৱল : অস্থিৰ, চঞ্চল।

উত্তম : উৎকৃষ্ট, শ্ৰেষ্ঠ।

উদয় : উত্থান, উত্পত্তি।

ঊ

ঊৰ্মি : ঢৌ , তৰংগ।

ঊষা : ধলপুৱা।

ঋ

ঋণ : কৰ্জ, দেনা, ধাৰ।

ঋষি : শাস্ত্ৰবিদ, তপস্বী, মুনি।

এ

একান্ত : একাগ্ৰ, একমুখী।

ঐ

ঐক্য : একতা।

ঐচ্ছিক : ইচ্ছাধীন।

ঐশ্বৰ্য্য : সম্পত্তি, বিভৱ।

ও

ওজা : শিক্ষক, পণ্ডিত।

ওপৰঞ্চি : অতিৰিক্ত, উপৰুৱা।

ওলগ : সেৱা, নমস্কাৰ।

ঔ

ঔষধ : দৰৱ।

ক

কথা : উক্তি।

কণ্ঠ : গল, ডিঙি, টেঁটু, গ্ৰীৱা।

কন্যা : জীয়াৰী, ছোৱালী।

কপাল : কপোল, ললাট।

কবিৰাজ : বৈদ্য।

কম : তাকৰ।

কৰ : ৰাজহ, খাজনা।

কৰুণ : কাতৰ, ব্যাকুল।

কলম : কাপ, লেখনি।

কলংক : দাগ।

ক’লা : কৃঞ্চবৰ্ণ।

কাণ : কৰ্ণ, শ্ৰৱণেন্দ্ৰিয়।

কাপোৰ : বস্ত্ৰ,অচ্ছাদন।

কামুক : কামী, কামাতুৰ, কামাৰ্ত

কাৰেং : ৰাজপ্ৰাসাদ।

কাষ : ওচৰ, সমীপ, দাঁতি।

কিতাপ : গ্ৰন্থ, পুথি।

কিৰণ : ৰশ্মি, পোহৰ।

কটুম্ব : আত্মীয়, স্বজন, জ্ঞাতি।

কুল : বংশ, গোত্ৰ, জাতি।

কুশল : কল্যান।

কুসুম : পুষ্প, ফুল।

কৃপণ : কৰাইচ, চিকটা।

কৃষক : খেতিয়ক, কৃষাণ।

কেৰাহি : বেকাঁ দৃষ্টি,

কেৰাহী : লোহৰা।

কেৰু : থুৰীয়া, কাণফুলি।

কোৰ্হাল : কোলাহল, হুলস্থূল।

কোঠা : কোঠালি, খোটালি, কক্ষ।

ক্লান্তি : অৱসাদ, ভাগৰ।

ক্ৰমশ : পৰ্যাক্ৰমে, ক্ৰমান্বয়ে।

ক্ৰমিক : ধাৰাবাহিক।

খ

খঙাল : কোপী, ক্ৰোধী।

খৰ : খৰাং, অবৃষ্টি।

খৰচ : ভগন, ব্যয়।

খনিকৰ : ভাস্কৰ, কাৰিকৰ, মূৰ্তিশিল্পী।

খনিজ : খনিজাত, অকৰিক।

খাট : বিছনা, বিছনা, পালেংগি।

খৱৰ : বতৰা, বাতৰি, সংবাদ।

খং : ৰাগ, ক্ৰোধ।

গ

গগনস্পৰ্শী : গগনচুম্বী, আকাশচুম্বী আকাশলংঘা।

গছ : বৃক্ষ, বিটপ।

গতানুগতিক : নতুনত্বহীন, অব্যতিক্ৰম।

গপচ : ধীৰ, গম্ভীৰ, গহীন।

গমন : যাত্ৰা, চলন।

গৰখীয়া : বৎসপাল, গোপালক।

গৰম : তপ্ত, উষ্ণ।

গৰাকী : মালিক, অধিকাৰী।

গল : কণ্ঠ, টেঁটু, ডিঙি।

গধূলি : সন্ধিয়া, সন্ধ্যা।

গংগা : ভাগিৰথী, জাহ্নবী, মন্দাকিনী।

গাখীৰ : ক্ষীৰ।

গা : শৰীৰ, দেহ।

গাফিলতি : অৱহেলা, আওকাণ, অনাদৰ।

