অকাল বতাহলৈ আঁঠা মেলা (অসময়ত কোনো কাম কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা): অকাল বতাহলৈ আঁঠা মেলি কোনো ফল পোৱা নাযায়।
অকালৰ মৃত্যু (অকালতে হোৱা মৃত্যু): পথ দুৰ্ঘটনাত যুৱকজনৰ অকালৰ মৃত্যু হ’ল।
অকলে ঢোল পেটা (একেলগে কৰা কামৰ কৃতিত্ব নিজে লোৱা): সকলোৰে সহযোগত হোৱা কামটোৰ অকলে ঢোল পেটা অনুচিত।
অঙুলিৰ টিপত নাচোৱাকৈ মণিমুক্তা নাহে (পৰিশ্ৰম নকৰাকৈ সফলতা নাহে): অঙুলিৰ টিপত নাচোৱাকৈ মণিমুক্তা নাহে, সেয়ে কষ্ট কৰিবলৈ শিকা।
অগ্নিপৰীক্ষা দিয়া (কঠিন পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হোৱা): সততা প্ৰমাণ কৰিবলৈ তেওঁ জীৱনত বহু অগ্নিপৰীক্ষা দিবলগীয়া হৈছে।
অজীন পাতকী (অতি দুষ্ট): অজীন পাতকী লোকে য’তে ত’তে অঘটন ঘটাই ফুৰে।
অজৌ গছৰ বজৌ গুটি (অতি দুষ্ট): কনকক একো নক’বা, সি অজৌ গছৰ বজৌ গুটি।
অজানক বাওঁ নলগা (অচিন লোকক অশ্ৰদ্ধা নকৰা): ঘৰলৈ অহা অজানক বাওঁ নলগা আমাৰ পৰম্পৰা।
অতি জানে ডাঙৰী ঘাট মেলে (অধিক জানি উপহাসৰ পাত্ৰ হোৱা): সকলো কথাতে মাত মাতি অতি জানে ডাঙৰী ঘাট মেলাৰ দৰে নহ’বা।
অথাই-সাগৰ (মহা বিপদ): বানপানীয়ে অসমৰ খেতিপথাৰ বিধ্বস্ত কৰি খেতিয়কসকলক অথাই-সাগৰত পেলালে।
অন্ধক মাটিৰ সৰু ডুলি (দৰিদ্ৰই কৰা নিস্ফল দান): এই সামান্য উপহাৰটো অন্ধক মাটিৰ সৰু ডুলিৰ দৰে হ’ল।
অন্ধকাৰ ভেদ কৰা (বুজা কঠিন): এই জটিল ৰহস্যৰ অন্ধকাৰ ভেদ কৰা সহজ নহয়।
অন্ধৰ আগত চাকি জ্বলোৱা (অসাৰ বা নিষ্ফল কাম কৰা): চোৰক নীতিশিক্ষা দিয়া মানে অন্ধৰ আগত চাকি জ্বলোৱাহে।
অমাতৰ মাত (শুৱলা মাত): অমাতৰ মাত বুলিলে শিশুৰ কোমল মাতক বুজায়।
অলপ-ধতুৱা (সামান্য সাহ থকা): অলপ-ধতুৱা মানুহে জীৱনৰ কঠিন যুঁজত তিষ্ঠি থাকিব নোৱাৰে।
আঁকোৰ-গোজালি (একেটা কথাতে লাগি থকা স্বভাৱ): তপন এজন আঁকোৰ-গোজালি স্বভাৱৰ ল’ৰা।
আঁচলৰ ধন (অতি আদৰৰ বা মৰমৰ): নমিতা মাকৰ একমাত্ৰ আঁচলৰ ধন।
আঁঠু কাঢ় (আঁঠুৰে খোজ কঢ়া বা দণ্ড পোৱা): শিক্ষকে দুষ্ট ছাত্ৰজনক শ্ৰেণীকোঠাত আঁঠু কাঢ়াই থলে।
আঁঠু ল (সেৱা কৰা): গুৰুজন আৰু বয়োবৃদ্ধ লোকৰ ওচৰত আঁঠু লৈ আশীৰ্বাদ ল’ব লাগে।
আঁঠুৱাৰ তলৰ মহ (সম্পূৰ্ণ অধীন লোক): নবী সম্পূৰ্ণৰূপে খুৰায়েকৰ আঁঠুৱাৰ তলৰ মহ হৈ পৰিছে।
আকাশ-কুসুম (মনৰ মিছা বা অবাস্তৱ কল্পনা): আকাশ-কুসুম কল্পনা কৰি সময় নষ্ট কৰাত কোনো লাভ নাই।
আকাশত চাং পতা (অস্বাভাৱিক কল্পনা কৰা): কমল আকাশত চাং পতা স্বভাৱৰ ল’ৰা।
আটোম-টোকাৰি (পৰিপাটী): আমি প্রত্যেকেই নিজৰ ঘৰখন আটোম-টোকাৰিকৈ ৰাখিব লাগে।
আমন-জিমনকৈ (মনমৰা অৱস্থাত): বেয়া খবৰটো পাই সি চোতালত আমন-জিমনকৈ বহি আছে।
আমা-ডিমা (নিচেই সৰু): আমা-ডিমা ল’ৰা-ছোৱালীকেইটাই চোতালত খেলি আছে।
আপোন-পেটা (স্বাৰ্থপৰ): আপোন-পেটা ডেকাসকলৰ দ্বাৰা সমাজৰ কোনো উন্নতি নহ’ব।
