নির্দিষ্ট বৰ্ষ আৰু তাৰিখসমূহ
· ১৪৫০: পৰ্তুগীজ নাবিক বাৰ্থ'ল'মিউ ডিয়াছৰ জন্ম।
· ১৪৫৩: তুৰ্কী সৈন্যৰ দ্বাৰা কনষ্টাণ্টিন'পল দখল, যাৰ ফলত ইউৰোপ আৰু ভাৰতৰ মাজৰ স্থলপথৰ বাণিজ্য ব্যাহত হয়।
· ১৪৮৭: পৰ্তুগীজ নাবিক বাৰ্থ'ল'মিউ ডিয়াছে আফ্ৰিকাৰ দক্ষিণ মূৰৰ উত্তমাশা অন্তৰীপ (Cape of Good Hope) আৱিষ্কাৰ কৰে।
· ১৪৯৮: পৰ্তুগীজ নাবিক ভাস্ক'-দা-গামা দক্ষিণ ভাৰতৰ কালিকট বন্দৰত উপস্থিত হয় আৰু পোনপটীয়া জলপথ আৱিষ্কাৰ কৰে।
· ১৫০০: কোচিনত পৰ্তুগীজ বাণিজ্য কেন্দ্ৰ (ফেক্টৰী) স্থাপন।
· ১৫০০ (২৯ মে'): উত্তমাশা অন্তৰীপত বাৰ্থ'ল'মিউ ডিয়াছৰ মৃত্যু।
· ১৫০২: ভাস্ক'-দা-গামাৰ চতুৰ্থ নৌবহৰ ভাৰতত উপস্থিত হয়; কান্নানৌৰত বাণিজ্য কেন্দ্ৰ স্থাপন।
· ১৫২৪ (২৪ ডিচেম্বৰ): কোচিনত ভাস্ক'-দা-গামাৰ মৃত্যু।
· ১৫৬৯: ফাটেহপুৰ ছিক্ৰীত মোগল সম্ৰাট জাহাংগীৰৰ জন্ম।
· ১৫৮০: ইংৰাজ নাবিক ফ্ৰান্সিছ ড্ৰেকে সাগৰীয় পথেৰে পৃথিৱী প্রদক্ষিণ কৰে।
· ১৫৮২: ইংৰাজ ভ্ৰমণকাৰী ৰালফ ফিচৰ ভাৰত আৰু বাৰ্মা (ম্যানমাৰ) ভ্ৰমণ।
· ১৫৮৫: কেপ্টেইন উইলিয়াম হকিন্সৰ জন্ম।
· ১৫৯৬ (২৭ জানুৱাৰী): পানামাত ফ্ৰান্সিছ ড্ৰেকৰ মৃত্যু।
· ১৫৯৯: ইংৰাজ ব্যৱসায়ী জন মিল্ডেনহলে ৰাণী প্ৰথম এলিজাবেথৰ পত্ৰ লৈ ভাৰতত উপস্থিত হয়।
· ১৬০০: লণ্ডনত ইংৰাজ ব্যৱসায়ীসকলৰ দ্বাৰা ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী গঠন।
· ১৬০৮: ইংলেণ্ডৰ ৰজা প্ৰথম জেমছে কেপ্টেইন উইলিয়াম হকিন্সক মোগল সম্ৰাট জাহাংগীৰৰ দৰবাৰলৈ প্ৰেৰণ কৰে।
· ১৬০৯ (এপ্ৰিল): কেপ্টেইন উইলিয়াম হকিন্স সম্ৰাট জাহাংগীৰক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আগ্ৰাত উপস্থিত হয় (আগ্ৰালৈ প্ৰথম ইংৰাজৰ আগমন)।
· ১৬১১: গোলকুণ্ডাৰ চুলতানৰ অনুমতি সাপেক্ষে মাছুলিপট্টনমত ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ প্ৰথম বাণিজ্য কেন্দ্ৰ স্থাপন।
· ১৬১৩: কেপ্টেইন উইলিয়াম হকিন্সৰ মৃত্যু।
· ১৬১৫: ইংলেণ্ডৰ ৰজা প্ৰথম জেমছে ছাৰ থমাছ ৰ'ক জাহাংগীৰৰ দৰবাৰলৈ প্ৰেৰণ কৰে; ৰ'ই আজমেৰত সম্ৰাটক সাক্ষাৎ কৰি চুৰাটত বাণিজ্য কেন্দ্ৰ স্থাপনৰ অনুমতি লাভ কৰে।
· ১৬২৭: কাশ্মীৰত মোগল সম্ৰাট জাহাংগীৰৰ মৃত্যু।
· ১৬৩৬: ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে আৰমাগাঁৱত দ্বিতীয়টো বাণিজ্য কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে।
· ১৬৩৯: চন্দ্ৰগিৰিৰ ৰজাৰ সৈতে চুক্তি কৰি আৰমাগাঁও কেন্দ্ৰটো মাদ্ৰাজৰ কাষলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক 'ফ'ৰ্ট ছেইণ্ট জৰ্জ' নাম দিয়া হয়।