গীত : গান।

গোচৰ : আপত্তি, অভিযোগ।

গৰ্ভৱতী : সগৰ্ভা, সসত্ত্বা, অন্তৰ্ৱতী।

ঘ

ঘৰ : আবাস, আলয়, গৃহ, ভৱন, নিবাস।

ঘাট : উপকূল।

ঘাঁহ : তৃণ, বন।

ঘিউ : ঘৃত, অমৃত।

ঘোঁৰা : অশ্ব।

ঘোষণা : জাননী, ইস্তাহাৰ।

ঘোঁটনী : মন্থনী, মথনী।

ঘনিষ্ঠ : আপোন, আন্তৰিক, অন্তৰংগ।

চ

চকু : অক্ষি, লোচন, নয়ন, নেত্ৰ।

চক্ৰান্ত : ষড়যন্ত্ৰ।

চছমা : বিতচকু।

চন্দ্ৰ : জোন।

চফা : নিৰ্মল, পৰিষ্কাৰ।

চমু : সংক্ষেপ, চুটি।

চৰা : বৰ্ধিত।

চৰণকমল : পাদপদ্ম, পদপংকজ।

চৰাই : পক্ষী, বিহগ।

চলন্ত : গমনশীল, গতিশীল।

চহৰ : নগৰী, টাউন।

চহী : স্বাক্ষৰ ।

চাকৰ : দাস, ভৃত্য।

চাকি : বন্তি, দীপক,।

চাৰু : মিহি, নিমজ।

চিকুণ : মিহি।

চিন : প্ৰতীক, চিহ্ন।

চিনাকী : পৰিচিত।

চিনেমা : চলচিত্ৰ, বোলছবি।

চিন্তো : ভাবোঁ।

চিপাহী : যোদ্ধা, জোৱান, ৰণুৱা।

চিৰকালীন : চিৰন্তন, চিৰস্থায়ী ।

চিৰবৈৰী : চিৰশত্ৰু।

চিয়াঁহী : মহী, মসী, কালি।

চুলি : কেশ।

চেঁচা : ঠাণ্ডা, জুৰ, শীতল ।

চেলেপু : চেলবেলীয়া, চেলচেলীয়া।

চোকা : তীক্ষ্ণ।

চোতাল : প্ৰাংগন, অংগন।

চোৰ : তস্কৰ।

চৌকা : আখল।

ছ

ছাঁ : ছায়া।

ছমহীয়া : ষান্মাষিক।

ছটফটনি : ধৰফৰণি।

ছবি : চিত্ৰ।

ছাই : ভষ্ম।

ছাউনী : শিবিৰ।

ছাল : চৰ্ম, চামৰা।

ছাত্ৰ : বিদ্যাৰ্থী, শিষ্য।

ছিদ্ৰ: বিন্ধা, ফুটা।

জ

জগৰ : দায়, দোষ।

জনশ্ৰুতি : কিংবদন্তি।

জন্ম : উৎপত্তি, জনম, অৱিৰ্ভাৱ।

জন্তু : পশু।

জড় : নীৰ্জিৱ, জীৱহীন, প্ৰাণহীন।

জাগতিক : লৌকিক।

জিৰণী : অৱসৰ, বিশ্ৰাম।

জিভা : ৰসনা।

জীৱিত : প্ৰাণযুক্ত, জীৱন্ত।

জুই : অগ্নি, বহ্নি।

জোন : জোনবাই, চন্দ্ৰ।

জ্ঞানী : পণ্ডিত।

ঝ

ঝৰনা : জুৰি।

ঝঞ্জা : ধুমুহা।

ঝাৰু : বাঢ়নী।

ঝংকাৰ : ধ্বনি, শব্দ।

ঝঙ্কৃত : ধ্বনিত।

ঝুলন : দোলন।

ট

টকা : বিত্ত।

টুকুৰা : ডোখৰ, অংশ।

টেঙৰ : ধূৰ্ত, চতুৰ।

টেবুল : মেজ।

টোপনি : নিদ্ৰা।

ঠ

ঠাই : স্থান, জেগা।

ঠাৱৰ : নিশ্চয়, থিৰাং।

ঠগ : টেটোন, প্ৰতাৰক।