আলাসৰ লাডু / লাড়ু (অতি মৰমৰ): নাতিয়েকটো ককা-আইতাকৰ বাবে আলাসৰ লাডু।
আলপৈচান ধৰ (সেৱা-শুশ্ৰূষা কৰা): জ্যেষ্ঠজন আৰু অতিথিক শ্ৰদ্ধাৰে আলপৈচান ধৰিব লাগে।
আলৈ-আথানি (অৱহেলিত বা নিৰাশ্ৰয় অৱস্থা): দেউতাক ঢুকোৱাৰ পাছৰে পৰা ল’ৰা-ছোৱালীকেইটাৰ আলৈ-আথানি হ’ল।
আলৈ-বিলৈ (দুখ-দুৰ্গতি): পিতৃহীন হোৱাৰ পাছত পৰিয়ালটোৰ ঘোৰ আলৈ-বিলৈ হ’ল।
আহুকাণে-পহুকাণে (ইকাণে-সিকাণে): আহুকাণে-পহুকাণে শুনিলো যে তোমাৰ বিয়া ঠিক হৈছে।
ইহলীলা সম্বৰণ কৰা (মৃত্যু হোৱা): বহুদিন বেমাৰত ভোগাৰ অন্তত মানুহজনে ইহলীলা সম্বৰণ কৰিলে।
উখল-মাখল (উৎসৱমুখৰ পৰিৱেশ বা আয়োজনৰ কোলাহল): বিয়াখনক কেন্দ্ৰ কৰি ঘৰখনত এক উখল-মাখল পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হৈছে।
উপজি পুৱা (নিচেই পুৱা): ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে উপজি পুৱাতে উঠি অধ্যয়ন কৰা উচিত।
উভৈনদী (উপচি পৰা বা অপৰ্যাপ্ত): খেতি ভাল হোৱাত গাঁওখন ধনে-ধানে উভৈনদী হৈ পৰিছে।
উৰহীৰ ওৰ ওলোৱা (আচল ৰহস্য বা মূল কথা প্ৰকাশ পোৱা): পুলিচৰ তদন্তত অৱশেষত উৰহীৰ ওৰ ওলাল।
উলহ-মালহ (আনন্দ-উৎসৱৰ উছাহ): পৰীক্ষাত ভাল ফলাফল দিয়াত ঘৰখনত উলহ-মালহ লাগিল।
ঊনৈশ-বিশ (সামান্য ইফাল-সিফাল): ঘৰৰ সজাবোৰ সামান্যও ঊনৈশ-বিশ নকৰিবা।
ঊনৈশত বা বলা (আনন্দত আত্মহাৰা হোৱা): প্ৰথম বিভাগত উত্তীৰ্ণ হৈ তাইৰ গাত যেন ঊনৈশত বা বলিবলৈ ল’লে।
এৰা-ধৰা (মনপুতি নলগা বা ঢিলা মনোভাৱ): এৰা-ধৰা মনোভাৱেৰে কাম কৰিলে কেতিয়াও সফলতা নাহে।
এলাই-বাদু (অকাজী বা এলেহুৱা তিৰোতা): ঘৰখনত এলাই-বাদু হৈ বহি থাকিলে কোনেও ভাল নাপায়।
এলা-পেচা (সামান্য বা সাধাৰণ): তেওঁ কোনো এলা-পেচা লোক নহয়, সকলোৰে সন্মানীয় ব্যক্তি।
ওভতগোৰে নাচ (বৰ দুষ্টালি কৰা): দেউতাক ঘৰত নথকাৰ সুযোগ লৈ সি ওভতগোৰে নাচিবলৈ ল’লে।
কঁকাল পৰ (দুৰ্বল হোৱা বা নিঃস্ব হোৱা): দেউতাকৰ আকস্মিক মৃত্যুত সংসাৰখনৰ কঁকাল পৰিল।
কঁকাল হাল (বাৰ্ধক্য উপগত হোৱা): কঁকাল হালিলে মানুহৰ কাম কৰাৰ শক্তি নাইকিয়া হয়।
কঁকালত টঙালি বন্ধা / মৰা (কামৰ বাবে সাজু হোৱা বা মনোবল বান্ধা): দেশৰ সংকটৰ সময়ত ডেকাচামে কঁকালত টঙালি বান্ধি ওলাই আহিব লাগে।
কঠিন সিদ্ধান্ত লোৱা (টান পৰিস্থিতিত সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা): ব্যৱসায় বচাবলৈ তেওঁ কঠিন সিদ্ধান্ত ল’বলগীয়া হ’ল।
কঠিন সময়ৰ সন্মুখীন হোৱা (বিপদৰ সময়ত পৰা): ধৈৰ্য্য থাকিলে কঠিন সময়ৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰি।
কণাৰ লাখুটি (একমাত্ৰ বা অসহায়ৰ সহায়): বৃদ্ধা আইতাকৰ বাবে নাতিজন কণাৰ লাখুটি স্বৰূপ।
কপাল ফুটা (দুৰ্ভাগ্য উপস্থিত হোৱা): উপাৰ্জনকাৰী ব্যক্তিজনৰ নৰিয়া পৰাত পৰিয়ালটোৰ কপাল ফুটিল।
কপাল ফুলা / মুকলি হোৱা (ভাগ্য উদয় হোৱা): ব্যৱসায়ত ডাঙৰ সফলতা পোৱাত ব্যৱসায়ীজনৰ কপাল ফুলিল।