· ১৬৬১: পৰ্তুগীজ ৰাজকন্যা কেথেৰিনক বিবাহ কৰাই ইংলেণ্ডৰ ৰজা দ্বিতীয় চাৰ্লছে যৌতুকস্বৰূপে বোম্বাই (মুম্বাই) চহৰ লাভ কৰে।
· ১৬৬৮: ৰজা দ্বিতীয় চাৰ্লছে বাৰ্ষিক ৫০,০০০ পাউণ্ড ঋণৰ বিনিময়ত বোম্বাই চহৰখন ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীক হস্তান্তৰ কৰে।
· ১৬৯০: জব চাৰ্নকে বাৰ্ষিক ১,২০০ টকাৰ বিনিময়ত কলিকতা, সুতানুটি আৰু গোবিন্দপুৰৰ জমিদাৰী স্বত্ব লাভ কৰে, যাৰ ফলত কলিকতা আৰু ফ'ৰ্ট উইলিয়ামৰ ভেটি স্থাপন হয়।
· ১৭১৫: জন চাৰমেনৰ নেতৃত্বত এক ইংৰাজ প্ৰতিনিধি দলে মোগল সম্ৰাট ফাৰুখচিয়াৰক সাক্ষাৎ কৰে।
· ১৭২৫ (২৫ ছেপ্টেম্বৰ): ইংলেণ্ডত ৰবাৰ্ট ক্লাইভৰ জন্ম।
· ১৭৩২ (৬ ডিচেম্বৰ): অক্সফ'ৰ্ডশ্বায়াৰৰ চাৰ্চিলত ৱাৰেন হেষ্টিংছৰ জন্ম।
· ১৭৫৭: পলাশীৰ যুদ্ধ; ৰবাৰ্ট ক্লাইভে বংগৰ নৱাব চিৰাজ-উদ-দৌলাক পৰাজিত কৰি ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ ভেটি স্থাপন কৰে।
· ১৭৬০: ঐতিহাসিক মেপ/খোদিত ছবিত ফ'ৰ্ট উইলিয়াম বাণিজ্য কেন্দ্ৰৰ চিত্ৰণ।
· ১৭৬৫: শ্বাহ আলম (দ্বিতীয়) আৰু ৰবাৰ্ট ক্লাইভৰ মাজত আল্লাহাবাদৰ চুক্তি স্বাক্ষৰিত; ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে দেৱানী স্বত্ব লাভ কৰে আৰু বংগত দ্বৈত শাসন ব্যৱস্থা আৰম্ভ হয়।
· ১৭৭৩: ব্ৰিটিছ সংসদত ৰেগুলেটিং এক্ট গৃহীত; বংগৰ গৱৰ্নৰক 'গৱৰ্নৰ জেনেৰেল' পদলৈ উন্নীত কৰি কেন্দ্ৰীয় প্ৰশাসনৰ সূচনা।
· ১৭৭৪ (২২ নৱেম্বৰ): লণ্ডনত ৰবাৰ্ট ক্লাইভৰ মৃত্যু।
· ১৭৮৪: পিটৰ ভাৰত শাসন আইন (Pitt’s India Act) দ্বাৰা দ্বৈত প্ৰশাসন ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন।
· ১৭৯৩: ১৭৯৩ চনৰ ৰেগুলেটিং এক্টৰ দ্বাৰা উচ্চ প্ৰশাসনিক পদসমূহ কেৱল কোম্পানীৰ চুক্তিৱদ্ধ কৰ্মচাৰীসকলৰ বাবে সংৰক্ষিত কৰা হয়।
· ১৮১৮ (২২ আগষ্ট): গ্ল'ষ্টাৰশ্বায়াৰত ৱাৰেন হেষ্টিংছৰ মৃত্যু।
· ১৮২৮: পৰৱৰ্তী ঐতিহাসিক তথ্যত ফ'ৰ্ট উইলিয়াম বাণিজ্য কেন্দ্ৰৰ চিত্ৰণ।
· ১৮৩৩: চাৰ্টাৰ এক্টৰ (Charter Act) যোগেদি অৰ্হতাৰ ভিত্তিত উচ্চ অসামৰিক সেৱাত ভাৰতীয়সকলক অংশগ্ৰহণৰ অনুমতি প্ৰদান।
· ১৮৩৩: প্ৰশাসনত ভাৰতীয়সকলৰ প্ৰৱেশৰ বাবে ডেপুটি মেজিষ্ট্ৰেট পদ সৃষ্টি।
· ১৮৩৫: কোম্পানীৰ মুদ্ৰাৰ পৰা মোগল সম্ৰাটৰ নাম আঁতৰোৱা হয় আৰু ফাৰ্চীৰ সলনি ইংৰাজী চৰকাৰী ভাষা ৰূপে গ্ৰহণ কৰা হয়।
· ১৮৪৩: ভাৰতীয়সকলৰ নিযুক্তিৰ বাবে ডেপুটি কালেক্টৰ পদ সৃষ্টি।
· ১৮৫০: উত্তৰ গুৱাহাটীত আনন্দৰাম বৰুৱাৰ জন্ম।
· ১৮৫৩: চাৰ্টাৰ এক্টৰ দ্বাৰা চিভিল ছাৰ্ভিচৰ বাবে প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ মুকলি ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন।