ঠঙনা : আঘাত।

ঠাল : ডাল।

ঠাট্টা : ইতিকিং।

ঠিকনা : নিশ্চয়তা।

ঠিলা : সোপা।

ঠেকা : ঢোকা।

ঠেৰুছিগা : নিঠৰুৱা।

ঠেহ : অভিমান।

ড

ডলীয়া : নফলা।

ডাঙৰ : বৃহৎ।

ডাঠ : ঘন।

ডাৱৰ : মেঘ।

ডাং : টাঙুন।

ডিঙা : নাও।

ডিঙি : গল।

ডেও : জাঁপ।

ডেকা : যুৱক।

ডেউকা : ডৌকা, পাখি।

ডেওনা : প্ৰতিবন্ধক।

ডোল : জৰী, ৰছী।

ডোং : খাৱৈ।

ঢ

ঢৰীয়া : ডাঙৰ।

ঢল : জাক, জুম।

ঢং : ৰীতি, প্ৰকাৰ।

ঢৌ : তৰঙ্গ, লহৰ, উৰ্মি।

ত

তদাৰক : চোৱাচিতা।

তদন্ত : অন্বেষণ, অনুসন্ধান।

তপ্ত : গৰম, উত্তাপ।

তপস্বী : যোগী, ঋষি।

তৰংগ : ঢৌ, লহৰ।

তৰা : নক্ষত্ৰ।

তলুৱা : কৰতল।

তামোল : গুৱা।

তিতা : ভিজা।

তিনিমহীয়া : ত্ৰৈমাসিক।

তীক্ষ্ণ : চোকা, জোঙা।

তুমুল : তয়াময়া।

তৃষ্ণা : তৃষা , পিয়াহ।

তেজ : ৰক্ত, শোণিত।

ত্ৰিজগত : ত্ৰিলোক, ত্ৰিভূবন।

ত্যাগ : বৰ্জন, বিসৰ্জন।

থ

থলুৱা : খিলঞ্জীয়া, স্থানীয়।

থলী : ঠাই, স্ঠান।

থাম : স্তম্ভ, খুঁটা।

থিৰ : স্থিৰ, শান্ত।

দ

দুৰাকাংক্ষা : দুৰাশা।

দল : সংগঠন, জাক।

দক্ষ : পটু, পাৰ্গত, কামিলা।

দক্ষিণা : বৰঙণি, দান, অৰিহণা।

দৰিয়া : সাগৰ, নদী।

দাঁত : দন্ত, দশন।

দিন : দিবা, দিৱস।

দিহা : পৰামৰ্শ, উপদেশ।

দুখ : বেজাৰ।

দুখীয়া : দৰিদ্ৰ, দীন।

দূৰ : নিলগ, আতৰ।

দুৰ্বৃত্ত : দুৰ্জন।

দুৰ্দশা : দুৰৱস্থা, দুৰ্গতি।

দুৰ্ভিক্ষ : অকাল।

দূৰ্লভ : আপুৰুগীয়া, দষ্পাপ্য।

দেউতা : পিতা, বোপাই, পিতৃ ।

দেউলীয়া : সৰ্বহাৰা।

দেৱালী : দীপাৱলী, দীপান্বিতা।

দেৱতা : দেৱ, ত্ৰিদশ।

দেশপ্ৰেমী : দেশহিতৈষী, দেশসেৱক।

দেশদ্ৰোহী : দেশবৈৰী।

দৈহিক : শাৰীৰিক, দেহগত।

দোকান : বিপণী।

দ্ৰুত : ক্ষিপ্ৰ।

ধ

ধন: অৰ্থ, টকা, পইচা।

ধনিয়া : মেমেধু।

ধনী : চহকী, আঢ্যৱন্ত।

ধৰা : পৃথিৱী।

ধৰুৱা : ঋণী, ঋণগ্ৰস্ত।

ধৱল : বগা, শুক্ল।

ধ্বংস : বিনাশ, নাশ।

ধীৰ : লেহেম।

ধুনীয়া : সুন্দৰ, শুৱনী।

ধোঁৱাখুলীয়া : অমিতব্যয়ী।

ন

নকল : প্ৰতিলিপী।

নতুন : নবীন, নৱ, অভিনৱ।

নাও : নৌকা, ডিঙা।