কপালৰ ঘাম মাটিত পেলোৱা (কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰা): কৃষকে কপালৰ ঘাম মাটিত পেলাইহে দুবেলা দুমুঠি অন্ন যোগাৰ কৰে।
ক’তবাইৰ দুৱাৰ (অসম্ভৱ প্ৰয়াস): মূৰ্খক জ্ঞান দিব বিচৰাটো ক’তবাইৰ দুৱাৰ মুকলি কৰাৰ দৰে।
কথা-চহকী (বেছিকৈ কথা কোৱা লোক): ৰজনী কেৱল কথা-চহকী লোক, কামৰ বেলিকা শূন্য।
কাণ কৰ (মনোযোগ দিয়া): ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে শিক্ষকৰ উপদেExtendedশলৈ কাণ কৰা উচিত।
কাণ কটা (অতি নিলাজ বা দুষ্ট): কাণ কটা স্বভাৱৰ লোকক কোনেও বিশ্বাস নকৰে।
কাণ চোৱাই থোৱা (মনত ৰাখিবলৈ কোনো কথা জনাই থোৱা): পিছত নজনাৰ ভাও জুৰিব নোৱাৰাকৈ মই কথাটো তোমাক কাণ চোৱাই থলোঁ।
কাণত ধৰি কোৱা (শপত খাই কোৱা): তুমি কাণত ধৰি ক’লেও তোমাৰ এই মিছা কথা মই বিশ্বাস নকৰোঁ।
কাণ পাত (শুনিবলৈ সাজু হোৱা): গুৰুজনে কি কয় সাৱধানে কাণ পাতি শুনা।
কাণ বাগৰা (লোকৰ মুখে শুনা কথা): কাণ বাগৰা কথাত বিশ্বাস কৰি বন্ধুৰ লগত কাজিয়া নকৰিবা।
কাণ সৰালি মাৰ (শুনিও নুশুনাৰ ভাও জোৰা): শিক্ষকৰ কথালৈ কাণ সৰালি মাৰি থাকিলে ক্ষতি তোমাৰেই হ’ব।
কাণ-সমনীয়া (ডেকা বা সমনীয়া): কাণ-সমনীয়া ল’ৰা হৈয়ো সি নিজৰ কৰ্তব্য বুজি নাপায়।
কাণে কাণ মাৰি (কোনোমতে বা কথমপি): পৰীক্ষাত সি কাণে কাণ মাৰিহে উত্তীৰ্ণ হ’ল।
কাণে ধৰা (শাস্তি পোৱা বা শিক্ষা পোৱা): চুৰি কৰি ধৰা পৰাত সি কাণে ধৰি ক্ষমা খুজিলে।
কাণে সানি চোৱা (পৰীক্ষা কৰা): যিকোনো সিদ্ধান্ত লোৱাৰ আগতে সকলো দিশ কাণে সানি চাব লাগে।
কাৰো দোষ নাই (সম্পূৰ্ণ নিৰ্দোষী): এই দুৰ্ঘটনাত কাৰো দোষ নাই, কেৱল পৰিস্থিতিহে বেয়া আছিল।
কালক টানি লোৱা (অযথা সময় নষ্ট কৰা): কাম নকৰি কালক টানি লৈ থাকিলে উন্নতি কৰিব নোৱাৰি।
কাষ লৈ চোৱা (অতি গভীৰভাৱে পৰীক্ষা কৰা): ঘটনাটোৰ কাষ লৈ চালেহে সকলো কথা স্পষ্ট হ’ব।
কাঠ সংস্কাৰ কৰা (মৃতদেহ দাহ কৰা): ৰাইজ মিলি মৃতদেহটোৰ কাঠ সংস্কাৰ কৰিলে।
কাঠ-বাঁজী (একেবাৰে সন্তান নোহোৱা তিৰোতা): কাঠ-বাঁজী বুলি কাৰোবাক তিৰস্কাৰ কৰাটো সামাজিক ব্যাধি।
কুন্দত কটা (অতি ধুনীয়া বা নিপোটল): মূৰ্তিটো ইমান মিহি আৰু ধুনীয়া যেন কুন্দত কটাহে।
কৃষ্ণ পক্ষৰ ৰাতি (অতি অন্ধকাৰময়): অমাবস্যাৰ আকাশখন কৃষ্ণ পক্ষৰ ৰাতিৰ দৰে অন্ধকাৰ হৈ পৰিছে।
কেনেকৈ যাবা জানিব পৰা নাই (বিপদত পথ বিচাৰি নোপোৱা অৱস্থা): সমস্যাৰ আৱৰ্তত সোমাই এতিয়া কেনেকৈ যাবা জানিব পৰা নাই।
খাই পাত ফলা (অশলাগী বা উপকাৰীৰ উপকাৰ অস্বীকাৰ কৰা লোক): খাই পাত ফলা মানুহৰ পৰা সদায় দূৰত থকাই শ্ৰেয়।
খাওঁ নহ’লে চিঞৰ (অতিশয় জেদী বা নিজৰ ইচ্ছা পূৰণৰ চেষ্টা): সৰু ল’ৰাটোৰ চাওঁতেই খাওঁ নহ’লে চিঞৰ অৱস্থা।
খাম খোৱা (কষ্ট কৰা বা ঠেকা খোৱা): সংসাৰত বহু খাম খাইহে মানুহ অভিজ্ঞ হয়।