· ১৮৫৬: লৰ্ড ডেলহাউচীৰ কাৰ্যকালৰ সমাপ্তি; লৰ্ড ক্যানিঙে গৱৰ্নৰ জেনেৰেল হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে।
· ১৮৫৭ (২৯ মাৰ্চ): বাৰাকপুৰ ছাউনীৰ সেনাশালাইত মংগল পাণ্ডে ব্ৰিটিছ বিষয়াৰ ওপৰত গুলীবৰ্ষণ কৰে, যিয়ে চিপাহী বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰে।
· ১৮৫৮ (২ আগষ্ট): 'গভাৰ্ণমেণ্ট অৱ ইণ্ডিয়া এক্ট ১৮৫৮' (ভাৰত শাসন আইন) গৃহীত হয়, যাৰ দ্বাৰা ভাৰতৰ শাসনভাৰ পোনপটীয়াকৈ ব্ৰিটিছ ৰাজমুকুটৰ অধীনলৈ যায়।
· ১৮৫৮ (১ নৱেম্বৰ): আল্লাহাবাদৰ ৰাজকীয় দৰবাৰত লৰ্ড ক্যানিঙে মহাৰাণী ভিক্টোৰিয়াৰ ঘোষণা-পত্ৰ পাঠ কৰে।
· ১৮৫৯: ভূমি সংস্কাৰৰ বাবে বেঙ্গল ৰেভিনিউ এক্ট গৃহীত।
· ১৮৬১: আইনী প্ৰতিনিধিত্ব আৰু বিকেন্দ্ৰীকৰণৰ বাবে ইণ্ডিয়ান কাউন্সিল এক্ট ১৮৬১ গৃহীত।
· ১৮৬২: বেংগল লেজিছলেটিভ কাউন্সিল (বংগ বিধান পৰিষদ) স্থাপন।
· ১৮৬২: চিভিল ছাৰ্ভিচ এক্টৰ দ্বাৰা সংৰক্ষিত পদসমূহ চুক্তিৱদ্ধ কৰ্মচাৰীসকলৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰা হয়।
· ১৮৬৪: সত্যেন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে প্ৰথমজন ভাৰতীয় হিচাপে ইণ্ডিয়ান চিভিল ছাৰ্ভিচ (ICS) পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়।
· ১৮ ১৯৬৫: চিভিল ছাৰ্ভিচ পৰীক্ষাৰ সৰ্বোচ্চ বয়সৰ সীমা ২২ বছৰ বুলি বাহাল ৰখা হয়।
· ১৮৬৬: চিভিল ছাৰ্ভিচ পৰীক্ষাৰ সৰ্বোচ্চ বয়সৰ সীমা ২১ বছৰলৈ হ্ৰাস কৰা হয়।
· ১৮৭০ (১৪ ডিচেম্বৰ): লৰ্ড মেঅ'ৰ বিত্তীয় বিকেন্দ্ৰীকৰণ প্ৰস্তাৱ কাৰ্যকৰী হয়।
· ১৮৭১: সুৰেন্দ্ৰনাথ বেনাৰ্জী, ৰমেশ চন্দ্ৰ দত্ত আৰু বিহাৰী লাল গুপ্তই ICS পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়।
· ১৮৭২: আনন্দৰাম বৰুৱা আৰু শ্ৰীপাদ বাবাজী ঠাকুৰে ICS পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়।
· ১৮৮২: লৰ্ড ৰিপণে মহকুমা পৰ্যায়ত স্থানীয় ব'ৰ্ড আৰু পৌৰসভা গঠনৰ বাবে ঐতিহাসিক প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।
· ১৮৮৫: লোকেল ছেল্ফ-গভাৰ্ণমেণ্ট এক্টৰ দ্বাৰা জিলা মেজিষ্ট্ৰেট/কালেক্টৰসকলক লোকেল ব'ৰ্ডৰ মুৰব্বী পাতিবলৈ কৰ্তৃত্ব দিয়া হয়।
· ১৮৮৬: ছাৰ চাৰ্লছ এচিনছনৰ নেতৃত্বত পাব্লিক ছাৰ্ভিচ কমিছন (এচিনছন কমিছন) গঠন।
· ১৮৮৯ (জানুৱাৰী): আনন্দৰাম বৰুৱাৰ মৃত্যু।
· ১৮৯৩ (২ জুন): ব্ৰিটিছ সংসদত ইংলেণ্ড আৰু ভাৰতত একেলগে চিভিল ছাৰ্ভিচ পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত কৰাৰ সপক্ষে প্ৰস্তাৱ গৃহীত হয়।