নাক : নাসিকা, ঘ্ৰাণেন্দ্ৰিয়।

নাবালক : শিশু, কিশোৰ।

নাৰী : মহিলা, স্ত্ৰী, তিৰোতা।

নিগাজী : স্থায়ী।

নিজৰা : জুৰি, ঝৰণা।

নিজান : নিস্তব্ধ, নিৰিবিলি ।

নিমখ : লোণ, লৱণ।

নিৰাপদ : সুৰক্ষিত।

নিৰাশা : হতাশা।

নিৰাশ্ৰয় : আশ্ৰয়হীন।

নিৰুদ্দেশ : সন্ধানহীন, নিখোজ।

নিৰ্ণয় : নিৰ্ধাৰণ।

নিৰ্দেশ : তলব, আদেশ।

নিশা : ৰাতি।

নিয়ৰ : হিম।

নিস্তাৰ : মুক্তি, ৰেহাই।।

নিঃশব্দ : নীৰৱ, নিস্তব্ধ।

নৈ : স্ৰোতৱতী, তৰঙ্গিনী।

প

পতি : নাথ, স্বামী।

পত্নী : ঘৈণী, তিৰোতা, সহধৰ্মিণী ,গৃহিনী।

পথ : বাট, ৰাস্তা।

পদ : ভৰি, চৰণ।

পদুম : কমল।

পণ্ডিত : জ্ঞানী, বিদ্বান।

পৰ্বত : গিৰি।

পলক : পচাৰ, নিমেষ ।

পহু : মৃগ।

পাত : পল্লৱ, পত্ৰ।

পানী : জল, সলিল।

পিতৃ : পিতা, দেউতা, বোপাই, জনক।

পিৰীতি : প্ৰেম।

পিয়াহ : পিপাসা।

পীড়া : ব্যাধি, যন্ত্ৰণা।

পুত্ৰ : সন্তান, আত্মজ।

পুথি : গ্ৰন্থ, কিতাপ।

পুৰণি : প্ৰাচীন, পুৰাতন, আগৰ।

পূৰ্বতে : আগতে।

পৃথিৱী : বসুন্ধৰা, ধৰিত্ৰী।

প্ৰচলন : প্ৰৱৰ্তন।

প্ৰতিষ্ঠা : স্থাপন।

প্ৰয়াস : চেষ্টা, যন্ত।

প্ৰাচীন : পুৰণি, পুৰাতন।

প্ৰাপ্তবয়স্ক : পূৰ্ণবয়স্ক।

প্ৰিয় : মৰমৰ।

প্লাৱিত : জলমগ্ন।

ফ

ফটিকা : মদ, সুৰা।

ফণী : সাপ।

ফৰকাল : মুকলি।

ফলপ্ৰসু : ফলদায়ক।

ফাঁই : খং, উত্তেজনা।

ফুল : কুসুম, পুষ্প।

ব

বছৰেকীয়া : বাৰ্ষিক।

বন : হাবি, অৰণ্য।

বৰফ : নীহাৰ, তুষাৰ, হিম।

বজাৰ : হাট, বিপণী।

বতাহ : বায়ু, পৱন।

বন্ধু : বান্ধৱ, মিত্ৰ।

বধ : হত্যা, হনন।

বৰঙনি : অৰিহনা।

বৰফ : তুষাৰ।

বল : শক্তি, জোৰ।

বাঘ : বনৰজা, ব্যাঘ্ৰ।

বাট : পথ, ৰাস্তা।

বাঁহী : মুৰুলী, বংশী।

বিখ্যাত : জনাজাত।

বিটপী : বিৰিখ, গছ।

বিন্ধা : ফুটা, ৰন্ধ্ৰ, জনঙা।

বিবাদ : কলহ, দন্দ, আপদ।

বিধৱা : স্বামীহীনা, পতিহীনা ।

বিস্ময়কৰ : চমত্কাৰ, আশ্চৰ্যজনক।

বিস্তৃত : প্ৰসাৰিত , বিস্তাৰিত।

বীৰত্ব : পৰাক্ৰম, বিক্ৰম।

বৃত্তি : জীৱিকা।

বেছি : সৰহ, অধিক।