খাৰখুটি ধৰিলে নাই (কোনো শিকাৰ নাই বা ভিত্তি নাই): তাৰ যুক্তিবোৰৰ কোনো খাৰখুটি ধৰিলে নাই।
খালকে গ’ল নাপাৰিলে, মলম চোপা (ব্যৰ্থতা ঢাকিবলৈ কৰা অপচেষ্টা): কামটো নোহোৱাৰ পাছত অজুহাত দেখুওৱাটো খালকে গ’ল নাপাৰিলে মলম চোপাৰ দৰে হ’ল।
খুউব দুখ পোৱা (অতিশয় দুখী হোৱা): বন্ধুৰ নিষ্ঠুৰ ব্যৱহাৰত সি মনত খুউব দুখ পালে।
খোজ মিলাই চলা (একেলগে তাল মিলাই আগবঢ়া): আধুনিক সমাজৰ লগত খোজ মিলাই চলিবলৈ শিক্ষা অপৰিহাৰ্য।
খোজ ৰখা (আগবঢ়া বা থমকি নৰোৱা): লক্ষ্য প্ৰাপ্তিৰ দিশত দৃঢ়তাৰে খোজ ৰাখি যাব লাগে।
খোল ছেটীয়া হওঁক (দৰকাৰ নোহোৱা বা প্ৰয়োজন শেষ হোৱা): কাম শেষ হোৱাৰ পাছত এতিয়া খোল ছেটীয়া হ’ল।
খৰখেদা মাৰি উঠা (একেৰাহে শ্ৰেষ্ঠ হ’বলৈ খৰধৰ কৰা): খৰখেদা মাৰি উঠিলে কাম বিফল হোৱাৰ ভয় থাকে।
খৰাহী হোৱা (পৰিশ্ৰান্ত হৈ পৰা): দিনটো ৰ’দত কাম কৰি শ্ৰমিকজন খৰাহী হৈ পৰিল।
গঙ্গাজললৈ জাবনা মেলা (পৱিত্ৰ স্থান বা বিষয়ক অৱহেলা কৰা): নীতি-নিয়ম নামানি গঙ্গাজললৈ জাবনা মেলিব নাপায়।
গজপতি / গপল চুৰি কৰা (ঠগোৱা বা অহংকাৰ খৰ্ব কৰা): টেঙৰালিৰে কাৰোবাৰ গপল চুৰি কৰা অনুচিত।
গছৰ ছাঁত উঠা (আশ্ৰয় বিচাৰি ফুৰা): আশ্ৰয়হীন হৈ মানুহজনে বিপদৰ পৰা বাচিবলৈ গছৰ ছাঁত উঠিবলগীয়া হ’ল।
গছৰ ডাল ভঙা (বিপদৰ সূচনা হোৱা): অপ্ৰত্যাশিত ঘটনাই পৰিয়ালটোৰ গছৰ ডাল ভঙাৰ দৰে বিপদ মাতি আনিলে।
গধুৰ পদক্ষেপ (বিপদৰ সময়ত লোৱা গম্ভীৰ কাৰ্যব্যৱস্থা): আইন-শৃংখলা ৰক্ষাত প্ৰশাসনে গধুৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে।
গভীৰ চিন্তা কৰা (গভীৰ চিন্তাৰ মাজত নিমগ্ন হোৱা): ভৱিষ্যতৰ পৰিকল্পনা লৈ তেওঁ গভীৰ চিন্তা কৰিবলৈ ল’লে।
গভীৰ সাগৰ (বিপদৰ ঘাঁটি বা অপাৰ সমস্যা): জীৱনৰ গভীৰ সাগৰ পাৰ হ’বলৈ সাহসৰ প্ৰয়োজন।
গা গধুৰ (লেহেমীয়া বা এলেহুৱা): গা গধুৰ মানুহে কোনো কাম সময়মতে শেষ কৰিব নোৱাৰে।
গা চাই ফুৰা (সাৱধান হৈ চলা-ফিৰা কৰা): অচিনাকি ঠাইলৈ গ’লে গা চাই ফুৰিব লাগে।
গা টঙোৱা (নৰিয়া বা বেমাৰৰ পৰা আৰোগ্য লাভ কৰা): বহু দিন জ্বৰত ভোগাৰ পাছতহে ৰমেনৰ গা টঙালে।
গাই-বাই চোৱা (কৈ-মেলি যত্ন কৰা বা কাকূতি-মিনতি কৰা): বহু গাই-বাই চাইহে তেওঁ বিষয়টো সমাধান কৰিব পাৰিলে।
গাঁওৰ পথাৰ ফালি ওলোৱা (মহা কৃতিত্ব বা বিস্ময়কৰ বিকাশ): গাঁওৰ পথাৰ ফালি ওলোৱাৰ দৰে ল’ৰাজনে প্ৰতিভা দেখুৱালে।
গাখীৰ চিজিল (কষ্টৰ ফল প্ৰাপ্তি): অতদিনে কৰা সাধনাৰ পাছত এতিয়াহে গাখীৰ চিজিল হ’ল।
গাখীৰতে ম’হৰ খুঁটি (পৰম সুখ বা সৌভাগ্যৰ সংযোগ): ভাল চাকৰিৰ লগতে চৰকাৰী আৱাস পাই তাৰ গাখীৰতে ম’হৰ খুঁটি যেন লাগিল।
গাজত লগা (হৃদয়বিদাৰক বা অন্তৰত বৰকৈ আঘাত লগা): তোমাৰ নিষ্ঠুৰ গাজত লগা কথাই মোৰ অন্তৰত বৰ আঘাত দিলে।
গীতৰ ছন্দত বাচি থকা (সুখে-সন্তোষে জীয়াই থকা): সংঘাত এৰি সকলোৰে লগত গীতৰ ছন্দত বাচি থকাই শ্ৰেয়।