· ১৮৯৮: পঞ্জাৱ লেজিছলেটিভ কাউন্সিল (পঞ্জাৱ বিধান পৰিষদ) স্থাপন।
· ১৯১৯: গভাৰ্ণমেণ্ট অৱ ইণ্ডিয়া এক্ট ১৯১৯-ত মণ্টেগু-চেমাফ'ৰ্ড চিভিল ছাৰ্ভিচ সংস্কাৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।
· ১৯২২: লৰ্ড ইছলিংটনৰ নেতৃত্বত পাব্লিক ছাৰ্ভিচৰ বাবে ৰয়েল কমিছন গঠন।
· ১৯২৩: লি কমিছনে পাব্লিক ছাৰ্ভিচ কমিছন গঠন আৰু ১৫ বছৰৰ ভিতৰত ভাৰতীয় নিযুক্তি ৫০% লৈ বৃদ্ধি কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।
· ১৯৩৫: গভাৰ্ণমেণ্ট অৱ ইণ্ডিয়া এক্ট ১৯৩৫-ত ফেডাৰেল আৰু প্ৰাদেশিক পাব্লিক ছাৰ্ভিচ কমিছনৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা হয়।
সময়ছোৱা আৰু সময়ৰ পৰিসৰ
· খ্ৰীষ্টীয় ষষ্ঠ শতিকা: স্থলপথেৰে ভাৰত, গ্ৰীচ আৰু ৰোমৰ মাজত থকা প্ৰাৰম্ভিক পোনপটীয়া যোগাযোগৰ সামৰণি।
· খ্ৰীষ্টীয় সপ্তম শতিকা: সাগৰীয় পথত আৰবসকলৰ আধিপত্য স্থাপনৰ ফলত ইউৰোপীয়সকলৰ সৈতে ভাৰতৰ পোনপটীয়া যোগাযোগ হ্ৰাস পায়।
· খ্ৰীষ্টীয় দ্বাদশ শতিকা: ক্ৰুছেড বা ধৰ্মযুদ্ধৰ আৰম্ভণি, যাৰ ফলত বাণিজ্য পথ আৰু ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিৰ সলনি হয়।
· ঊনবিংশ শতিকা (১৮৭০ ৰ দশক): প্ৰশাসনিক পদসমূহত ভাৰতীয়সকলক নিযুক্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন।
· ১৬০৫–১৬২৭: মোগল সম্ৰাট জাহাংগীৰৰ ৰাজত্বকাল।
· ১৭১৩–১৭১৯: মোগল সম্ৰাট ফাৰুখচিয়াৰৰ ৰাজত্বকাল।
· ১৭৫৬–১৭৫৭: বংগৰ নৱাব চিৰাজ-উদ-দৌলাৰ ৰাজত্বকাল।
· ১৭৫৯–১৮০৬: মোগল সম্ৰাট শ্বাহ আলম (দ্বিতীয়)ৰ ৰাজত্বকাল।
· ১৭৬৫–১৭৬৭: ভাৰতত ৰবাৰ্ট ক্লাইভৰ দ্বিতীয়টো প্ৰশাসনিক কাৰ্যকাল।
· ১৭৭৪–১৭৮৫: গৱৰ্নৰ/গৱৰ্নৰ জেনেৰেল হিচাপে ৱাৰেন হেষ্টিংছৰ কাৰ্যকাল।
· ১৭৮৬–১৭৯৩: গৱৰ্নৰ জেনেৰেল হিচাপে লৰ্ড কৰ্নৱালিছৰ কাৰ্যকাল।
· ১৮৪৮–১৮৫৬: গৱৰ্নৰ জেনেৰেল হিচাপে লৰ্ড ডেলহাউচীৰ কাৰ্যকাল।
· ১৮৫৬–১৮৬২: গৱৰ্নৰ জেনেৰেল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ভাইচৰয় হিচাপে লৰ্ড ক্যানিং-ৰ কাৰ্যকাল।
· ১৮৫৭–১৮৫৯: উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰতজুৰি চিপাহী বিদ্ৰোহৰ স্থিতি আৰু প্ৰসাৰ।
· ১৮৫৮–১৮৬২: লৰ্ড ক্যানিং-ৰ দ্বিতীয় কাৰ্যকাল (ব্ৰিটিছ ৰাজমুকুটৰ পোনপটীয়া শাসনৰ অধীনত প্ৰথম ভাইচৰয় হিচাপে)।
· ১৮৫৮–১৯৪৭: ভাৰতত ব্ৰিটিছ ৰাজমুকুটৰ পোনপটীয়া শাসনৰ সময়ছোৱা।
· ১৮৬৯–১৮৭২: ভাইচৰয় লৰ্ড মেঅ'ৰ কাৰ্যকাল।
· ১৮৭৬–১৮৮০: ভাইচৰয় লৰ্ড লিটনৰ কাৰ্যকাল।
· ১৮৮০–১৮৮৪: ভাইচৰয় লৰ্ড ৰিপণৰ কাৰ্যকাল।