বেলিফুল : সুৰুযমুখী, সূৰ্যমুখী।

বেপাৰ : বেহা, ব্যৱসায়, বাণিজ্য।

বেপাৰী : বণিক, দোকাণী, সদাগৰ।

বৈকুন্ঠ : বিষ্ণুধাম, বিষ্ণুলোক।

বৈশিষ্ট্য : বিশেষত্ব, বিশিষ্টতা।

বুকু : হৃদয়, আমঠু।

ব্ৰাহ্মণ : দ্বিজ, বামুণ, বিপ্ৰ।

ব্যথা : দুখ, বেদনা।

বস্ত্ৰ : কাপোৰ, আৱৰণ, সাজ।

ভ

ভৰি : পদ, চৰণ।

ভদ্ৰ : সভ্য, নম্ৰ।

ভনী : ভন্টী।

ভয় : ত্ৰাস।

ভয়াতুৰ : ভয়াৰ্ত।

ভয়ানক : ভয়াৱহ, ভয়ংকৰ।

ভাগ্যৱান : ভাগ্যশালী।

ভাত : অন্ন, আহাৰ।

ভিক্ষাৰী : মগনিয়াৰ।

ভৃত : দাস, লগুৱা।

ভেঁজাল : অশুদ্ধ।

ভোক : ক্ষুধা।

ম

মগজ : মস্তিষ্ক, মগজু।

মন্দিৰ : দেৱালয়।

মৰম : প্ৰীতি, চেনেহ, ভালপোৱা ।

মহাকাশ : মহাশূণ্য, অন্তৰীক্ষ।

মহিমা : প্ৰতাপ।

মণ্ডিত : অলংকৃত, বিভূষিত।

মনোৰম : মনোমুগ্ধকৰ, মনোমোহন ।

মধ্যাহ্ন : দুপৰ, দুপৰীয়া।

মাতৃঃ মা , আই , জননী , জন্মদাত্ৰী , বৌতি।

মাছ : মৎস্য, মীন।

মানুহ : মনুষ্য, লোক, মানৱ।

মাটি : ভূমি, মৃত্তিকা।

মিত্ৰ : বন্ধু, বান্ধৱ।

মিহি : মসৃণ, নিমজ।

মুখ : বদন, আনন।

মুগ্ধ : মোহিত।

মূৰ্তি : বিগ্ৰহ, প্ৰতিমা।

মৃগ : হৰিণ, কুৰংগ, শাৰংগ।

মৃত্যু : মৰণ, প্ৰলয়, অন্ত, অস্ত, তিৰোভাব, দেহত্যাগ,

মেঘ : ডাৱৰ, বাদল।

মৌ : মধু, মৌৰস, মৌজোল।

য

যত্ন : চেষ্টা।

যতন : সঁজুলি।

যন্ত্ৰণা : কষ্ট, যাতনা।

যম : ধৰ্মৰাজ।

যমজ : যঁজা।

যাত্ৰী : ভ্ৰমণকাৰী।

যান : বাহন, গাড়ী।

যাদু : ইন্দ্ৰজাল।

যুগান্ত : প্ৰলয়।

যুঁজ : ৰণ, যুদ্ধ।

যোগাযোগ : সম্পৰ্ক, সম্বন্ধ।

যোগী : তপস্বী।

যোগ্য : উপযুক্ত।

যোদ্ধা : যুঁজাৰো, ৰণুৱা।

ৰ

ৰঙিয়াল : আনন্দময়।

ৰজক : ধোবা।

ৰজত : ৰূপ।

ৰজনী : ৰাতি, নিশা।

ৰক্ত : তেজ, শোণিত, শক্তি।

ৰজা : নৃপতি, ভূপতি।

ৰজ্জু : জৰী।

ৰন্ধ্ৰ : বিন্ধা, ছিদ্ৰ।

ৰসনা : জিভা।

ৰহণ : বৰণ।

ৰশ্মি : পোহৰ, কিৰণ।

ৰ'দ : কিৰণ।

ৰবি : সূৰ্য্য।

ৰং : আনন্দ, আমোদ।

ৰাগি: মাদকতা, নিচা।

ৰাজকীয় : ৰজাঘৰীয়া।

ৰাণীঃ মাদৈ, পটেশ্বৰী

ৰাতি : নিশা, ৰজনী।

ৰিক্ত : শূন্য, উদং।