গোট-গৰু (একেবাৰে মূৰ্খ বা নিৰ্বোধ): সি এটা গোট-গৰু, তাক কোনো বুজনি দিয়েই লাভ নাই।
ঘৰ গোনা (সদায় ঘৰতে বহি থকা এলেহুৱা লোক): ঘৰ গোনা মানুহৰ বাহিৰৰ জগতখনৰ বিষয়ে কোনো সম্যক জ্ঞান নাথাকে।
ঘৰ পতা (বিয়া-বাৰু কৰাই সংসাৰ আৰম্ভ কৰা): বয়সো হ’ল, এতিয়া ভাল ছোৱালী এজনী চাই ঘৰখন পাতা।
চকু উঠা (ঈৰ্ষান্বিত হোৱা বা চকু চৰহা হোৱা): আনৰ উন্নতি দেখিলে বহুতৰে চকু উঠে।
চকু গজা (জ্ঞান হোৱা বা বুজন হোৱা): বহু ঠগ খোৱাৰ পাছতহে তাৰ চকু গজিছে।
চকু চৰহা (লোকৰ ভাল দেখিব নোৱাৰা): চকু চৰহা লোকে আনৰ উন্নতি দেখিলে মনত শান্তি নাপায়।
চকু দিয়া (নজৰ ৰখা বা দৃষ্টি ৰখা): ল’ৰা-ছোৱালীয়ে কাৰ লগত বন্ধুত্ব কৰিছে তাৰ প্ৰতি পিতৃ-মাতৃয়ে চকু দিয়া উচিত।
চকু ফুৰাই চোৱা (ওপৰে ওপৰে চোৱা): পুথিখন কেৱল চকু ফুৰাই চালে নহ’ব, মনোযোগ দি পঢ়িব লাগিব।
চকু মেলি চোৱা (সহানুভূতি দেখুওৱা বা কৃপাদৃষ্টি দিয়া): দুখীয়া আৰু আশ্ৰয়হীন লোকসকলৰ প্ৰতি চকু মেলি চোৱা মানুহৰ অভাৱ।
চকু মুদা কুলি (প্ৰৱঞ্চক বা কপট লোক): সি দেখাতহে শান্ত, প্ৰকৃততে এটা চকু মুদা কুলি।
চকু মুদা (মৃত্যু হোৱা): সংসাৰৰ সকলো মায়া-মোহ ত্যাগ কৰি ককাদেউতাই চকু মুদিলে।
চকুত ধূলি মাৰ (ফাঁকি দিয়া বা প্ৰতাৰণা কৰা): সকলোৰে চকুত ধূলি মাৰি চোৰটোৱে টকাখিনি লৈ পলাল।
চকুত লগা (ধুনীয়া বা দৃষ্টি আকৰ্ষণকাৰী): এই ফুলনিখন অতি চকুত লগাকৈ সজাই তোলা হৈছে।
চকুত সৰিয়হ ফুল দেখা (ঘোৰ বিমোৰত পৰা বা হাহাকাৰ লগা): হঠাতে অহা বিপদটো দেখি সি চকুত সৰিয়হ ফুল দেখিবলৈ ল’লে।
চকুৰ কুটা (অপ্ৰিয় বা শত্ৰুস্বৰূপ লোক): স্বভাৱটোৰ বাবেই সি এতিয়া সকলোৰে চকুৰ কুটা হৈ পৰিছে।
চকুৰ কুটা দাঁতৰ শাল (ঘোৰ শত্ৰু বা দেখিব নোৱাৰা ব্যক্তি): দুৰ্নীতিগ্ৰস্ত মানুহবোৰ সমাজৰ বাবে চকুৰ কুটা দাঁতৰ শাল।
চকুৰ পচাৰতে (অতি ক্ষন্তেকতে বা চকুৰ টিপতে): ধুমুহা আহি চকুৰ পচাৰতে ঘৰখন বিধ্বস্ত কৰি পেলালে।
চকুৰ মণি (অতি মৰমৰ বা আদৰৰ): একমাত্ৰ নাতিনীজনী ককা-আইতাকৰ চকুৰ মণি।
চিলিম ছিগ / চিলিম চিগা (উপায়হীন হোৱা বা আশা ভংগ হোৱা): ব্যৱসায়ত সৰ্বস্বান্ত হৈ ব্যৱসায়ীজনৰ চিলিম ছিগিল।
চুঙাৰ বাদুলি (অনভিজ্ঞ বা ঠেক গণ্ডীৰ মানুহ): নিজে চুঙাৰ বাদুলি হৈ দেশৰ ডাঙৰ নীতি নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ নাযাবা।
চুক-ভেকুলী / চুকৰ ভেকুলী (বাহিৰৰ কথা একো নজনা ঠেক মনৰ লোক): নিজৰ গাঁওখনতেই আবদ্ধ থাকি সি এটা চুকৰ ভেকুলী হৈয়ে ৰ’ল।
জয়ঢোল কোবোৱা (নিজৰ গুণ নিজে বখনা কৰা): অহংকাৰী মানুহে নিজৰ কামৰ জয়ঢোল নিজে কোবাই ফুৰে।
জয়দেউ কাকূতি (অতি অনুনয়-বিনয়): সি কিমান জয়দেউ কাকূতি কৰিলে, তথাপি তাৰ কথা কোনেও নুশুনিলে।