· ১৮৮৪–১৮৮৮: ভাইচৰয় লৰ্ড ডাফৰিনৰ কাৰ্যকাল।
· ১৪৫০: পৰ্তুগীজ নাবিক বাৰ্থ'ল'মিউ ডিয়াছৰ জন্ম।
· ১৪৫৩: তুৰ্কী সৈন্যৰ দ্বাৰা কনষ্টাণ্টিন'পল দখল, যাৰ ফলত ইউৰোপ আৰু ভাৰতৰ মাজৰ স্থলপথৰ বাণিজ্য ব্যাহত হয়।
· ১৪৮৭: পৰ্তুগীজ নাবিক বাৰ্থ'ল'মিউ ডিয়াছে আফ্ৰিকাৰ দক্ষিণ মূৰৰ উত্তমাশা অন্তৰীপ (Cape of Good Hope) আৱিষ্কাৰ কৰে।
· ১৪৯৮: পৰ্তুগীজ নাবিক ভাস্ক'-দা-গামা দক্ষিণ ভাৰতৰ কালিকট বন্দৰত উপস্থিত হয় আৰু পোনপটীয়া জলপথ আৱিষ্কাৰ কৰে।
· ১৫০০: কোচিনত পৰ্তুগীজ বাণিজ্য কেন্দ্ৰ (ফেক্টৰী) স্থাপন।
· ১৫০০ (২৯ মে'): উত্তমাশা অন্তৰীপত বাৰ্থ'ল'মিউ ডিয়াছৰ মৃত্যু।
· ১৫০২: ভাস্ক'-দা-গামাৰ চতুৰ্থ নৌবহৰ ভাৰতত উপস্থিত হয়; কান্নানৌৰত বাণিজ্য কেন্দ্ৰ স্থাপন।
· ১৫২৪ (২৪ ডিচেম্বৰ): কোচিনত ভাস্ক'-দা-গামাৰ মৃত্যু।
· ১৫৬৯: ফাটেহপুৰ ছিক্ৰীত মোগল সম্ৰাট জাহাংগীৰৰ জন্ম।
· ১৫৮০: ইংৰাজ নাবিক ফ্ৰান্সিছ ড্ৰেকে সাগৰীয় পথেৰে পৃথিৱী প্রদক্ষিণ কৰে।
· ১৫৮২: ইংৰাজ ভ্ৰমণকাৰী ৰালফ ফিচৰ ভাৰত আৰু বাৰ্মা (ম্যানমাৰ) ভ্ৰমণ।
· ১৫৮৫: কেপ্টেইন উইলিয়াম হকিন্সৰ জন্ম।
· ১৫৯৬ (২৭ জানুৱাৰী): পানামাত ফ্ৰান্সিছ ড্ৰেকৰ মৃত্যু।
· ১৫৯৯: ইংৰাজ ব্যৱসায়ী জন মিল্ডেনহলে ৰাণী প্ৰথম এলিজাবেথৰ পত্ৰ লৈ ভাৰতত উপস্থিত হয়।
· ১৬০০: লণ্ডনত ইংৰাজ ব্যৱসায়ীসকলৰ দ্বাৰা ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী গঠন।
· ১৬০৮: ইংলেণ্ডৰ ৰজা প্ৰথম জেমছে কেপ্টেইন উইলিয়াম হকিন্সক মোগল সম্ৰাট জাহাংগীৰৰ দৰবাৰলৈ প্ৰেৰণ কৰে।
· ১৬০৯ (এপ্ৰিল): কেপ্টেইন উইলিয়াম হকিন্স সম্ৰাট জাহাংগীৰক সাক্ষাৎ কৰিবলৈ আগ্ৰাত উপস্থিত হয় (আগ্ৰালৈ প্ৰথম ইংৰাজৰ আগমন)।
· ১৬১১: গোলকুণ্ডাৰ চুলতানৰ অনুমতি সাপেক্ষে মাছুলিপট্টনমত ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ প্ৰথম বাণিজ্য কেন্দ্ৰ স্থাপন।
· ১৬১৩: কেপ্টেইন উইলিয়াম হকিন্সৰ মৃত্যু।
· ১৬১৫: ইংলেণ্ডৰ ৰজা প্ৰথম জেমছে ছাৰ থমাছ ৰ'ক জাহাংগীৰৰ দৰবাৰলৈ প্ৰেৰণ কৰে; ৰ'ই আজমেৰত সম্ৰাটক সাক্ষাৎ কৰি চুৰাটত বাণিজ্য কেন্দ্ৰ স্থাপনৰ অনুমতি লাভ কৰে।
· ১৬২৭: কাশ্মীৰত মোগল সম্ৰাট জাহাংগীৰৰ মৃত্যু।
· ১৬৩৬: ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে আৰমাগাঁৱত দ্বিতীয়টো বাণিজ্য কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে।
· ১৬৩৯: চন্দ্ৰগিৰিৰ ৰজাৰ সৈতে চুক্তি কৰি আৰমাগাঁও কেন্দ্ৰটো মাদ্ৰাজৰ কাষলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয় আৰু ইয়াক 'ফ'ৰ্ট ছেইণ্ট জৰ্জ' নাম দিয়া হয়।
