অতি চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। অর্থনীতি শব্দটো কোনটো ভাষাৰ শব্দৰ পৰা অনা হৈছে?
উত্তৰ: অৰ্থনীতি (Economics) শব্দটো গ্রীক ভাষাৰ শব্দৰ পৰা অনা হৈছে।
২। অর্থনীতি শব্দটো কোনটো শব্দৰ পৰা লোৱা হৈছে?
উত্তৰ: অর্থনীতি শব্দটো গ্রীক শব্দ 'Oikonomia' (Oikos + nomos)-ৰ পৰা লোৱা হৈছে।
৩। অর্থবিজ্ঞানৰ পিতৃস্বৰূপ কোন?
উত্তৰ: অৰ্থবিজ্ঞানৰ পিতৃস্বৰূপ হৈছে এডাম স্মিথ (Adam Smith)।
৪। অর্থবিজ্ঞানৰ সম্পদ ভিত্তিক সংজ্ঞাটো কোনে আগবঢ়াইছিল?
উত্তৰ: এডাম স্মিথে অৰ্থবিজ্ঞানৰ সম্পদ ভিত্তিক সংজ্ঞাটো আগবঢ়াইছিল।
৫। অর্থবিজ্ঞানৰ কল্যাণ ভিত্তিক সংজ্ঞাটো কোনে আগবঢ়াইছিল?
উত্তৰ: আলফ্ৰেদ মাৰ্ছেলে (Alfred Marshall) অৰ্থবিজ্ঞানৰ কল্যাণ ভিত্তিক সংজ্ঞাটো আগবঢ়াইছিল।
৬। অর্থবিজ্ঞানৰ দুষ্প্রাপ্যতাৰ সংজ্ঞাটো কোনে আগবঢ়াইছিল?
উত্তৰ: লায়'নেল ৰবিন্সে (Lionel Robbins) অৰ্থবিজ্ঞানৰ দুষ্প্ৰাপ্যতাৰ সংজ্ঞাটো আগবঢ়াইছিল।
৭। এডাম স্মিথে কোনখন গ্রন্থত আৰু কেতিয়া অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল?
উত্তৰ: এডাম স্মিথে ১৭৭৬ চনত প্ৰকাশিত 'An Enquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations' নামৰ গ্ৰন্থখনত অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল।
৮। আলফ্ৰেদ মাৰ্ছেলে কোনখন গ্রন্থত আৰু কেতিয়া অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল?
উত্তৰ: আলফ্ৰেদ মাৰ্ছেলে ১৮৯০ চনত প্ৰকাশিত 'Principles of Economics' নামৰ গ্ৰন্থখনত অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল।
৯। লায়'নেল ৰবিন্সে কোনখন গ্রন্থত আৰু কেতিয়া অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল?
উত্তৰ: লায়'নেল ৰবিন্সে ১৯৩২ চনত প্ৰকাশিত 'An Essay on the Nature and Significance of Economic Science' নামৰ গ্ৰন্থখনত অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছিল।
১০। এডাম স্মিথৰ সংজ্ঞাটোক যক্ষৰ বাণী বুলি কোনে কৈছিল?
উত্তৰ: সমাজবিজ্ঞানী কাৰ্লাইল (Carlyle) আৰু ৰাস্কিনে (Ruskin) এডাম স্মিথৰ সংজ্ঞাটোক 'যক্ষৰ বাণী' (Gospel of the Mammon) বুলি সমালোচনা কৰিছিল।
১১। দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি কোনে অর্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছে?
উত্তৰ: পল এ' ছেমুৱেলছন আৰু নৰ্দহাছে (Samuelson and Nordhaus) দক্ষতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি অৰ্থনীতিৰ সংজ্ঞা আগবঢ়াইছে।
১২। কোনো বস্তুৰ মানুহৰ অভাৱ পূৰণ কৰিব পৰা ক্ষমতাক কি বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰ: কোনো বস্তুৰ মানুহৰ অভাৱ পূৰণ কৰিব পৰা ক্ষমতাক উপযোগিতা (Utility) বুলি কোৱা হয়।
১৩। উৎপাদনৰ উৎপাদিত আহিলাক কি বুলি কোৱা হয়?
উত্তৰ: উৎপাদনৰ উৎপাদিত আহিলাক মূলধন (Capital) বুলি কোৱা হয়।
১৪। 'Micro' আৰু 'Macro' শব্দ দুটা কোন দুটা শব্দৰ পৰা লোৱা হৈছে?