জাকত জিলিকা (অতি সুন্দৰ বা সকলোৰে মাজত উজলি থকা): নিজৰ মেধাৰ বাবেই ছাত্ৰীগৰাকী সমগ্ৰ বিদ্যালয়খনতে জাকত জিলিকা হৈ পৰিছে।
টুপাই বুৰ মাৰ (সমূলি মিছা কথা কোৱা বা আসৈ মতা): ধৰা পৰাৰ পিছতো সি টুপাই বুৰ মাৰি মিছা কৈ থাকিল।
ডলাৰ বগৰী (ঘনাই মত বা পক্ষ সলোৱা অস্থিৰ চৰিত্ৰৰ মানুহ): ডলাৰ বগৰীৰ দৰে মানুহক কোনেও গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্ব নিদিয়ে।
ডাল-দৰিদ্ৰ (চৰম দুখীয়া বা নিঃস্ব): ডাল-দৰিদ্ৰ লোকসকলক সকলোৱে সাধ্যানুসৰি সহায় কৰা উচিত।
ঢৌতে খৰ মৰা (ব্যস্ততাৰ মাজতে সময় উলিয়াই কাম কৰা): ইমান কামৰ মাজতো ঢৌতে খৰ মাৰি তোমাৰ কামটো কৰি দিলোঁ।
তলা-নলা (আঁতি-গুৰি বা আদি-অন্ত): কথাটোৰ তলা-নলা নোপোৱাকৈ কোনো সিদ্ধান্ত লোৱাটো ভুল হ’ব।
থৈয়া-নথৈয়া (ভয়ানক বা মাৰ বান্ধি কৰা যুঁজ): দুই দলৰ মাজত খেলপথাৰত এক থৈয়া-নথৈয়া ৰণ লাগিল।
দপ্দপীয়া / দোপত দোপে (ক্ৰমে ক্ৰমে দ্ৰুতগতিত উন্নতি কৰা): কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ বলত সি ব্যৱসায়ত দোপত দোপে উন্নতি কৰিলে।
দলনিত পোনা মেলা (নিৰাশ্ৰয় কৰা বা আলৈ-আথানি কৰা): প্ৰলয়ংকাৰী বানে মানুহবোৰক দলনিত পোনা মেলিলে।
দুই নাও দুই ভৰি (কি কৰোঁ কি নকৰোঁ দোমোজাত পৰা অৱস্থা): দুয়োটা সুবিধা একেলগে ল’বলৈ গৈ দুই নাও দুই ভৰি অৱস্থা নকৰিবা।
দুখে কুলাই-পাচিয়ে নধৰা (অতিশয় দুখ বা শোকাৰ্ত হোৱা): একেৰাহে ঘটা অঘটনবোৰত পৰিয়ালটোৰ দুখে কুলাই-পাচিয়ে নধৰা হ’ল।
ধোদৰ পচলা (একেবাৰে এলাহী বা অকামিলা): ধোদৰ পচলা হৈ দিন কটালে জীৱনত একো কৰিব নোৱাৰিবা।
ধোঁৱা-খুলীয়া (অতিপাত খৰচী): ধোঁৱা-খুলীয়া স্বভাৱৰ বাবেই সি সঞ্চয় কৰিব নোৱাৰিলে।
ন দি কোৱা (ডাঠি বা দৃঢ় বিশ্বাসেৰে কোৱা): পৰিশ্ৰম কৰিলে ফলাফল যে ভাল হ’বই, এই কথা মই ন দি ক’ব পাৰোঁ।
নকৰোঁ নকৰোঁ কৰা / থেৰোগেৰোঁ কৰা (দ্বিধাবোধ কৰা): এলেহুৱা লোকে কোনো দায়িত্ব ল’বলৈ সদায় থেৰোগেৰোঁ কৰে।
নপতা ফুকন (নিজকে নিজেই ডাঙৰ বুলি ভবা মানুহ): ক্ষমতা নোহোৱাকৈয়ে সি নপতা ফুকন হৈ হুকুম দি ফুৰে।
নলে-গলে লগা (অতি ঘনিষ্ঠ বা গভীৰ বন্ধুত্ব): ৰাম আৰু ৰহিমৰ মাজত সৰুৰে পৰা নলে-গলে লগা ভাব।
নলঙা জেঙাত লগা (অযথা আনৰ বিপদ নিজৰ গাত চপাই লোৱা): আনৰ কাজিয়াত সোমাই নলঙা জেঙাত লাগিব নালাগে।
নাকত তেল দি শোৱা (নিশ্চিন্তভাৱে থকা): পৰীক্ষা শেষ হোৱাৰ পাছত ছাত্ৰজনে এতিয়া নাকত তেল দি শুইছে।
নিমাও-মাও (মাত-বোল নোহোৱা নিস্তব্ধ পৰিৱেশ): ঘৰখনত কোনো নথকাত চাৰিওফালে নিমাও-মাও পৰিৱেশ হ’ল।
পাবত গজা (মূল নোহোৱা বা অস্বাভাৱিকভাৱে হঠাতে ওলোৱা): সমাজত আজিকালি পাবত গজা নেতাৰ অভাৱ নাই।
পানীত হাঁহ নচৰা (অতি শোচনীয় বা বিপন্ন অৱস্থা): বানপানীৰ সময়ত নদীপৰীয়া গাঁওবাসীৰ পানীত হাঁহ নচৰা অৱস্থা হয়।
পানীৰ তলৰ কাঁইট (গুপ্ত শত্ৰু): দেখাত শান্ত হ’লেও সি এটা পানীৰ তলৰ কাঁইট, সাৱধানে থাকিবা।