· ১৬৬১: পৰ্তুগীজ ৰাজকন্যা কেথেৰিনক বিবাহ কৰাই ইংলেণ্ডৰ ৰজা দ্বিতীয় চাৰ্লছে যৌতুকস্বৰূপে বোম্বাই (মুম্বাই) চহৰ লাভ কৰে।
· ১৬৬৮: ৰজা দ্বিতীয় চাৰ্লছে বাৰ্ষিক ৫০,০০০ পাউণ্ড ঋণৰ বিনিময়ত বোম্বাই চহৰখন ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীক হস্তান্তৰ কৰে।
· ১৬৯০: জব চাৰ্নকে বাৰ্ষিক ১,২০০ টকাৰ বিনিময়ত কলিকতা, সুতানুটি আৰু গোবিন্দপুৰৰ জমিদাৰী স্বত্ব লাভ কৰে, যাৰ ফলত কলিকতা আৰু ফ'ৰ্ট উইলিয়ামৰ ভেটি স্থাপন হয়।
· ১৭১৫: জন চাৰমেনৰ নেতৃত্বত এক ইংৰাজ প্ৰতিনিধি দলে মোগল সম্ৰাট ফাৰুখচিয়াৰক সাক্ষাৎ কৰে।
· ১৭২৫ (২৫ ছেপ্টেম্বৰ): ইংলেণ্ডত ৰবাৰ্ট ক্লাইভৰ জন্ম।
· ১৭৩২ (৬ ডিচেম্বৰ): অক্সফ'ৰ্ডশ্বায়াৰৰ চাৰ্চিলত ৱাৰেন হেষ্টিংছৰ জন্ম।
· ১৭৫৭: পলাশীৰ যুদ্ধ; ৰবাৰ্ট ক্লাইভে বংগৰ নৱাব চিৰাজ-উদ-দৌলাক পৰাজিত কৰি ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ ভেটি স্থাপন কৰে।
· ১৭৬০: ঐতিহাসিক মেপ/খোদিত ছবিত ফ'ৰ্ট উইলিয়াম বাণিজ্য কেন্দ্ৰৰ চিত্ৰণ।
· ১৭৬৫: শ্বাহ আলম (দ্বিতীয়) আৰু ৰবাৰ্ট ক্লাইভৰ মাজত আল্লাহাবাদৰ চুক্তি স্বাক্ষৰিত; ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে দেৱানী স্বত্ব লাভ কৰে আৰু বংগত দ্বৈত শাসন ব্যৱস্থা আৰম্ভ হয়।
· ১৭৭৩: ব্ৰিটিছ সংসদত ৰেগুলেটিং এক্ট গৃহীত; বংগৰ গৱৰ্নৰক 'গৱৰ্নৰ জেনেৰেল' পদলৈ উন্নীত কৰি কেন্দ্ৰীয় প্ৰশাসনৰ সূচনা।
· ১৭৭৪ (২২ নৱেম্বৰ): লণ্ডনত ৰবাৰ্ট ক্লাইভৰ মৃত্যু।
· ১৭৮৪: পিটৰ ভাৰত শাসন আইন (Pitt’s India Act) দ্বাৰা দ্বৈত প্ৰশাসন ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন।
· ১৭৯৩: ১৭৯৩ চনৰ ৰেগুলেটিং এক্টৰ দ্বাৰা উচ্চ প্ৰশাসনিক পদসমূহ কেৱল কোম্পানীৰ চুক্তিৱদ্ধ কৰ্মচাৰীসকলৰ বাবে সংৰক্ষিত কৰা হয়।
· ১৮১৮ (২২ আগষ্ট): গ্ল'ষ্টাৰশ্বায়াৰত ৱাৰেন হেষ্টিংছৰ মৃত্যু।
· ১৮২৮: পৰৱৰ্তী ঐতিহাসিক তথ্যত ফ'ৰ্ট উইলিয়াম বাণিজ্য কেন্দ্ৰৰ চিত্ৰণ।
· ১৮৩৩: চাৰ্টাৰ এক্টৰ (Charter Act) যোগেদি অৰ্হতাৰ ভিত্তিত উচ্চ অসামৰিক সেৱাত ভাৰতীয়সকলক অংশগ্ৰহণৰ অনুমতি প্ৰদান।
· ১৮৩৩: প্ৰশাসনত ভাৰতীয়সকলৰ প্ৰৱেশৰ বাবে ডেপুটি মেজিষ্ট্ৰেট পদ সৃষ্টি।
· ১৮৩৫: কোম্পানীৰ মুদ্ৰাৰ পৰা মোগল সম্ৰাটৰ নাম আঁতৰোৱা হয় আৰু ফাৰ্চীৰ সলনি ইংৰাজী চৰকাৰী ভাষা ৰূপে গ্ৰহণ কৰা হয়।
· ১৮৪৩: ভাৰতীয়সকলৰ নিযুক্তিৰ বাবে ডেপুটি কালেক্টৰ পদ সৃষ্টি।
· ১৮৫০: উত্তৰ গুৱাহাটীত আনন্দৰাম বৰুৱাৰ জন্ম।