উত্তৰ: 'Micro' শব্দটো গ্রীক শব্দ 'Mikros' (যাৰ অৰ্থ সৰু) আৰু 'Macro' শব্দটো গ্রীক শব্দ 'Makros' (যাৰ অৰ্থ ডাঙৰ)-ৰ পৰা লোৱা হৈছে।
চমু উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। এডাম স্মিথৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা।
উত্তৰ: এডাম স্মিথৰ মতে—
"অৰ্থবিজ্ঞান হ'ল সম্পদৰ বিজ্ঞান" (Economics is the Science of Wealth)।
অৰ্থাৎ, যি বিজ্ঞানে ৰাষ্ট্ৰৰ সম্পদৰ প্ৰকৃতি আৰু ইয়াৰ সৃষ্টিৰ কাৰণসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে, সেয়ে অৰ্থবিজ্ঞান।
২। মাৰ্ছেলৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা।
উত্তৰ: আলফ্ৰেদ মাৰ্ছেলৰ মতে—
"মানৱ জাতিৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ কাৰ্যাৱলী অধ্যয়নেই হৈছে অৰ্থনীতি। ই ব্যক্তিগত আৰু সামাজিক কাৰ্যাৱলীৰ সেই অংশটো অধ্যয়ন কৰে, যিটো অংশ পাৰ্থিৱ কল্যাণ সাধন আৰু ইয়াৰ ব্যৱহাৰৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাবে জড়িত"।
৩। ৰবিন্সৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা।
উত্তৰ: লায়'নেল ৰবিন্সৰ মতে—
"যি বিজ্ঞানে মানুহৰ আচৰণক মানুহৰ অপৰিসীম আশা (লক্ষ্য) আৰু ইয়াৰ বিপৰীতে বিকল্পভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া সীমিত সম্পদৰ (উপায়) মাজৰ সম্পৰ্ক হিচাপে অধ্যয়ন কৰে, সিয়েই অৰ্থনীতি"।
৪। ছেমুৱেলছন আৰু নৰ্দহাছৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো লিখা।
উত্তৰ: ছেমুৱেলছন আৰু নৰ্দহাছৰ মতে—
"দুষ্প্ৰাপ্যতাৰ বাস্তৱিকতা স্বীকাৰ কৰি লৈ সম্পদৰাজিৰ সৰ্বোত্তম দক্ষতাপূৰ্ণ ব্যৱহাৰৰ বাবে সমাজ গঠন কৰাটোৱেই হ'ল অৰ্থনীতিৰ মূল বিষয়"।
৫। ৰবিন্সৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটোৰ মৌলিক ধাৰণা কেইটা কি কি?
উত্তৰ: ৰবিন্সৰ অৰ্থবিজ্ঞানৰ সংজ্ঞাটো মূলত তিনিটা মৌলিক ধাৰণাৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত:
মানুহৰ অভাৱ অসীম (Human wants are unlimited)।
অভাৱ পূৰণৰ উপায় বা আহিলাসমূহ সীমিত (Resources to satisfy human wants are limited)।
সীমিত সম্পদসমূহ বিকল্প ব্যৱহাৰযোগ্য (Scarce resources have alternative uses)।
৭। ব্যষ্টিবাদী অৰ্থবিজ্ঞান কাক বোলে?
উত্তৰ: অৰ্থবিজ্ঞানৰ যিটো শাখাত কোনো ব্যক্তিগত এক বা ক্ষুদ্র গোট—যেনে এজন ভোক্তা, এজন উৎপাদক, এখন নির্দিষ্ট বজাৰ বা এটা প্ৰতিষ্ঠানৰ অৰ্থনৈতিক আচৰণ পৃথকে পৃথকে সূক্ষ্মভাৱে আলোচনা কৰা হয়, তাক ব্যষ্টিবাদী অৰ্থবিজ্ঞান (Micro-Economics) বোলে।
৮। সমষ্টিবাদী অৰ্থবিজ্ঞান কাক বোলে?