পানীৰ মিঠৈ (কাল্পনিক সুখ বা অলীক কল্পনা): এলেহুৱা মানুহৰ আশা কেৱল পানীৰ মিঠৈহে।
পেট ভাটৌ (মনৰ কথা প্ৰকাশ নকৰি পেটে পেটে থোৱা ব্যক্তি): তাৰ মুখৰ পৰা কথা উলিয়াব নোৱাৰি, সি একেবাৰে পেট ভাটৌ।
পেট পোৱা (মনৰ কথা বা উদ্দেশ্যৰ বুজ পোৱা): কোনো কথা প্ৰকাশ নকৰা মানুহৰ পেট পোৱা বৰ কঠিন।
পেটত হাত-ভৰি লুকোৱা (বৰকৈ ভয় খোৱা): সমুখত বাঘটো দেখি ল’ৰাটোৰ পেটতে হাত-ভৰি লুকাল।
পেটে-ভাতে খোৱা (সঞ্চয় নকৰি কোনোমতে চলি থকা): দৰিদ্ৰ লোকসকলে দিনটো খেতি-বাতি কৰি পেটে-ভাতে খাই জীয়াই আছে।
পোতক তোলা (প্ৰতিশোধ লোৱা): অন্যায়ৰ বিৰুদ্ধে সি উচিত সময়ত পোতক তুলিলে।
ফুটুকাৰ ফেন (অসাৰ বা অথলে যোৱা প্ৰচেষ্টা): দুৰ্নীতিৰে গঢ়া সকলো বৈভৱ শেষত ফুটুকাৰ ফেন হৈ পৰিল।
বগলী ভকত (বাহিৰে সাধু ভিতৰে অসৎ বা কপট লোক): বগলী ভকতৰ মিঠা কথাত ভোল যাব নালাগে।
বাপতি-সাহোন (পৈতৃক সম্পত্তি বা অতি আদৰৰ পৰম্পৰা): ৰঙালী বিহু অসমীয়া জাতিৰ বাপতি-সাহোন উৎসৱ।
বিনা মেঘে বজ্ৰপাত (আকস্মিক বিপদ): পিতৃৰ আকস্মিক বিয়োগৰ বাৰ্তা পৰিয়ালটোৰ মূৰত বিনা মেঘে বজ্ৰপাত পৰাৰ দৰে হ’ল।
বিধি-পথালি দিয়া (কামৰ মাজত বাধা দিয়া): আনৰ শুভ কামত কেতিয়াও বিধি-পথালি দিব নালাগে।
বুকু ডাঠ (সাহসী বা মনোবল থকা): দেশ ৰক্ষাৰ বাবে আমাক বুকু ডাঠ জোৱানৰ প্ৰয়োজন।
বুকুৰ কুটুম (অতি আপোন ব্যক্তি): বিপদে-সম্পদে সহায় কৰা বন্ধুজনেই প্ৰকৃত বুকুৰ কুটুম।
ভাতৰ ভতুৱা (কেৱল খাই থকা অকামিলা লোক): কাম-বন একো নকৰি সি কেৱল ভাতৰ ভতুৱা হৈ ঘৰত পৰি আছে।
ভিৰাই লৰ মৰা (পেলোৱা বা দৌৰি পলাই যোৱা): পুলিচক দেখাৰ লগে লগে চোৰটোৱে ভিৰাই লৰ মাৰিলে।
ভৰি নচুৱাই থকা (কাম-বন নকৰি বহি সময় কটোৱা): হাত সাবটি ভৰি নচুৱাই থাকিলে পেট নভৰে।
মৰণত শৰণ দিয়া (প্ৰাণটাকি যুঁজা বা মৃত্যুকো নেওচি আগবঢ়া): দেশৰ স্বাধীনতাকামী সেনানীসকলে মৰণত শৰণ দি যুঁজিছিল।
মাটি কৰা (কষ্ট বৃথা কৰা বা অপচয় কৰা): পুৰণি শত্ৰুতা পাহৰি আমাৰ সকলো পৰিশ্ৰম মাটি নকৰিবা।
মাটিৰ মানুহ (অতি সহজ-সৰল আৰু অহংকাৰহীন লোক): পদবীত ডাঙৰ হ’লেও তেওঁ স্বভাৱত একেবাৰে মাটিৰ মানুহ।
মুখ ওপৰত কোৱা (ভয় নকৰি সন্মুখতে টান কথা কোৱা): অন্যায় দেখিলে ডাঙৰৰ মুখৰ ওপৰত ক’বলৈকো পিছপৰা উচিত নহয়।
মুখ ফুলা (অভিমান বা খং কৰা): বিচৰা বস্তুটো নাপাই সন্তানটোৱে মুখ ফুলাই বহি আছে।
মুখ লগা (লোভ লগা দৃষ্টিৰ ফলত হানি হোৱা): কাৰোবাৰ মুখ লগাৰ বাবেই ফলৰে ভৰি থকা গছজোপাৰ ফল সৰি গ’ল।
মুখলৈ চোৱা (সহায়ৰ বাবে আশা কৰি থকা): সদায় আনৰ মুখলৈ চাই থাকিলে আত্মনিৰ্ভৰশীল হ’ব নোৱাৰি।
মুখৰ ছাই গুচা (মৃতকৰ শ্ৰাদ্ধাদি শেষ কৰি শুচি হোৱা): ককাদেউতাৰ মুখৰ ছাই গুচোৱাৰ পাছতহে ঘৰৰ মানুহবোৰে স্বস্তি পালে।
মূৰ দোঁৱা (শ্ৰদ্ধা জনোৱা বা সেও মনা): জ্ঞানী আৰু জ্যেষ্ঠজনক সদায় মূৰ দোঁৱাই সন্মান কৰিব লাগে।