· ১৮৫৩: চাৰ্টাৰ এক্টৰ দ্বাৰা চিভিল ছাৰ্ভিচৰ বাবে প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ মুকলি ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন।
· ১৮৫৬: লৰ্ড ডেলহাউচীৰ কাৰ্যকালৰ সমাপ্তি; লৰ্ড ক্যানিঙে গৱৰ্নৰ জেনেৰেল হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে।
· ১৮৫৭ (২৯ মাৰ্চ): বাৰাকপুৰ ছাউনীৰ সেনাশালাইত মংগল পাণ্ডে ব্ৰিটিছ বিষয়াৰ ওপৰত গুলীবৰ্ষণ কৰে, যিয়ে চিপাহী বিদ্ৰোহৰ সূচনা কৰে।
· ১৮৫৮ (২ আগষ্ট): 'গভাৰ্ণমেণ্ট অৱ ইণ্ডিয়া এক্ট ১৮৫৮' (ভাৰত শাসন আইন) গৃহীত হয়, যাৰ দ্বাৰা ভাৰতৰ শাসনভাৰ পোনপটীয়াকৈ ব্ৰিটিছ ৰাজমুকুটৰ অধীনলৈ যায়।
· ১৮৫৮ (১ নৱেম্বৰ): আল্লাহাবাদৰ ৰাজকীয় দৰবাৰত লৰ্ড ক্যানিঙে মহাৰাণী ভিক্টোৰিয়াৰ ঘোষণা-পত্ৰ পাঠ কৰে।
· ১৮৫৯: ভূমি সংস্কাৰৰ বাবে বেঙ্গল ৰেভিনিউ এক্ট গৃহীত।
· ১৮৬১: আইনী প্ৰতিনিধিত্ব আৰু বিকেন্দ্ৰীকৰণৰ বাবে ইণ্ডিয়ান কাউন্সিল এক্ট ১৮৬১ গৃহীত।
· ১৮৬২: বেংগল লেজিছলেটিভ কাউন্সিল (বংগ বিধান পৰিষদ) স্থাপন।
· ১৮৬২: চিভিল ছাৰ্ভিচ এক্টৰ দ্বাৰা সংৰক্ষিত পদসমূহ চুক্তিৱদ্ধ কৰ্মচাৰীসকলৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰা হয়।
· ১৮৬৪: সত্যেন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰে প্ৰথমজন ভাৰতীয় হিচাপে ইণ্ডিয়ান চিভিল ছাৰ্ভিচ (ICS) পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়।
· ১৮ ১৯৬৫: চিভিল ছাৰ্ভিচ পৰীক্ষাৰ সৰ্বোচ্চ বয়সৰ সীমা ২২ বছৰ বুলি বাহাল ৰখা হয়।
· ১৮৬৬: চিভিল ছাৰ্ভিচ পৰীক্ষাৰ সৰ্বোচ্চ বয়সৰ সীমা ২১ বছৰলৈ হ্ৰাস কৰা হয়।
· ১৮৭০ (১৪ ডিচেম্বৰ): লৰ্ড মেঅ'ৰ বিত্তীয় বিকেন্দ্ৰীকৰণ প্ৰস্তাৱ কাৰ্যকৰী হয়।
· ১৮৭১: সুৰেন্দ্ৰনাথ বেনাৰ্জী, ৰমেশ চন্দ্ৰ দত্ত আৰু বিহাৰী লাল গুপ্তই ICS পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়।
· ১৮৭২: আনন্দৰাম বৰুৱা আৰু শ্ৰীপাদ বাবাজী ঠাকুৰে ICS পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়।
· ১৮৮২: লৰ্ড ৰিপণে মহকুমা পৰ্যায়ত স্থানীয় ব'ৰ্ড আৰু পৌৰসভা গঠনৰ বাবে ঐতিহাসিক প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে।
· ১৮৮৫: লোকেল ছেল্ফ-গভাৰ্ণমেণ্ট এক্টৰ দ্বাৰা জিলা মেজিষ্ট্ৰেট/কালেক্টৰসকলক লোকেল ব'ৰ্ডৰ মুৰব্বী পাতিবলৈ কৰ্তৃত্ব দিয়া হয়।
· ১৮৮৬: ছাৰ চাৰ্লছ এচিনছনৰ নেতৃত্বত পাব্লিক ছাৰ্ভিচ কমিছন (এচিনছন কমিছন) গঠন।
· ১৮৮৯ (জানুৱাৰী): আনন্দৰাম বৰুৱাৰ মৃত্যু।
· ১৮৯৩ (২ জুন): ব্ৰিটিছ সংসদত ইংলেণ্ড আৰু ভাৰতত একেলগে চিভিল ছাৰ্ভিচ পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত কৰাৰ সপক্ষে প্ৰস্তাৱ গৃহীত হয়।