উত্তৰ: অৰ্থবিজ্ঞানৰ যিটো শাখাত এক সমগ্ৰ অৰ্থনীতিৰ সামগ্ৰিক বিষয়সমূহ—যেনে দেশৰ মুঠ জাতীয় আয়, মুঠ নিয়োগ, মুঠ সঞ্চয়, গোটেই দেশৰ মুদ্ৰাস্ফীতি আদি স্থূল বিষয় অধ্যয়ন কৰা হয়, তাক সমষ্টিবাদী অৰ্থবিজ্ঞান (Macro-Economics) বোলে।
৯। আৰ্থিক বস্তু আৰু অনাআৰ্থিক বস্তুৰ পাৰ্থক্য লিখা।
উত্তৰ: আৰ্থিক আৰু অনাআৰ্থিক বস্তু (মুক্ত বস্তু)ৰ মুখ্য পাৰ্থক্যসমূহ হ'ল:
উত্তৰ: এখন দেশত এটা নিৰ্দিষ্ট বিত্তীয় বর্ষত (Financial Year) চূড়ান্তভাৱে উৎপাদন কৰা সকলো দ্ৰব্য আৰু সেৱা સામগ্ৰীৰ সমষ্টিক মুদ্ৰাৰ মানত প্ৰকাশ কৰিলে যি মূল্য পোৱা যায়, তাকে দেশখনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় আয় (National Income) বোলে।
১১। জনমুৰি আয়ৰ সূত্ৰটো লিখা।
উত্তৰ: জনমূৰি আয় উলিওৱাৰ সূত্ৰটো হ'ল:
দীঘল উত্তৰৰ প্ৰশ্ন
১। অৰ্থবিজ্ঞান অধ্যয়নৰ প্ৰয়োজনীয়তা উদাহৰণ সহ ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: অৰ্থবিজ্ঞান কেৱল এটা পুথিগত বিষয় নহয়; বৰঞ্চ আমাৰ দৈনন্দিন জীৱন আৰু সমাজ পৰিচালনাৰ বাবে ই অতি অৱশ্যকমূলক। তলত ইয়াৰ প্ৰয়োজনীয়তা উদাহৰণসহ বৰ্ণনা কৰা হ'ল:
সচেতন নাগৰিক গঠনত: সুস্থ গণতন্ত্ৰত এজন কৰদাতা নাগৰিকে চৰকাৰে কিদৰে ৰাজহ সংগ্ৰহ কৰে, সেই ধন কেনেকৈ ব্যয় কৰে আৰু ৰাজহুৱা ধনৰ উচিত ব্যৱহাৰ হৈছে নে নাই জানিবলৈ অৰ্থনীতিৰ জ্ঞান দৰকাৰ।
সামাজিক সমস্যা সমাধানত: সমাজ সংস্কাৰকসকলে দৰিদ্ৰতা, নিবনুৱা সমস্যা আদিৰ কাৰণ ফঁহিয়াই চাই উপযুক্ত নীতি প্ৰস্তুত কৰিবলৈ অৰ্থনৈতিক বিশ্লেষণে সহায় কৰে।
সচেতন গ্ৰাহক হিচাপে: বজাৰত নিত্য-ব্যৱহাৰ্য সামগ্ৰীৰ মূল্য বৃদ্ধিৰ কাৰণ, গোলকীকৰণৰ প্ৰভাৱ আদি বুজি পাবলৈ অৰ্থনীতিৰ ধাৰণা অপৰিহাৰ্য।
সম্পদৰ উপযুক্ত ব্যৱহাৰ: ব্যক্তি তথা দেশে কিদৰে নিজৰ সীমিত সম্পদৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰ কৰি অধিক অভাৱ পূৰণ কৰিব পাৰে, ইয়াৰ দিশ-নিৰ্দেশনা অৰ্থবিজ্ঞানে দিয়ে।
২। অৰ্থবিজ্ঞানৰ কোনটো সংজ্ঞা আটাইতকৈ বেছি গ্ৰহণযোগ্য আৰু কিয়? ব্যাখ্যা কৰা।
উত্তৰ: অৰ্থবিজ্ঞানৰ বিভিন্ন সংজ্ঞাৰ ভিতৰত লায়'নেল ৰবিন্সে (Lionel Robbins) ১৯৩২ চনত আগবঢ়োৱা 'দুষ্প্ৰাপ্যতাৰ সংজ্ঞা' (Scarcity Definition) টোকে আটাইতকৈ বেছি গ্ৰহণযোগ্য বুলি ধৰা হয়।
কাৰণসমূহ:
বাস্তৱমুখী আৰু বৈজ্ঞানিক: ৰবিন্সৰ সংজ্ঞাটো মানুহৰ প্ৰকৃত আচৰণৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত। মানুহৰ অভাৱ অসীম, কিন্তু সেইবোৰ পূৰণৰ উপায় বা সম্পদ সীমিত।