মূৰত সৰগ ভাগি পৰা (ঘোৰ বিপদত পৰা): ঘৰৰ একমাত্ৰ উপাৰ্জনকাৰী মানুহজনৰ চাকৰিটো হেৰুৱাত পৰিয়ালটোৰ মূৰত সৰগ ভাগি পৰিল।
মন বান্ধ খোৱা (মন স্থিৰ হোৱা বা মন দমাব পৰা): কামত মন বান্ধ খালেহে সফলতা লাভ কৰিব পাৰি।
মন মাৰ / মন মৰা (নিৰুৎসাহিত হোৱা বা বেজাৰ কৰা): এবাৰ বিফল হ’লেই মন মাৰি বহি থাকিব নালাগে।
মন পোৱা (আনৰ মনৰ ভাৱ বুজি পোৱা): অচিনাকি মানুহৰ মন পোৱাটো সহজ কাম নহয়।
যক্ষৰ ধন (কৃপণৰ সাঁচি থোৱা অনুপভোগ্য ধন): যক্ষৰ ধনৰ দৰে সাঁচি থলে সেই ধনেৰে কাৰো উপকাৰ নহয়।
যাচি কিল খোৱা (নিজে মাতি আনি বিপদত পৰা): আনৰ কাজিয়াত বিনা কাৰণত সোমাই সি যাচি কিল খালে।
ৰমক-জমক (জিলমিলাই থকা বা বৰ্ণাঢ্য): উৎসৱটিৰ শুভাৰম্ভ উপলক্ষে ৰভাখন ৰমক-জমককৈ সজাই তোলা হৈছে।
লোকান্তৰ ঘটা (মৃত্যু হোৱা): চিকিৎসালয়ত চিকিৎসাধীন অৱস্থাত অৱশেষত সমাজকৰ্মীজনৰ লোকান্তৰ ঘটিল।
সাত ঘাটৰ সৈয়াকণী (অতি চতুৰ বা ধূৰ্ত লোক): সি সাত ঘাটৰ সৈয়াকণী, তাৰ টেঙৰালি ধৰা পেলোৱা টান।
সাতাম-পুৰুষীয়া (চিৰকলীয়া বা প্ৰজন্মৰ পৰা চলি অহা): এইখন আমাৰ সাতাম-পুৰুষীয়া সম্পত্তি।
সান্দহ খোৱা বালি তল যোৱা (সুবিধা সম্পূৰ্ণৰূপে শেষ হোৱা): নতুন নিয়মেৰে দালালবোৰৰ সান্দহ খোৱা বালি তল গ’ল।
সময়ৰ শৰ (সুযোগৰ সঠিক ব্যৱহাৰ): সময়ৰ শৰ সময়ত মাৰিব জানিলেহে জীৱনত কৃতকাৰ্য হ’ব পাৰি।
হাত লৰ (চোৰ স্বভাৱৰ): তাৰ হাত লৰ স্বভাৱটো এতিয়াও নগ’ল।
হাত টান (কৃপণ স্বভাৱৰ): হাত টান মানুহে দান-বৰঙণি দিবলৈ সদায় টান পায়।
হাত দীঘল (অধিক প্ৰভাৱশালী বা ক্ষমতাশীল ব্যক্তি): তেওঁ এজন হাত দীঘল বিষয়া, সকলো মন্ত্ৰীৰ লগতে তেওঁৰ সু-সম্পৰ্ক।
হাত পাত (সহায় বা ভিক্ষা বিচৰা): পৰিশ্ৰমী মানুহে কাৰো ওচৰত হাত পাতি জীৱন নিৰ্বাহ নকৰে।
হাত সাবটি থকা (একো নকৰি নিষ্ক্ৰিয় হৈ বহি থকা): সমস্যাৰ সময়ত হাত সাবটি বহি থাকিলে সমাধান নাহে।
হাতত সাৰে ভৰিত সাৰে (অতি মনে মনে বা নিশব্দে): সকলো টোপনিত থাকোঁতে চোৰটোৱে হাতত সাৰে ভৰিত সাৰে ঘৰত সোমাল।
হাড় পেলোৱা (মৃত্যু হোৱা বা শৰীৰ ত্যাগ কৰা): দেশৰ সীমান্তত বহু বীৰ জোৱানে নিজৰ হাড় পেলালে।
হাড়ক মাটি কৰা (অতি কঠোৰ পৰিশ্ৰম কৰা): খেতিয়কে হাড়ক মাটি কৰি পথাৰত শস্য উৎপাদন কৰে।
হাড়ত বন গজা (বহু দিনৰ আগতে মৃত্যু হোৱা): বৰদেউতাৰ হাড়ত বন গজিল, কিন্তু তেওঁৰ সজ কামবোৰ এতিয়াও মানুহে মনত ৰাখিছে।
হাড়ে-ছালে লগা (অতিশয় ক্ষীণ বা জৰাজীৰ্ণ শৰীৰ): পুষ্টিৰ অভাৱত শিশুটি হাড়ে-ছালে লগা হৈ পৰিছে।
হৰিভৰ দিয়া (আনৰ কথাত অন্ধভাৱে সন্মতি দিয়া): সকলো কথা বিচাৰ নকৰি আনৰ কথাত হৰিভৰ দিব নালাগে।
হুৱা-দুৱা (হৈ-চৈ বা হাহাকাৰময় পৰিস্থিতি): জুই লগাৰ উৰাবাতৰিত সভাখনত মানুহৰ মাজত হুৱা-দুৱা লাগিল।
No comments:
Post a Comment