· ১৮৯৮: পঞ্জাৱ লেজিছলেটিভ কাউন্সিল (পঞ্জাৱ বিধান পৰিষদ) স্থাপন।
· ১৯১৯: গভাৰ্ণমেণ্ট অৱ ইণ্ডিয়া এক্ট ১৯১৯-ত মণ্টেগু-চেমাফ'ৰ্ড চিভিল ছাৰ্ভিচ সংস্কাৰসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।
· ১৯২২: লৰ্ড ইছলিংটনৰ নেতৃত্বত পাব্লিক ছাৰ্ভিচৰ বাবে ৰয়েল কমিছন গঠন।
· ১৯২৩: লি কমিছনে পাব্লিক ছাৰ্ভিচ কমিছন গঠন আৰু ১৫ বছৰৰ ভিতৰত ভাৰতীয় নিযুক্তি ৫০% লৈ বৃদ্ধি কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।
· ১৯৩৫: গভাৰ্ণমেণ্ট অৱ ইণ্ডিয়া এক্ট ১৯৩৫-ত ফেডাৰেল আৰু প্ৰাদেশিক পাব্লিক ছাৰ্ভিচ কমিছনৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়োৱা হয়।
সময়ছোৱা আৰু সময়ৰ পৰিসৰ
· খ্ৰীষ্টীয় ষষ্ঠ শতিকা: স্থলপথেৰে ভাৰত, গ্ৰীচ আৰু ৰোমৰ মাজত থকা প্ৰাৰম্ভিক পোনপটীয়া যোগাযোগৰ সামৰণি।
· খ্ৰীষ্টীয় সপ্তম শতিকা: সাগৰীয় পথত আৰবসকলৰ আধিপত্য স্থাপনৰ ফলত ইউৰোপীয়সকলৰ সৈতে ভাৰতৰ পোনপটীয়া যোগাযোগ হ্ৰাস পায়।
· খ্ৰীষ্টীয় দ্বাদশ শতিকা: ক্ৰুছেড বা ধৰ্মযুদ্ধৰ আৰম্ভণি, যাৰ ফলত বাণিজ্য পথ আৰু ৰাজনৈতিক পৰিস্থিতিৰ সলনি হয়।
· ঊনবিংশ শতিকা (১৮৭০ ৰ দশক): প্ৰশাসনিক পদসমূহত ভাৰতীয়সকলক নিযুক্তি দিয়াৰ ব্যৱস্থা প্ৰৱৰ্তন।
· ১৬০৫–১৬২৭: মোগল সম্ৰাট জাহাংগীৰৰ ৰাজত্বকাল।
· ১৭১৩–১৭১৯: মোগল সম্ৰাট ফাৰুখচিয়াৰৰ ৰাজত্বকাল।
· ১৭৫৬–১৭৫৭: বংগৰ নৱাব চিৰাজ-উদ-দৌলাৰ ৰাজত্বকাল।
· ১৭৫৯–১৮০৬: মোগল সম্ৰাট শ্বাহ আলম (দ্বিতীয়)ৰ ৰাজত্বকাল।
· ১৭৬৫–১৭৬৭: ভাৰতত ৰবাৰ্ট ক্লাইভৰ দ্বিতীয়টো প্ৰশাসনিক কাৰ্যকাল।
· ১৭৭৪–১৭৮৫: গৱৰ্নৰ/গৱৰ্নৰ জেনেৰেল হিচাপে ৱাৰেন হেষ্টিংছৰ কাৰ্যকাল।
· ১৭৮৬–১৭৯৩: গৱৰ্নৰ জেনেৰেল হিচাপে লৰ্ড কৰ্নৱালিছৰ কাৰ্যকাল।
· ১৮৪৮–১৮৫৬: গৱৰ্নৰ জেনেৰেল হিচাপে লৰ্ড ডেলহাউচীৰ কাৰ্যকাল।
· ১৮৫৬–১৮৬২: গৱৰ্নৰ জেনেৰেল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ভাইচৰয় হিচাপে লৰ্ড ক্যানিং-ৰ কাৰ্যকাল।
· ১৮৫৭–১৮৫৯: উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰতজুৰি চিপাহী বিদ্ৰোহৰ স্থিতি আৰু প্ৰসাৰ।
· ১৮৫৮–১৮৬২: লৰ্ড ক্যানিং-ৰ দ্বিতীয় কাৰ্যকাল (ব্ৰিটিছ ৰাজমুকুটৰ পোনপটীয়া শাসনৰ অধীনত প্ৰথম ভাইচৰয় হিচাপে)।
· ১৮৫৮–১৯৪৭: ভাৰতত ব্ৰিটিছ ৰাজমুকুটৰ পোনপটীয়া শাসনৰ সময়ছোৱা।
· ১৮৬৯–১৮৭২: ভাইচৰয় লৰ্ড মেঅ'ৰ কাৰ্যকাল।
· ১৮৭৬–১৮৮০: ভাইচৰয় লৰ্ড লিটনৰ কাৰ্যকাল।
· ১৮৮০–১৮৮৪: ভাইচৰয় লৰ্ড ৰিপণৰ কাৰ্যকাল।
· ১৮৮৪–১৮৮৮: ভাইচৰয় লৰ্ড ডাফৰিনৰ কাৰ্যকাল।
No comments:
Post a Comment