বাছনি বা পছন্দৰ সমস্যা (Problem of Choice): সীমিত সম্পদসমূহৰ বৈকল্পিক ব্যৱহাৰ সম্ভৱ (যেনে: টকাৰে কিতাপো কিনিব পাৰি বা কাপোৰো কিনিব পাৰি)। সেয়ে মানুহে কোনটো অভাৱ প্ৰথমে পূৰণ কৰিব সেয়া বাছনি কৰিবলগীয়া হয়। এই সমস্যাটোৱেই সকলো অৰ্থনৈতিক সমস্যাৰ মূল কাৰণ।
নিৰপেক্ষ দৃষ্টিভংগী: স্মিথ বা মাৰ্ছেলৰ সংজ্ঞাই যিদৰে কেৱল ‘সম্পদ’ বা ‘পাৰ্থিৱ কল্যাণ’ৰ মাজতে বিষয়টো সীমাৱদ্ধ ৰাখিছিল, ৰবিন্সৰ সংজ্ঞাই তেনে কোনো সংকীৰ্ণতা নাৰাখি সকলো অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপক সামৰি লৈছে।
গতিকে, আধুনিক অর্থনীতিবিদসকলৰ মতে ৰবিন্সৰ সংজ্ঞাটো অৰ্থবিজ্ঞানৰ আটাইতকৈ যুক্তিপূৰ্ণ আৰু বিশ্লেষণাত্মক গ্রহণযোগ্য সংজ্ঞা।
৩। অৰ্থবিজ্ঞানৰ পৰিসৰ সম্পৰ্কে লিখা।
উত্তৰ: অৰ্থবিজ্ঞানৰ পৰিসৰে মানব সমাজৰ মানুহৰ আর্থিক কাৰ্যকলাপসমূহক বিস্তৃতভাৱে সামৰি লয়। ইয়াৰ ঘাই ঘাই বিষয়বস্তুসমূহ তলত আলোচনা কৰা হ'ল:
ভোগকাৰ্য (Consumption): মানুহৰ অসীম অভাৱ দূৰ কৰাৰ বাবে কৰা ব্যৱহাৰ বা উপভোগ কাৰ্যক ভোগ বোলে। ইয়াৰ লগত ভোক্তাৰ ভাৰসাম্য আদি অধ্যয়ন সামৰি লোৱা হয়।
উৎপাদন (Production): উপযোগী সামগ্রী বা সেৱা সৃষ্টি কৰাই হ'ল উৎপাদন। উৎপাদনৰ উপাদানসমূহ—ভূমি, শ্ৰম, মূলধন আৰু সংগঠন সম্পৰ্কে ইয়াত আলোচনা কৰা হয়।
বিতৰণ (Distribution): উৎপাদিত সামগ্ৰী বা তাৰ পৰা পোৱা আয় উৎপাদনৰ উপাদানসমূহৰ মাজত (খাজনা, মজুৰি, সুদ আৰু লাভ) কিদৰে ভাগ কৰা হয়, তাৰ নীতিসমূহ ইয়াত আলোচনা হয়।
বিনিময় (Exchange): বস্তু বা সেৱাৰ আদান-প্ৰদান, আভ্যন্তৰীণ আৰু আন্তৰ্জাতিক বাণিজ্য আদি বিনিময় প্ৰক্ৰিয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত।
মুদ্ৰা (Money): প্ৰত্যক্ষ বিনিময় প্ৰথাৰ অসুবিধা আঁতৰাবলৈ মুদ্ৰাৰ সৃষ্টি। মুদ্ৰাৰ কাৰ্যাৱলী আৰু ইয়াৰ ভূমিকা অৰ্থনীতিৰ প্ৰধান বিষয়।
ৰাজহুৱা বিত্তবিজ্ঞান (Public Finance): চৰকাৰৰ ৰাজহ সংগ্ৰহ (কৰ), চৰকাৰী ব্যয় আৰু চৰকাৰী ঋণৰ ব্যৱস্থাপনা ইয়াৰ অন্তৰ্গত।
কল্যাণকামী অৰ্থনীতি (Welfare Economics): কেৱল দ্ৰব্য উৎপাদন নকৰি সমাজৰ সৰ্বাঙ্গীন কল্যাণ কিদৰে সাধন কৰিব পাৰি, অমৰ্ত্য সেন আদি অৰ্থনীতিবিদসকলে এই দিশত গুৰুত্ব দিছে।
পৰিৱেশীয় অৰ্থনীতি (Economics of Environment): উদ্যোগীকৰণৰ লগে লগে পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য আৰু বহনক্ষম উন্নয়নৰ আলোচনা অৰ্থনীতিৰ এক নতুন পৰিসৰ।
No comments:
Post a Comment