ৰিজনি : তুলনা।

ৰোগ : ব্যাধি, বেমাৰ।

ল

লাঠী : লাখুটি, টোকোন।

ল'ৰা : পুত্ৰ , বালক।

ললাট : কপাল, ভাগ্য।

ললিত : মনোৰম, সুন্দৰ।

লৱণ : নিমখ, লোণ।

লৱণু : মাখন।

লহৰ : ঢৌ, তৰঙ্গ।

লক্ষ্য : উদ্দেশ্য।

লোপ : ধ্বংস, নাশ।

লোভ : লালসা।

লৈহিত্য : লুইত, ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰ।

শ

শক্তি : বল, সামৰ্থ্য

শত্ৰু : বৈৰী, শতৰু, অৰি।

শতাব্দ : শতিকা।

শপত : প্ৰতিজ্ঞা।

শব্দ : ধ্বনি।

শৱ : মৃতদেহ, মৰাশ।

শিল : পাষাণ, প্ৰস্তৰ, পাথৰ।

শিক্ষক : গুৰু, শিক্ষাদাতা।

শিৱ : মহাদেৱ, কৈলাসপতি, নীলকণ্ঠ।

শীত : চেঁচা, ঠাণ্ডা।

শেষ : অন্ত, অৱসান।

শুকুলা : শুক্ল, বগা।

শৃংখল : শিকলি।

শেষ : অন্ত, অৱসান।

শৈল : পৰ্বত, পাহাৰ।

শোকাকুল : শোকাতুৰ, শোকাৰ্ত।

শোণিত : ৰক্ত, তেজ।

শৌৰ্য : বীৰত্ব, শক্তি।

ষ

ষড়ানন: কাৰ্ত্তিক।

ষণ্ড : ষাড়, ঋষভ।

ষন্মাস : ছমাহ।

ষান্মাসিক : ছমহীয়া।

স

সখা : মিত্ৰ, সুহৃদ, বান্ধৱ।

সচেতন : সজাগ, চেতনাযুক্ত।

সচেষ্ট : যত্নপৰ।

সঞ্চাৰ : গমন, চলন।

সমীৰ : বতাহ, বায়ু, পৱন।

সৰস্বতী : বাগদেৱী, বাগীস্বৰী, দ্বিসন।

সাপ : সৰ্প, ফণী, অহি।

সঞ্চাৰ : তলা।

সংকট : বিপদ, সমস্যা।

সংগ্ৰাম : যুদ্ধ, সমৰ।

সাউদ : বেপাৰী, সদাগৰ।

সাগৰ : সমুদ্ৰ।

সামৰণি : অন্ত।

সুচল : সুবিধা। উজু, সহজ।

সূৰ্য : ৰবি, বেলি।

স্থান : ঠাই।

স্নিগ্ধ : শীতল, চেঁচা।

স্বৰ্গ : ত্ৰিদশালয়, দেৱলোক।

স্বৰ্ণ : সোণ, সুৱৰ্ণ।

হ

হৰিষ : আনন্দ।

হাট : বজাৰ।

হাত : হস্ত, পাণি।

হাতী : হস্তী,গজ।

হাবি : অৰণ্য, অটবী।

হিয়া : হৃদয়।

হিংসা : অসূয়া, ঈৰ্ষা।

হৃদয়: বুকু, অন্তৰ।

হেমাহি : গাফিলতি, হেলা।

হোজা : সৰল,

হ্ৰদ : সৰোবৰ, সৰসী।

হ্ৰাস : ক্ষয়, অলপ।

ক্ষ

ক্ষণ : ক্ষন্তেক।

ক্ষতি : হানি, অনিষ্ট।

ক্ষমতা : সামৰ্থ্য, প্ৰতিপত্তি।

ক্ষতি : হানি, অনিষ্ট।

ক্ষিপ্ৰ : দ্ৰুত, তীব্ৰ।

ক্ষুধা : ভোক, বুভুক্ষা।

ক্ষুব্ধ : বিতুষ্ট, অসন্তুষ্ট।

ক্ষেত্ৰ : স্থান।